----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

سهم ناچيز كشور "گل و بلبل" از صادرات گل

٭ منور ميرشجاعان
گل، بهار خاطره هاي بياد ماندني فصلها و وصلهاست و در دوره هاي مختلف به شيوه اي بديع حضور خود را با ظرافتي بي نظير به اثبات رسانده است. بررسي محققان در آداب و رسوم و ديدگاه هاي جوامع انساني، اين پديده شگرف آفرينش را كارسازتر از عوامل ديگر در روابط اجتماعي دانسته است. آن گاه كه وسيله تسكين آلامي مي شود و يا احساس انساني را به غليان وا مي دارد.
بشريت شايد به گل بيش از هر خلقتي ديگر نيازمند است و از همين روست كه بازار گل پررونق شده و اقتصاد كشورهاي مختلفي را تحت تأثير قرار داده است.

ايران سرزمين گل و بلبل
گلها و گياهان تأثيرات روحي و رواني بسياري در افراد دارند كه باعث افزايش ضريب اميد به زندگي، افزايش ضريب كارايي افراد در محيط هاي كاري و افزايش بهره وري مي شود.
در دهه هاي اخير تغييرات چشمگيري در نحوه زندگي انسانها رخ داد و بيش از پيش آنان را از دامان طبيعت دور كرد، به همين دليل براي پر كردن اين خلأ بزرگ و جبران ناپذير در زندگي به نگهداري گلها و پرورش گياهان زينتي و آپارتماني روي آوردند.
در اين ميان ايراني ها نيز از اين قاعده مستثني نبوده، هر چند كه مصرف گل و گياه در ايران به خصوص طراحي در فضاهاي سبز از 3 هزار سال پيش در كشور ما كه معروف به "گل و بلبل" بوده، رواج داشته، ولي تاريخچه گلكاري در ايران به بيش از 85 سال پيش باز مي گردد كه براي نخستين بار يك هلندي ساكن تهران با وارد كردن بذر گل از كشورش اقدام به پرورش آن در ايران كرد.
از آن زمان تاكنون پرورش گل به عنوان يك صنعت و حرفه در ايران پذيرفته شده است. يكي از ضروريات پرورش گل و گياهان زينتي، شرايط آب و هوايي است.

تاكنون 14 گونه اقليم آب و هوايي در جهان شناسايي شده كه از اين تعداد 12 گونه آن در سرزمين پهناور ما وجود دارد.
شايد كمتر كشوري را بتوان يافت كه تفاوت درجه هوا در آن بين 25 تا 40 درجه سانتي گراد در طول سال باشد و بتوان انواع گلها و گياهان را در آن سرزمين پرورش داد. اما ايران به لطف و موهبت الهي از چنين شرايط آب و هوايي برخوردار است.
امروز ما شاهد آن هستيم كه بسياري از كشورهاي دنيا بدون در اختيار داشتن چنين شرايط آب و هوايي، موفق شده اند با بهره گيري از علم و فناوري نوين به پرورش انواع گياهان در شرايط مصنوعي بپردازند و سهم بالقوه اي از اين تجارت سودمند را در عرصه هاي بين المللي از آن خود كنند.
هلند يكي از كشورهاي موفق در امر صادرات گل به جهان است، اين كشور با يك چهلم مساحت ايران بيش از 57 درصد كل صادرات گل و گياهان زينتي دنيا را از آن خود كرده و در صدر قرار گرفته است.
مهدي شفقتي، معاون فني دفتر كشاورزي سفارت هلند در اين باره به گزارشگر ما مي گويد: به طور ميانگين سطح زير كشت هر گلخانه شيشه اي در هلند 2/1 هكتار است، كه كل سطح زير كشت گلخانه هاي شيشه اي براي گل شاخه اي حدود 3500 هكتار و براي گياهان آپارتماني 1200 هكتار و مزارع فضاي باز براي توليد گل شاخه اي 2500 هكتار است.
وي مي افزايد: ارزش اقتصادي گل و گياهان توليد شده هلند در عرصه اقتصاد جهاني، در بخش گل شاخه بريده 5/3 ميليارد يورو و گياهان آپارتماني 7/1 ميليارد يورو است.

شفقتي تصريح مي كند: سهم هلند در صادرات جهاني گل شاخه بريده 58 درصد و گياهان آپارتماني 53 درصد است كه اين سهم در اتحاديه اروپا 85 درصد در گل شاخه بريده و 59 درصد در گياهان آپارتماني مي باشد.
محمدرضا شفيعي، رئيس مركز ملي تحقيقات گل و گياهان زينتي درباره ميزان توليد گل در ايران نيز به گزارشگر ما مي گويد: سالانه در ايران يك ميليارد و 200 ميليون گل شاخه بريده، 37 ميليون گياهان آپارتماني، درختچه و درخت زينتي و 800 ميليون بوته گل فصلي توليد مي شود.
وي مي افزايد: با وجود اينكه ايران شرايط مساعدي دارد و جزو 15 كشور اول جهان در اين زمينه است، اما در رده هاي پايين صادرات گل و گياه قرار دارد.
كارشناسان نيز عنوان مي كنند، در حالي كه ما از نظر توليد گل و گياه، كشور هفدهم دنيا هستيم، ولي از نظر صادرات اين محصول در رديف 107 جهان قرار گرفته ايم و تنها سالانه بين 15 تا 25 ميليون دلار از صادرات اين محصول نصيب كشورمان مي شود.
آمارها نشان مي دهد كه از اول آذر تا اواخر اسفند صادرات گل از ايران رونق زيادي دارد و از اسفند به بعد چون كشورهاي ديگر گلهاي با كيفيت تري توليد مي كنند و امكانات بالاتري براي توليد دارند، صادرات ايران كمتر مي شود.

مشكلات پيش روي توليد گل و گياهان زينتي
مهندس شفيعي درباره مشكلات پيش روي توليد و صادرات گل و گياه زينتي كه باعث شد در پايين ترين رتبه هاي جهاني قرار گيريم، اظهار مي دارد: مشكلات گسترده اي در اين زمينه وجود دارد كه اگر بخواهيم آنها را دسته بندي كنيم، مي شود گفت يكسري مشكلات مربوط به قبل از برداشت يعني توليد است و مشكلات ديگر مربوط به بعد از برداشت شامل بازاررساني و بازاريابي است.
وي مي گويد: ما در كشور مشكل آستانه توليد و كوچك بودن سطح توليد را داريم. متأسفانه ما گلخانه هايي كه در سطح وسيع توليد داشته باشند، نداريم. تنوع در واحدهاي بهره برداري ما خيلي بالاست. يك واحد ممكن است تا 40 نوع گل پرورش بدهد اين در حالي است كه اين طور نبايد باشد و گلخانه ها بايد به سمت تخصصي شدن حركت كنند.
رئيس مركز ملي تحقيقات گل و گياهان زينتي تصريح مي كند: از طرف ديگر ما تنوع كلي توليدمان پايين است. ما انواع مختلف گل و گياه زينتي در كشور نداريم؛ مثلاً در حال حاضر در گلهاي آپارتماني روي گونه هاي خاصي متمركز شده ايم.
وي مي گويد: ما ناچار به افزايش كميت و كيفيت توليد هستيم، كيفيت توليد ما بايد بالا برود و توليد صادراتي بشود و براي تحقق اين امر بايد يكسري مسايل حل شود. از جمله كنترل آفات و بيماريهاي گل و گياهان زينتي است. يكي از موانع صادرات گلهاي ما آلودگي به آفات است.
مهندس شفيعي با اشاره به اينكه ايران از گنجينه ارزشمند گياهان برخوردار است، مي افزايد: خاستگاه و منشأ بسياري از گل و گياهان زينتي دنيا از جمله انواع گلهاي پيازي، پامچال، گلايل، ميخك، زنبق و خيلي از گلهاي مهم، ايران است، ولي با وجود تنوع زيستي بالايي كه داريم، در معرفي ارقام جديد خيلي مشكل داشته و عقب هستيم.
وي اظهار مي دارد: بازار گل دنيا، يك بازار لوكس و تنوع طلب است و با سلايق و فرهنگهاي مختلف سر و كار دارد و براي جذب مشتري بايد ارقام جديد معرفي شود كه اين واريته الآن با واردات ارقام تأمين مي شود، البته اين مسأله بايد داخلي شود و ما بايد بتوانيم ارقام متنوع و به روزي را مرتب به بخش توليد معرفي كنيم.

حمل و نقل، چالش اصلي صادرات گل و گياه ايران
يكي از مشكلات عمده پيش روي گل و گياهان زينتي، بازاريابي و صادرات آن است. برخلاف خيلي از كشورها كه بازار داخلي پر رونقي دارند و روزانه يك شاخه گل خريداري مي كنند، در ايران به ازاي هر 15 نفر يك شاخه گل به فروش مي رسد.
به همين دليل عمده بازار گل ايران بايد بر روي بازارهاي جهاني متمركز شود، ولي بخش صادرات نيز با مشكلات زيادي رو به روست.
بسته بندي، قرنطينه و حمل و نقل از عمده اين مشكلات است. به عقيده كارشناسان بسته بندي گل و گياه در ايران به هيچ وجه قابل رقابت با اروپا نيست. از سوي ديگر گل بايد در داخل گلخانه به صورت سالم توليد شود، زيرا اگر گل ويروس دار وارد گلخانه شود، به هيچ وجه نمي توان آن را از بين برد. بنابراين قرنطينه كشور بايد نظارت مستمر و مداوم بر سيستم توليد گل داشته باشد.
مهندس شفيعي مي گويد: ما در بسته بندي، بازاررساني، نقل و انتقال گل، انبار گل و بخصوص در نقل و انتقال هاي هوايي مشكل جدي داريم و پروازهاي خاص بار گل و گياه نداريم.

وي مي افزايد: خيلي از مقاصدي كه مي تواند بازار بالقوه خوبي براي صادرات گل باشند، مثل اروپاي شرقي، تركيه، بلغارستان و روماني، متأسفانه به دليل نداشتن پرواز مستقيم و به روز با وجود قيمت چندين برابر نمي توانيم صادرات گل داشته باشيم.
رئيس مركز ملي تحقيقات گل و گياهان زينتي در محلات خاطر نشان مي كند: بار گل در ايران به عنوان بار همراه مسافر حمل مي شود و بار مسافر نيز هميشه ارجحيت دارد و اين مشكلات عديده اي را براي صادركنندگان پيش مي آورد.
وي مي گويد: در حال حاضر تنها شركت هواپيمايي هما، 50 درصد تخفيف براي حمل گل دارد، ولي صادركنندگان تقاضا دارند اين امكان به خطوط هوايي ديگر هم داده شود؛ چون زمان در بازار گل خيلي مهم است، بايد مرحله توليد تا رسيدن به دست مصرف كننده خيلي كوتاه باشد. به همين خاطر توليد كنندگان نمي توانند متكي به يك خط هوايي باشند. مهندس شفيعي تصريح مي كند: در بسياري از كشورها مثل چين و تركيه براي اينكه توليدكنندگان بتوانند گل صادر كنند و ارزآوري براي كشور داشته باشند، حمل گل با تعرفه هاي بسيار پايين و حتي رايگان انجام مي شود.
اين در حالي است كه وقتي به وضعيت بازار گل هلند به عنوان كشوري كه به "باغ گل دنيا" معروف شده، نگاه مي كنيم، امكاناتي كه در اختيار توليد كنندگان و صادر كنندگان اين كشور قرار گرفته، به هيچ وجه قابل قياس با وضعيت توليد كنندگان و صادركنندگان ما نيست.
معاون فني دفتر كشاورزي سفارت هلند در اين باره مي گويد: در نقاط مختلف هلند 6 حراجي بزرگ گل و گياه وجود دارد كه عمده تجارت داخلي گل و گياهان زينتي هلند داخل اين حراجي ها صورت مي گيرد.
وي مي افزايد: بيشتر گل و گياه توليد شده هلند در اروپا فروخته مي شود، به همين دليل بخش زيادي از اين محصولات زميني حمل مي شوند كه همه كاميونهاي حمل گل يخچالدار هستند و دماي داخل كانتينرها كنترل مي شود كه كيفيت گل افت نكند.
شفقتي تصريح مي كند: حمل و نقل ريلي نيز براي مسافتهاي طولاني تر بخصوص براي حمل گل به ايتاليا و روسيه روز به روز در اين كشور افزايش پيدا كرده و البته كانتينرهايي كه در اين قطارها قرار مي دهند، همه يخچالدار و مجهز به سيستم كنترل دما هستند.
وي خاطر نشان مي كند: براي بازارهاي صادراتي دور دست مثل ژاپن و آمريكا از هواپيما استفاده مي شود يكسري شركت هاي حمل و نقل هوايي در اين كشور وجود دارند كه تخصص آنها حمل و نقل گل و گياه است.
شفقتي با اشاره به اينكه 35 هزار نفر در بخش توليد گل و گياهان زينتي در كشور هلند مشغول به كار هستند، اظهار مي دارد: همان قدر كه هلند صادر كننده بزرگ گل و گياه در دنيا به شمار مي رود، واردكننده بزرگ گل و گياه از دنيا نيز هست و از كشورهايي چون كنيا، كلمبيا و اكوادور به شكل هوايي گل و گياه وارد مي كند.
وي مي افزايد: واردات گل و گياه به هلند به منظور پاسخگويي به بازارهايي كه دارد، صورت مي گيرد. چون يكسري گلها در هلند خوب عمل نمي آيند و يا توليد آن به صرفه نيست.
به همين دليل اين گلها از كشورهاي ديگر تأمين و بعد در بازارهاي داخلي و خارجي به فروش مي رسد.
شفقتي در مورد تشكلهاي مهمي كه در كشور هلند در اين زمينه مشغول به فعاليت هستند، مي گويد: از جمله اين تشكلهاي مهم مي توان به اتحاديه هاي پيمانكاران پروژه هاي گلخانه اي، توليد كنندگان مواد تكثيري، كارشناسان طراحي گلخانه، حراجي هاي گل هلند و عمده فروشان گل در هلند و همچنين هيأت تنظيم بازار گل و گياه و هيأت تنظيم بازار عمده فروشي گل و گياه هلند اشاره كرد.

حركت آهسته به سمت مدرن شدن
يكي ديگر از دلايل عدم موفقيت توليد گل و گياه در ايران استفاده از روشهاي سنتي است، در حالي كه بسياري از كشورهاي موفق در اين صنعت بخش عمده توليدشان در گلخانه ها و با استفاده از آخرين فناوري هاي روز صورت مي گيرد، اما در كشور ما توليد در فضاي باز بالاترين سهم را دارد.
مهندس شفيعي در اين زمينه اظهار مي دارد: در چند سال اخير تحولاتي در صنعت گل و گياه داشته ايم كه باعث شده از روشهاي سنتي فاصله بگيريم، ولي هنوز به وضعيت صنعتي و مدرن هم نرسيديم. وي مي گويد: عمده سازه هاي ما پلاستيكي بود كه خوشبختانه كاملاً به تونلهاي فلزي پلاستيكي تبديل شده و يك مقدار هم سيستم هاي كشت مدرن مثل سيستمهاي كشت بدون خاك رايج شده كه روي ارقام جديدي كار مي شود. رئيس مركز ملي تحقيقات گل و گياهان زينتي مي افزايد: به هر حال توليد گل و گياه ظرفيت بالايي براي ارزآوري به كشور دارد و يك هكتار گلخانه مي تواند برابر 100 هكتار زراعت درآمد ارزي و ريالي براي كشور داشته باشد.
وي تصريح مي كند: مسؤولان در واقع حمايت جدي در اين خصوص ندارند با توجه به اين ظرفيت بالا در ارزآوري و ايجاد اشتغال توجه جدي و لازم به اين صنعت نشده است.
مهندس شفيعي مي گويد: در طي چند سال گذشته ما شاهد توسعه شديد شهركهاي گلخانه اي در كشور بوديم، ولي كمترين شهرك و مجتمع گلخانه اي در كشور هست كه با برنامه اصولي اجرا شده باشد و اين مي تواند در آينده خطرساز باشد.

اصلاح نژاد ضرورتي زمان بر
همان طور كه گفته شد بازار گل دنيا بازار لوكسي است و پيوسته به دنبال گونه هاي جديد و با كيفيت است؛ گونه هايي كه با استانداردهاي جهاني مطابقت داشته باشد و مطابق با سليقه و نياز جهاني باشد.
اين مسأله ضرورت اصلاح نژاد گل و گياهان زينتي را بيش از پيش نشان مي دهد. مهندس شفيعي مي گويد: در زمينه اصلاح نژاد در مراكز دانشگاهي، حركتهاي پراكنده اي انجام شده، ولي بيشترين حركت در مركز تحقيقات گل و گياه انجام شده است.
وي مي افزايد: ما پروژه هاي اصلاحي در گلهاي داوودي، رز، گلايل، ميخك، ليليوم، اطلسي و مريم در دست تحقيق داريم. مثلاً در گل داوودي از 8 نوع اوليه به 800 نوع جديد رسيديم. در ليليوم بحث انتقال ژن به سوسن چلچراغ كه از گلهاي ملي و بسيار زيباي كشور است، داشته ايم.
رئيس مركز ملي تحقيقات گل و گياهان زينتي در محلات اظهار مي دارد: برنامه هاي اصلاح نژادي، برنامه هاي زمان بري است، ولي بسيار مي تواند در نتيجه موفق باشد. بخصوص اينكه ما در كشور تنوع زيستي و ژن پلاس هاي قوي داريم كه مي تواند خيلي به اين مسأله كمك كند.
البته بعضي از محققان عقيده دارند، يك محقق ممكن است 20 سال عمر خود را براي اصلاح نژاد يك گونه گياه صرف كند تا گونه هاي جديدي به بازار عرضه شود؛ اما اين تضمين وجود ندارد كه بلافاصله نتيجه تحقيق وي تكثير نشود؛ در حالي كه در ديگر كشورها اگر كسي بخواهد از نتيجه تحقيق يك شركت اصلاح كننده استفاده كند، بايد تا چند سال درصدي از درآمد خود را به آن شركت پرداخت كند.

اولين حراج گل و گياه ايران در راه است
از آنجايي كه بازار گل در دنيا به روز است، تعامل با كشورهاي مطرح در اين زمينه مي تواند نتايج مثبتي را به دنبال داشته باشد.
شفقتي در اين باره مي گويد: واردات گل و گياه به ايران به عنوان كالاي مصرفي ممنوع است، ولي واردات مواد تكميلي مثل كود تخصصي، گلخانه و تجهيزات آن آزاد است و از سالهاي گذشته در حال انجام است و روند افزايشي داشته است.
معاون فني دفتر كشاورزي سفارت هلند مي افزايد: در راستاي تعامل بين دو كشور ايران و هلند اتحاديه گل و گياه ايران در حومه جنوب غربي تهران در حال احداث اولين حراج گل و گياه كشور به سبك هلندي است كه در طراحي و تجهيزات كامپيوتري داخلي از كارشناسان هلندي كمك گرفته شده است.

+ نوشته شده در شنبه 26 بهمن1387ساعت 19:8 توسط امین بلوچ اکبزی |

رده بندی گیاهان دولپه

اطلاعات اولیه

سلسله گیاهان (Metaphyta) در 4 شاخه قرار می‌گیرند. شاخه تالوفیتها یا ریسه داران که شامل جلبکها و قارچها هستند. شاخه خزه‌ایها ، شاخه نهانزادان آوندی و شاخه گیاهان دانه‌دار. سه شاخه اخیر تحت عنوان کروموفیتها یا گیاهان تنه‌دار ، نامیده می‌شوند. شاخه گیاهان دانه‌دار به دو زیر شاخه بازدانگان و نهاندانگان تقسیم می‌شود. زیر شاخه نهاندانگان شامل دو رده تک لپه‌ایها و دو لپه‌ایها می‌باشد. دو لپه‌ایها خود شامل دو لپه‌ایهای بی‌گلبرگ ، دو لپه‌ایهای جدا گلبرگ و دو لپه‌ایهای پیوسته گلبرگ می‌باشد که تعداد زیادی از گیاهان دانه‌دار را در خود جای داده‌اند.

دو لپه‌ایهای جدا گلبرگ Dialypetalae

گیاهانی هستند با گلهای کامل و دو جنسه که پوشش گل آنها به صورت کاسبرگ و گلبرگ تمایز یافته و اجزای گل در چرخه‌های متوالی و به صورت متناوب باهم قرار دارند و گرده افشانی در آنها بوسیله حشرات صورت می‌گیرد. جدا گلبرگها بالغ بر 70 هزار گونه گیاهی هستند و براساس ساختمان نهنج و نحوه قرار گرفتن اجزای گل در سه گروه فرعی قرار می‌گیرند.

تالامیفلورها

که در آنها نهنج گل برآمده یا گنبدی شکل است و اجزای گل مستقیما بر روی نهنج استقرار یافته‌اند و شامل 5 راسته است.

راسته آلاله‌گان (Ranales): که برچه‌ها جدا از هم و اجزای گل غالبا در روی یک خط مارپیچی در سطح نهنج قرار دارند.
راسته پاریتال (parietals): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها جانبی است.
راسته گوتیفرال (Gutti ferales): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها محوری و کاسبرگها در داخل غنچه گل ، همپوشان هستند.
راسته ختمی (Malvales): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها محوری و کاسبرگها در داخل گل به صورت کفه‌ای قرار دارند.
راسته فرفیون (Euphorbiales): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها محوری ، گلها یک جنسه و غالبا فاقد گلبرگ هستند.

دیسیفلورها

که در آنها نهنج گل برآمده یا گنبدی شکل است و اجزای گل در سطح دستگاه مولد شهد و یا به حالت فررفته در آن قرار دارند.

راسته شمعدانی (Geraniales): نافه شامل دو ردیف پرچم و دستگاه ترشحی به صورت غده‌هایی در پای پرچمها قرار دارد.
راسته افرا (Sapindales): نافه شامل دو ردیف پرچم و دستگاه مولد شهد به صورت یک صفحه در محوطه خارجی پرچمها قرار دارند.
راسته شمشاد (Celastrales): نافه شامل یک ردیف پرچم و دستگاه مولد شهد در داخل پرچمها و خارج پرچمها قرار دارد.

کالسیفلورها

سه جزء خارجی اجزای گل یعنی کاسبرگها ، گلبرگها و پرچمها از قسمت زیرین خود بهم پیوسته‌اند و نهنج پیاله مانند یا کوزه‌ای شکل را در انتهای دمگل بوجود آورده‌اند. این گروه شامل 5 راسته است.

راسته گل سرخ (Rosales)
راسته چتریان (Umbellales)
راسته مورد (Myrtales)
راسته گل ساعتی (Passiflorales)
راسته کاکتوسها (Cactales)

دو لپه‌ایهای پیوسته گلبرگ Sympetalae

این گیاهان بالغ بر 50 هزار گونه هستند. گلبرگها در این گیاهان بهم پیوسته هستند. در اغلب پیوسته گلبرگها پرچمها به قسمت داخلی جام گل پیوستهاند. این گروه از گیاهان شامل 11 راسته هستند که در سه گروه قرار می‌گیرند.

گروه اول

پیوسته گلبرگهای 5 پیرامونی ، با تخمدان فوقانی و 5 برچه.

راسته اریکال (Ericales): ابتدایی‌ترین راسته هستند، جام گل گاهی ناپیوسته ، نافه 10 پرچمی و پرچمها غیر متصل به گلبرگها.
راسته پامچال (Primulales): جام گل پیوسته ، پرچمها به قسمت داخلی جام گل پیوسته‌اند.
راسته خرمالو (Ebenales)
راسته (Plumbaginales)

گروه دوم

پیوسته گلبرگهای 4 پیرامونی ، با تخمدان فوقانی و 2 برچه.

راسته Gentianales: که از این راسته می‌توان به زیتون ، زبان گنجشک و یاسمن اشاره کرد.
راسته Polemoniales: که از این راسته می‌توان به گاو زبان ، سیب زمینی و گوجه فرنگی اشاره کرد.
راسته Personales: که از این راسته می‌توان به گل میمون ، گل جالیز و کنجد اشاره کرد.
راسته Lamiales: که از این راسته می‌توان به نعنا، بارهنگ و شاه پسند اشاره کرد.

گروه سوم

پیوسته گلبرگهای 4 پیرامونی ، با تخمدان تحتانی و 2 برچه.

راسته گل استکانی (Campanulales): که شامل گل استکانی و کدو است.
راسته روناس (Rubiales): که شامل تیره روناس و بداغ است.
راسته گل مینا (Asterales): که شامل تیره گل مینا ، تیره سنبل‌الطیب و تیره خواجه باشی می‌باشد.

دو لپه‌ایهای بی‌گلبرگ Monochlamideae

راسته کازوآرینال (Casuarinales): گیاهانی هستند درختی با ظاهری شبیه دم اسبیان و گلها یک جنسه می‌باشد.
راسته آمنتال (Amentales): در این راسته تیره‌های بید ، راش ، فندق و گردو قرار دارد.
راسته گزنه (Urticales): در این راسته تیره‌های گزنه ، توت ، نارون و شاهدانه قرار دارد.
راسته دانه مرکزیان (Centrospermales): در این راسته تیره‌های اسفناج ، گل میخک ، چغندر و لاله عباسی قرار دارد.
راسته علف هفت بند (Polygonales): در این راسته تیره‌های ترشک ، علف هفت بند و ریواس قرار دارد.
راسته Santalales: که در این راسته تیره معروف دارواش قرار دارد

+ نوشته شده در سه شنبه 7 آبان1387ساعت 10:21 توسط امین بلوچ اکبزی |

تکامل و فیلوژنی تک لپه‌ایها

تشابه کامل دستگاه تولید مثل در تک لپه‌ایها و دو لپه‌ایها نشان می‌دهد که نهاندانگان شاخه متشابهی از گیاهان گلدار را تشکیل می‌دهند که ممکن است دارای منشا مشترک باشند. اموزه اکثر گیاه‌شناسان بر این عقیده استوار هستند که تک لپه‌ایها از دو لپه‌ایهای جدا برچه یعنی آلاله‌گان (Ranales) منشا گرفته‌اند. وجود یک لپه واحد در انواع متعدد آلاله‌گان ، پراکندگی دستجات آوندی در ساقه انواع مختلفی از آلاله‌گان مانند نیلوفر آبی و وجود گلهای سه قسمتی در گونه‌های متعددی از آلاله‌گان ، نظریه فوق را تائید می‌کنند.

رده بندی تک لپه ایها

راسته Helobiales یا Apocarpales

گیاهانی هستند آبزی ، دارای برچه‌های فراوان و جدا از هم ، پرچم‌های زیاد با استقرار مارپیچی ، گلهای ناقص ، دانه فاقد آلبومن و تخمدان فوقانی که شامل تیره‌های زیر است.

تیره تیر کمان آبی alismaceae: گیاه معروف این تیره sagittaria sagitifolia است.
تیره هزارنی Butomaceae: گونه معروف آن هزارنی یا Buttomus است.
تیره Iuncaginaceae: گونه معروفش Triglochin است.

راسته spadiciflorales

گل آذین از نوع سنبله یا از نوع اسپادیس است که بوسیله یک یا چند براکته محافظ به نام اسپات پوشیده شده است. دانه دارای آلبومن ، گلهای ناقص و تخمدان فوقانی که شامل تیره‌های زیر است.

تیره خرما palmae: گیاهانی هستند درختی یا علفی با ساقه راست و استوانه‌ای. خرما (phoenix) و نارگیل (cocos) از گیاهان معروف این تیره هستند.
تیره گل شیپوری Araceae: از گیاهان این تیره ، گل شیپوری (Arum) دارای نمونه‌های خودرو در ایران می‌باشد.
تیره عدسک آبی lemnaceae: از گیاهان این تیره عدسک آبی (Lemna minor) در شمال ایران دیده می‌شود.
تیره گرز Typhaceae: گیاهان معروف این تیره نی لوئی sparganium و Typha می‌باشد.

راسته glumales

گل آذین‌ها از نوع سنبله ، گلها ناقص ، دانه دارای آلبومن آردی شکل و تخمدان فوقانی که شامل تیره‌های زیر است.

تیره گندم Gramineae: تیره‌ای شامل 600 جنس و 2000 گونه. ارزن ، ذرت ، برنج ، نیشکر ، جو و چاودار از گیاهان معروف این تیره است.
تیره جگن cyperaceae: نی بوریا cyperus و جگن carex از گیاهان معروف این تیره است.

راسته Liliales

گلها منظم و کامل ، دانه دارای آلبومن ، تخمدان فوقانی که شامل تیره‌های زیر است.

تیره آلاله LiLiaceaee: پیاز (Allium) ، لاله (Tulipa) ، گل حسرت (colchicum) و مارچوبه (Asparagus) از گیاهان معروف این تیره است.
تیره برگ بیدی commelinaceae: برگ بیدی Tradescantia در ایران به صورت زینتی پرورش می‌یابد.
تیره سازو Juncaceae: گیاه سازو juncos در این تیره قرار دارد.

راسته Albominales

دانه دارای آلبومن ، گلها منظم یا نامنظم و تخمدان تحتانی. موز ، زنجبیل ، گل نرگس ، هل ، زنبق و آناناس از تیره‌های معروف این راسته هستند.

راسته Exalbominales

دانه فاقد آلبومن گلها نامنظم و تخمدان تحتانی. تیره معروف این راسته ، ثعلب یا ارکیده است که دارای گونه‌های فراوانی در ایران می‌باشد.

+ نوشته شده در سه شنبه 7 آبان1387ساعت 10:9 توسط امین بلوچ اکبزی |

مقدمه

تیره گل شیپوری دارای گیاهان علفی با اشکال متفاوت است. تیره گل شیپوری Araceae متعلق به راسته چمچمه‌داران است. چمچمه در این گیاهان نرم ، گوشتی و چوبی نشده ، غالبا ساده ، سبز و یا رنگین و کم و بیش رشد یافته است. گلها نر ماده ، دارای پوشش یا فاقد آن تک‌جنس و بی‌پوشش و یا نازا هستند. میوه به صورت سته و گیاه دارای دستگاه ترشح کننده اسانس و یا لوله‌های شیرابه‌دار است. تیره گل شیپوری دارای 105 جنس و حدود 1500 گونه است که اکثر آنها در مناطق استوایی گرم می‌رویند.

اختصاصات دستگاه رویشی

گیاه این تیره که بیشتر در نقاط مرطوب و مردابی می‌رویند. گیاهانی پایا و دارای ریزوم غده‌ای مانند آر وم و واجد انشعابات همپا هستند. بعضی از گیاهان این تیره دارای ساقه گوشتی غده مانند هستند و برخی از آنها دارای ساقه چوبی ولی خزنده و یا بالا رونده هستند که تقریبا حالت چسب دارند و ساقه آنها نیز دارای ریشه‌های هوایی آویخته متعدد است.

اختصاصات دستگاه زایشی

گل آذین همیشه شامل میله (اسپادیس) غیر منشعب و حامل گلهای بدون دمگل است. گل ها تقریبا همیشه کوچک و بدون دم گل هستند و بطور عادی به سختی دیده می‌شوند. ولی در عوض چم چمه یا میله دان اکثرا بسیار بزرگ و به شکل صفحه‌ای برگ‌مانند یا گوشتی ضخیم و معمولا دارای رنگهای شفاف و درخشان است.

نافه شامل دو چرخه دوتایی ، یا سه تایی از پرچمهایی است که در پایین بهم می‌چسبند. در گلهای تک جنس مانند گلهای آروم ، گل نر فقط به یک پرچم کاهش می‌یابد و مادگی گلهای ماده نیز که در حالت عادی دارای سه برچه‌اند، گاهی فقط به یک برچه تقلیل پیدا می‌کند. دانه‌ها زاویه‌دار و محصور در توده‌ای گوشتی و آبدار حاصل از لعابی شدن کرکهای ناحیه بند یا شالاز هستند و آلبومن آنها گوشتی و آبدار است.

جنس گل شیپوری

این گیاهان علفهایی پایا و دارای غده زیرزمینی هستند. برگهایشان پیکانی و اسپادیس آنها در قاعده دارای گلهای ماده کاهش یافته به یک تخمدان یک خانه است و بعد از آنها گلهای نر قرار می‌گیرند که هر یک دارای یک پرچم متورم است و پس از این گلها ، گلهایی نازا روی اسپادیس قرار دارند که برهنه و متورم بوده و به صورت گرزی هستند.

اسپادیس معمولا بوسیله چمچمه‌ای سبزینه‌دار محصور می‌شود که در حاشیه آزاد و اندکی بالاتر از قاعده معمولا کمی تنک و فشرده است. از این جنس در ایران 7 گونه نام برده شده است که بیشتر آنها در نواحی شمالی و برخی در غرب ، بخش شرقی و بخش مرکزی انتشار دارند.

کاربرد و اهمیت اقتصادی

گیاهان تیره گل شیپوری (Araceae) به هیچ وجه گیاهان دارویی نیستند. برخی از آنها مانند کوکوکازیا غده خوراکی دارند و از دانه مونسترا دلی سیوزا که در ایران در گلدان کاشته می‌شود، در مکزیک عطر می‌گیرند. آنتوریوم به علت داشتن اسپات قرمز رنگ و با دوام چرمی از گلهای گران قیمت و زیستی است.

ایشاردیا امریکانا که اسپات سفید دارد به عنوان زینت در آپارتمانها نگهداری می‌شود و همیت گیاه را گل فروشها به غلط به نام آروم ، گل شیپوری ، گل بومی و یا گل عروس می‌نامند. غده‌های ضخیم برخی از گل شیپوریها سرشار از مواد نشاسته‌ای است و در عوض میوه آنها به شدت سمی است. از برگ و ریزوم گونه‌ای به نام آکوروس کالاموس روغن می‌گیرند که مصارف صنعتی دارد.

+ نوشته شده در سه شنبه 7 آبان1387ساعت 9:56 توسط امین بلوچ اکبزی |

نقش گیاهان بالا رونده در فضای سبز:

مقدمه:
در کل گلها و گیاهان زینتی به دو گروه گیاهان علفی و چوبی تقسیم می شوند.گیاهان چوبی به نوبه خود به سه گروه تقسیم می شوند:
1:درختان زینتی
2:درختچه های زینتی
3:پیچ های زینتی
در این میان پیچ ها یا گیاهان بالارونده به دو صورت خزان کننده و همیشه سبز وجود دارند که ممکن است به صورت تنک یا انبوه و یا به شکل برگ دار یا گل دهنده ظاهر شوند. گیاهان بالا رونده عنوان گیاهانی است که جوانه انتهایی پر رشدی دارند که عامل رشد خطی یا طولی در گیاه به شمار می رود. این گیاهان هرگز توانایی ایجاد شکل درختچه ای را در خود ندارند و بالا روندگی آنها بدون اتکا به پایه یا تکیه گاه ممکن نیست.انعطاف پذیری این گونه گیاهان چنان است که می توان آنها را طوری هدایت کرد تا نرده یا داربستی را تحت پوشش خود در آورند و این گروه از گیاهان برای پوشش آلاچیق ها پوشاندن دیوارها و تنه درختان و یا ایجاد پرچین ها با هدایت روی نرده به کار می روند.
چنانچه اگر این گیاهان را به حال طبیعی خود رها کنند تا به رشد طبیعی خود ادامه دهند در آن صورت نه تنها در زیبا سازی محیط نقشی نخواهند داشت بلکه ممکن است شکلی آشفته و نا زیبا یی را پدید آورند . هرگاه در یک طرح فضای سبز ایجاد ارتفاع گیاهی مورد نظر باشد و محدودیتهایی مانند کمبود جا و مکان و عدم امکان کاشت درخت و درختچه در کار باشد نقش مهم گیاهان بالا رونده آشکارتر خواهد شد.
گیاهان بالا رونده بر حسب نوع خود با یکی از سه روش زیر بالا می روند:
1: از طریق پیچیدن دور میله و داربست یا هرگونه پایه دیگر در اطراف خود
2: از طریق داشتن زایده هایی به نام پیچک به دور میله یا پایه های دیگر می پیچند و بالا می روند.
3: چسبیدن به قیم یا دیوار و هر وسیله دیگری که به عنوان پایه در دسترس گیاه است از طریق اندامک چسبنده به نام ریشه نا به جا
گیاهان بالا رونده اغلب خسارتی به ساختمان های تکیه گاه خود وارد می سازند که دلیل این امر همانا حالت رطوبت پذیری آنهاست .لذا در گزینش گیاهان بالا رونده عوامل زیر را باید در نظر گرفت:
1: سختی و مقاومت: آیا گیاه بالا رونده برای ادامه حیات به منطقه تحت مراقبت نیاز دارد یا در هر محوطه روباز می تواند به زندگی خود ادامه دهد.
2: مسیر تابش خورشید: گرچه شماری از بالا رونده های گل دهنده می توانند روی دیوار های رو به شمال رشد کنند ولی توانایی تولید گل های مطلوب را نخواهند داشت و رشد طبیعی خود را از دست می دهند. بنابر این پیچ های گل دهنده بهتر است در قسمت جنوبی دیوارها یا محل آفتاب گیر کشت نمود.
3: محدوده پوششی مورد نیاز: محدوده در نظر گرفته برای گیاه باید در حد توانایی و قدرت پوشش گیاه مورد نظر باشد
4: مقدار و نوع تکیه گاه: که آیا گیاه برای بالا رفتن به داربست نیاز دارد یا بدون تکیه گاه نیز می تواند ارتفاع بگیرد؟
گیاهان بالا رونده را اغلب به شکل گلدانی به فروش می رسانند و نحوه کاشت آن ها همانند کاشت درختان و درختچه های گلدانی است یعنی در گلدان پرورش می دهند و بدون هیچ تغییری در سیستم ریشه نشا می کنند. چون ریشه آنها حساس به تغییر خاک است دست نخورده می ماند و زمان کاست آن ها در بهار، تابستان و پاییز است.
چنانچه گیاهان بالا رونده به کمک اندامک چسبنده به قیم بچسبد و از آن بالا برود نیازی به بستن آن نیست ولی گیاهی که برای تربیت و شکل دهی اولیه گیاهان بالا رنده باید در مسیر روندگی یا خزندگی آنها و ایجاد پوشش محدوده مورد نظر صورت گیرد که این مساله ممکن است با بستن قسمت بالایی ساقه به قیم به منظور کمک و هدایت رشد طولی تحقق یابد. ساقه هایی را که به طرف دیگری از محدوده مورد نظر رشد می کنند در مراحل نخستین هرس شوند. چنانچه گیاه ساقه های قوی و متعدد نداشته باشد برای اینکه در جریان تولید ساقه های فعال قرار گیرد بهتر است در همان مراحل آغازین چند برگه بودن ساقه نسبت به هرس اولیه آنها اقدام شود .استفاده از کود دیر تجزیه شونده در اوایل بهار و آبیاری عمیق به منظور تحریک رشد بهتر، موفقیت در رشد و تربیت گیاهان را چند برابر می کند.
تربیت و هرس به منظور بهبود شرایط موفولوژیکی و تنظیم رشد و بهبود نمای ظاهری گیاه صورت می گیرد که قطع شاخه های نا خواسته و خشکیده و بیمار از اهداف مهم هرس می باشد که با توجه به هدف مورد استفاده هرس نیز متفاوت خواهد بود یعنی اگر هدف از استفاده پوشاندن کامل یک دیوار باشد فقط شاخه های خشکیده و آلوده به علاوه شاخه هایی که در راستای مورد نظر نیستند حذف می شوند و اگر هدف استفاده از گل بالا رونده باشد شاخه های ضعیف و فاقد توان گلدهی هرس می شوند و رویهم رفته این گونه گیاهان احتیاج چندانی به هرس ندارند مگر آنکه خیلی بزرگ و بد منظره شوند در آن صورت شاخه های در هم پیچیده و نا مرتب حذف می شوند.
از آنجا که گیاهان بالا رونده هم مانند برخی درختان و درختچه ها در مواقع مختلفی از سال گل می دهند به ویژه آنجا که هدف از کاشت آنها ایجاد گل باشد برنامه هرسشان هم در زمان های مختلف باید انجام شود اگر زمان گلدهی در بهار باشد هرس بعد از گل دادن و ریزش گلها صورت می گیرد که ساقه را از چند سانتیمتری شاخه اصلی قطع می کنند و اگر گلدهی در اوایل و اواخر تابستان باشد و گلهای اولیه آن بر آمده از ساقه های چوبی سال قبل باشد و گل های جدیدش از ساقه های یک ساله منشا گرفته باشند پس از گل دادن از ساقه هرس می شوند. در صورتی که گل ها در تابستان و پاییز از رشد رویشی فصل جاری به وجود آیند در زمستان تمام ساقه های رویشی سال جدید را هرس می کنند یا در بهار قبل از شروع رشد رویشی این هرس باید انجام گیرد. اگر هرس در تابستان صورت گیرد بلافاصله پس از هرس کود سرک استفاده می شود.
محل و زمان کاشت گیاهان بالا رونده:
فصل کاشت بسته به نوع گیاه فرق می کند. هدف اصلی از انتخاب فصل کاشت با توجه به نوع گیاه این است که رشد جوانه های قسمت هوایی گیاه قبل از شروع رشد ریشه نباشد .به طور معمول بهترین فصل کاشت در مورد اکثر گیاهان اوایل پاییز است. یعنی زمانی که هنوز خاک یخ نزده و ریشه می تواند به گسترش و رشد خود ادامه دهد. لیکن سرمای نسبی بیرون خاک قسمت هوایی گیاه را تقریباً در حالت خواب نگه می دارد و رویش جوانه ها متوقف می شود. در اوایل بهار هم که ریشه فعالیت خود را زودتر از قسمت هوایی آغاز می کند بار دیگر شرایط مناسبی فراهم می آید تا ریشه خود را بگستراند و رشد یابد. فصل تابستان برای بیشتر گیاهان مخصوصاً انواع گلدانی فصل نا مطلوبی است. به طور کلی برای انتخاب زمان کاشت مواردی چون آب و هوای منطقه و نوع گیاه را در نظر گرفت.
محل کاشت گیاهان بالا رونده با سایر گیاهان فضای سبز متفاوت است چون این گروه از گیاهان حالت رونده یا خزنده دارند. لذا محل های کشت آنها یا در کنار دیوارها، نرده ها، آلاچیق ها ، درختان بزرگ و قدیمی، صخره ها و .... که ممکن است به صورت خزنده از بالا به پایین و یا به صورت رونده از پایین به بالا موارد پیش را پوشش دهند. این گیاهان با توجه به خواص چسبندگی و یا پیچندگی ریشه های نا به جا و یا ساقه ها می توانند به راحتی از دیوارها یا درختان بالا بروند و یا به طریق خزنده صخره و سنگها را بپوشانند و ضمن رشد خود پوشش سبز و زیبایی را به وجود آورند.
معرفی و مشخصات برخی از گیاهان بالا رونده:
1: پاپیتال با نام علمی Hedra helix
گیاهی همیشه سبز از تیره Araceae که دارای گونه های متعددی می باشد و در این میان گونه heliax مهمترین و معروف ترین آنهاست. این گونه بومی اروپا آسیا و شمال ایران است. ارتفاعش 15 تا 30 متر است. از طریق ریشه های هوایی تنفس می کند و به واسطه ریشه های مکنده به نرده ها و تنه درختان می چسبد و از آنها بالا می رود. ساقه های رونده آن در محل گره ها تولید ریشه می کند و بر روی زمین می خزد و گسترش می یابد. پاپیتال با برگ های زبر و براق و رنگ سبز تیره تا سبز روشن در گیاه جوان دالبر دارد و در گیاه بالغ کامل می باشد که پوشش سبز زیبایی برای دیوارها و نرده ها فراهم می آورد و در سراسر زمستان روی گیاه باقی می ماند. شکل ظاهری برگهای آن 2 نوع است:
1: برگهای کلی گیاه پهنکی مرکب از 5 لوب زاویه دار با ظاهری مشخص هستند.
2: برگهای واقع در روی شاخه های گلدار ظاهری ساده یا کنار موجدار نوک تیز و باریک در دو انتها هستند.

2: پیچ امین الدوله با نام علمی Lonicera caprifolium :
از تیره Caprifoliaceae بوده گیاه همیشه سبز، خزنده رونده و پیچنده با گلهای زیبا و معطر می باشد . گونه های متنوعی دارد: L.japonica و L.periclymenum و L.caprifolium.
گونه L.japonica حدود 180 واریته دارد که ارتفاع آن به 8 متر می رسد که حدود نیمی از آن به صورت خودرو می روید. گل های زیبا و معطر سفید تا زرد رنگ به اندازه 4 تا 5 سانتیمتر می دهد. با میوه های زینتی کوچک نارنجی و قرمز. برگهایش بیضی شکل و به اندازه 4 تا 7 سانتیمتر است و زمان گلدهی اش اردیبهشت تا مهر ماه می باشد. ساقه رونده و خزنده دارد مه به همین ترتیب بالا می رود و موانع فیزیکی از قبیل نرده ها و دیوارها را می توان توسط پیچ امین الدوله پوشاند و از دید انظار دور نگه داشت و همچنین گیاه سریع الرشد می باشد. پوشش وسیعی را می پوشاند و برای کاشت در دیوارهای سنگی ،کنار نرده ها و داربست ها مناسب است که منظره جالب با آویزان شدن از آنها درست می کند.
3: پیچ اناری با نام علمی Campsis chinensis :
از خانواده Bignoniaceae بوده و دو گونه درختچه از آن تا کنون شناخته شده است که دارای شاخه های نیرومند بالا رونده و برگ های آویخته می باشد.
1: C.grandiflora : این گیاه بومی چین و ژاپن می باشد. در مناطق گرم به خصوص در آمریکای جنوبی و آفریقا گسترش دارد و درختچه ای بالا رونده یا خزنده، کاملاً ستبر، مقاوم و خزان شونده است که از نرده ها و درختان بالا می رود . در مکان های مناسب ارتفاع آن به 6 متر یا بیشتر هم می رسد. برگ هایش کامل چرمی، مرکب از 79 برگچه تخم مرغی، دندانه دار و براق با رگبرگ های زبر است .دارای گل ساده، نا منظم ،شیپوری شکل، با 5 گلبرگ به طول 5.9 سانتیمتر می باشد که در گل آذین خوشه ای مجتمع می باشند.
2:Capmpsis radicans : خزان شونده بومی جنگل های جنوب شرقی آمریکاست که با ریشه های هوایی و ساقه های بلند خود به دیوار متصل می شود. ریشه های هوایی مجهز به چنگک ریشه ای برای اتصال به دیوار یا پایه یا داربست می باشند. این گیاه رشد سریع دارد و شاخه هایش متمایل به قرمز و پوشیده از کرک های زیباست. به علت دارا بودن ریشه های محکم و قوی برای استقرار در کنار دیوار نیاز به قیم ندارد ولی استفاده از قیم ایده آل تر است.هر برگ چرم مانند آن شامل 9.12 برگچه با رگبرگ زبر و به طول 3.6 سانتیمتر می باشد. گل های طویل، شیپوری شکل به تعداد 4 تا 10 عدد روی خوشه هایی در انتهای شاخه های جوان همان سال ظاهر می گردند. مناسب کشت در حاشیه دیوارهاست
4: کلیماتیس با نام علمی Clematis patents از خانواده Ranunculaceae بوده از گیاهان چند ساله علفی است و در بین آنها گیاهان بالا رونده ،Climbing چوبی از خانواده buttercup دیده می شود که در مناطق معتدله گسترش یافته اند. گونه های زیادی از کلیماتیس با عادات متفاوت با گلهایی به اشکال مختلف و با دو رگ های زیبا و زیادی دارد. از گونه های علفی غیر بالا رونده می توان به گونه های زیر اشاره کرد.:
C.herachaefolia: داری عادت رشد قایم و سفت با قاعده چوبی می باشد. برگ ها بزرگ با 3 برگچه و خوشه ها lilac که در اواخر تابستان گل ها باز می شود.
C.montana دارای تنه قوی بوده و گلهای آنمون مانند سفید معطری را در ماه می و ژوئن تولید می کند.
C.flammula : داری رشد ضعیف بوده ارتفاع آن به 45 سانتیمتر می رسد و گل های کوچک و سفید و معطر در اواخر تابستان تولید می کند.
C.paniculata : دارای رشد قوی بوده و یکی ارز مقاوم ترین و آسان ترین انواع برای پرورش می باشد
C.virginiana : یک گیاه چپری رونده بومی و جالب که در اواسط تابستان با گل های سفید در داخل پانیکول های برگ دار گل می باشد
C.recta : به ارتفاع 120 سانتیمتر رشد می کند و پانیکول ها گل های زیادی با گلهای معطر و سفید در اوایل تابستان تولید می کنند.
برگرفته از نشریه تخصصی باغبانی نهال/شماره ششم/مدیر مسئول سید هادی رضوی /نویسنده متن: دکتر نجم الدین مرتضوی

+ نوشته شده در دوشنبه 6 آبان1387ساعت 16:44 توسط علیرضا رجعتی |

نقش فضای سبز و اهمیت آن در زندگی انسان

ریشه ارتیاط و علاقه انسان به گیاه از سالهای بسیار دور و شاید از دوران انسانهای اولیه نشأت می گیرد. در طول تاریخ استفاده از گیاه مسیر تكاملی و اشتقاق علمی گسترده أی داشته است. در این راستا از زمان مهاجرت قوم ماد به فلات ایران ، مردم این سرزمین همواره در توسعه فضای سبز و كاشت گیاهان كوشا بوده اند به طوری كه روزگاری ایران به نام كشور گل وبلبل شهرت داشت. متأسفانه در دوران اخیر در كشور ما گیاهان مورد بی مهری بسیار قرار گرفته اند، بدین جهت بالا بردن سطح آگاهیهای مردم در مورد فضای سبز و آشنایی با خواص گیاهان ضرورتی است كه مانع بروز فاجعه نابودی شهرها بر اثر آلودگی هوا و محیط زیست می گردد. به همین منظور اهمیت دادن به نقش فضای سبز در زندگی انسانها و ایجاد علاقه بیشتر به درخت وگل وچمن در وجود هركس امری است بسیار مهم كه در اینجا به طور اختصار به مواردی از آن اشاره می شود كه امید است علاقه و تفكر بیشتری را برانگیزد و هركس بتواند مشوقی دلسوز برای ایجاد فضای سبز در محیط زندگی خود باشد:
۱) جذب پرتوها
دو دسته از پرتوهای خورشیدی تأثیرات چشمگیری بر بدن انسان و سایر جانداران باقی می گذارند. یكی از آنها پرتومادون قرمز و دیگری پرتو ماوراء بنفش است.

احساس آرامشی را كه انسان در سایه، به ویژه در سایه یك درخت احساس می كند تا حدی مربوط می شود به جذب پرتوهای مادون قرمز خورشید توسط درخت(نا گفته نماند كه كه پرتوهای مادون قرمز با طول موج بلند خود خاصیت گرمازایی دارند) و مقداری نیز به دلیل جذب پرتوهای ماوراء بنفش صورت می گیرد . امروزه تأثیرات پرتو ماوراء بنفش بربافت سلولی گیاهان و جانوران و همچنین خاصیت گندزدایی آن بخوبی روشن شده است بنابراین نقش درختان در حمایت از انسان و سایر جانداران در برابر آفتاب سوزان به خوبی روشن می شود.
۲) جذب گرد و غبار
درختان به سبب پراكندگی شاخ و برگ خود بر تمام زوایا و سطوح، همچون یك گردگیر عمل می كنند. اگر درخت را به دقت نظاره كنیم می توانیم تنه آن را به جای دسته و شاخ و برگ آن را به جای پرهای روی یك گردگیر معمولی كه در خانه بكار گرفته می شود ، تصور كنیم.
با این ویژگی ، درختانی كه در خاك ثابت مانده اند به منزله یك گردگیر كاشته شده در زمین نقش خود را ایفا می كنند.طی بررسیهای بعمل آمده یك هكتار از فضای سبز كه حدوداً ۲۰۰ درخت در آن كاشته شده باشد تا ۶۸ تن از گرد و غبار را در هر بارندگی در خود جذب می كند.كاملاً واضح است كه با وجود چنین درختانی زدودن ۶۸ تن گرد وغبار ، رایگان خواهد شد در صورتیكه بدون این درختان باید هزینه بسیاری را برای این كار اختصاص داد.
۳) تولید اكسیژن
هوای مورد نیاز انسان در روز حدود۱۵ كیلوگرم است. درحالی كه جذب غذای مورد احتیاج وی به آب ۵/۱ كیلوگرم و غذا ۵/۲ كیلوگرم می باشد.از این مقدار هوای سالم كه به بدن انسان وارد می شود ۷۸ درصد آن را نیتروژن و ۲۱ درصد آن را اكسیژن تشكیل می دهد. گازهای دیگر مانند گاز كربنیك، نئون و هلیوم به همراه اكسیدهای ازت و گوگرد مقدار بسیار ناچیزی از وزن هوا را تشكیل می دهند.مثلاً گاز كربنیك ۰۳ %گاز كربنیك سریعاً به مرگ انسان منتهی می شود. تأكید می شود كه مقدار زیادی از اكسیژن آزاد شده در طبیعت از طریق فضای سبز تولید می گردد. حال اگر درخت و فضای سبزی وجود نداشته باشد مشكل انسان در رابطه با وجود گازكربنیك در هوا و كمبود اكسیژن به خوبی نمایان می شود.علفها و چمنزارها اگر چیده و كوتاه نشوند سطح سبز زیادی را به وجود می آورند مثلاً یك متر مربع چمن چیده(بریده) شده به ارتفاع ۳-۵ سانتیمتر دارای ۶تا۱۰ مترمربع سطح سبز می باشد.در صورتی كه همین چمن در حالت كوتاه نشده در هر متر مربع دارای ۲۰۰متر مربع سطح سبز است.براساس این محاسبه تنها ۵/۱ مترمربع چمن كوتاه نشده میتواند به اندازه یك انسان در یك سال اكسیژن تولید كند.
۴) تولید فیتونسید:
بررسیهای دانشمندان علم محیط زیست نشان می دهد كه درختانی مانند گردو،كاج ، نراد،بلوط ، فندق، سروكوهی،اكالیپتوس،بید،افرا،زبان گنجشك و داغداغان از خود ماده ای به نام فیتونسید در فضا رها می سازند كه برای بسیاری از باكتریها و قارچهای تك سلولی و برخی از حشرات ریز اثر كشندگی دارد.در عین حال تولید چنین موادی توسط درختان برروی انسان اثر فرح بخشی دارد. دلیل این امر را دانشمندان چنین بیان می كنند:مغز انسان از دو نیمكره چپ و راست تشكیل شده است.نیمكره راست در تنظیم احساس غریزی و طبیعی انسان مانند احساس محبت،خواب و نیازهای دیگر طبیعی نقش دارد.در حالی كه نیمكره چپ كار به نظم كشیدن كارهای مكانیكی انسان مانند تنظیم وقت و سروقت حاضر بودن را بعهده دارد. انسان شهرنشین به دلیل درگیری در كارهای روزمره و شرایط محیط زیست شهری به مراتب كار بیشتری از نیمكره چپ خود می كشد كه ایت امر موجب اختلال بین دو نیمكره مغز و در نتیجه عملكرد طبیعی مغز انسان می گردد.دانشمندان پی برده اند كه درختان به سبب رهاسازی مواد شبیه فیتونسید می توانند تعادل بین دو نیمكره مغز را به خوبی برقرار ساخته و حالت طبیعی و آرام بخشی را به انسان ارزانی دارند.بنابراین نقش آرامبخشی درختان و فضای سبز به خوبی نمایان می گردد.
۵) تعدیل آب و هوا:
درختان با تعریق و تعرق خود نقش حساسی در كاهش دمای میكروكلیما و افزایش رطوبت نسبی هوا ایفا می كنند.دمای یك هكتار فضای سبز در مرداد ماه تا ۵/۴ درجه كمتر از فضای مجاور خالی از درخت است.و به همین نحو رطوبت نسبی درون یك فضای سبز تا۱۱% بیش از محیط خارج اندازه گیری شده است.با تعدیل دو پارامتر یاد شده ،فضای سبز، میكروكلیمایی به وجود می آورد كه آسایش فیزیكی مناسبی برای زیست انسان در پی دارد.
۶) موثر در كاهش آلودگی صدا:
در حالی كه آلودگی هوای تهران یا آلودگی جویهای سیاه رنگ و گندیده قابل رؤیت می باشد،بسیاری از شهروندان تهرانی جنجال هیاهوی اطراف خود را آگاهانه یا ناخودآگاهانه نادیده گرفته و آن را جزئی تفكیك ناپذیر از زندگی شهری می دانند. صدای گوش خراش فروشندگان دوره گرد با بلندگو، موتورسواران با سروصدا در هر ساعت از روز،اتومبیلها با اگزوز ناقص و بوق زدنهای بی مورد،مته های مختلف جهت كندن و لوله گذاری و با آسفالت خیابانها ، صدای بلندگوهای گوناگون ، فضای شهررا با آلودگی صوتی ،آلوده می سازند.
باید توجه كرد كه عادت به نوعی آلودگی دلیل برمصونیت در مقابل آن نیست بلكه عادت به معنای كاهلی ، و هرچه بیشتر مستهلك شدن و غرق شدن در آلودگی است.اخطاریه اتحادیه پزشكان مبنی برآلودگی صوتی را باید جدی تلقی كرد. هرصدای نا خواسته ای كه به گوش انسان برسد آلودگی صوتی محسوب می شود و حتی صدای موسیقی ملایمی كه به طور نا خواسته از خانه همسایه به گوش برسد آلودگی صوتی به حساب می آید زیرا خود مخل آسایش فرد است.عكس العمل انسان در برابر صدا بستگی به عوامل ذهنی مثل شدت صدا ، فركانس صدا و به عوامل عینی مانند مقبولیت یا عدم مقبولیت فرستنده صدا دارد.صداهای ملایم عكس العملهای خاصی را در انسان پدید می آورد هنگامی كه شدت صدا به ۷۰ یا ۸۰ دسی بل می رسد تأ ثیرات سر وصدا می تواند ایجاد كری موقتی یا دائمی كند،و آن در حالی است كه سلولهای گیرنده گوش به طور شدیدی در معرض صدا قرار گیرند.این تأثیرات بر انسان به طور مستقیم صورت می گیرد.تآثیرات غیر مستقیم صدای ناخواسته بر انسان غیر قابل لمس است.بی خوابی ،پاره شدن افكار ،كم حوصلگی ،عصبی بودن ، بروز بیماریهای روانی ، از عوارض صداهای ناخواسته است.
سبك شدن خواب ـ كاهش زمان خواب عمیق كه جزء آلودگیهای ناخودآگاه هستند.كاهش مدت رویا ـ پریدن از خواب بر اثر صداهای ناهنجار كه آلودگی آگاه شمرده می شوند.واكنشهای فوق به وسیله آلودگی صوتی معادل ۴۰-۵۰ دسی بل ایجاد می شود و حاصل این واكنشها بدون تردید ، كاهش بازده قدرت فكری و جسمی را در پی دارد.
● به علاوه واكنشهای اعصاب گیاهی انسان نیز به نسبت آلودگی متفاوت است:
۱) كاهش ضربان قلب و ناراحتی در آهنگ قلب و چرخه خون(افزایش احتمال سكته قلبی
۲) واكنشهای ناشی از فشار عصبی،در نتیجه تولید بیش از حد هورمون فرار آدرنالین و هورمون حمله آدرنالین می گیرد.
۳) دگرگونی آهنگ تنفس و نبض
۴) كاهش گرمای پوست
۵) كاهش واكنش مقاوم به صوت
۶) تنگی عروق
۷) اختلال در نظم متابولیسم بدن
۸) آلودگی صوتی غیرقابل تحمل كه خود موجب انحراف سیستم اعصاب گیاهی و حركتی شده كه در نتیجه این اختلال بر كل بدن مؤثر است.این جریان موجب بروز یك سلسله واكنشهای احساسی می گردد.مانند اختلال در حركت معده پیدایش تومور در معده و روده ، درد اعضاء درونی به صورت كنش و پیچش.
● رابطه بین سروصدا و سرطان:
براساس تازه ترین مطالعات انجام شده توسط پژوهشگران فرانسوی ، بین سر و صدا و بیماری سرطان در انسان رابطه ای نزدیك وجود دارد.این مطالعات جدید و نتایج حاصل از آن در آخرین شماره مجله فرانسوی(پاری ماچ) درج شده است.در آنجا آمده است:سروصدای شدید و تكرار آن باعث تضعیف عمومی مصونیت بدن انسان و در نتیجه تضعیف مقاومت وی در مقابل بیماریهای خطرناك می شود. بر اساس این مطالعات ، سروصدای زیاد بر ساختار هورمونهای بدن انسان تأثیر منفی می گذارد و باعث اخلال در كار آنها و سپس سرطان هورمون می شود.
●نقش گیاهان در كاهش آلودگی صدا:
امروزه دانشمندان ثابت كرده اند كه درختان و درختچه های می توانند در كاهش آلودگی صدا مؤثر باشند اگرچه خود صدا ممكن است رشد گیاه را به مخاطره می اندازد. كاهش رشدی در حدود۴۱% دریك مزرعه توتون كه در معرض صدای شدید قرار گرفته ، دیده شده است. به هر حال كیفیت كاهش صدا در درختان و درختچه های مختلف برحسب اندازه برگ ، تراكم شاخ و برگ ، نوع و بلندی درخت تفاوت دارد.
با آزمایشهایی كه به عمل آمده دیده شده كه درختان و فضای سبزی كه درحاشیه خیابانها ایجاد شده است اثركاهندگی بیشتری نسبت به دیوارهای صداگیرپیش ساخته و مصالح ساختمانی دارند.با این حساب نقش فضای سبز در كاهش آلودگی صوتی و كاهش هزینه های ساختمانی (دوجداره شدن پنجره ها و دیوارهای بلند) و زیبایی شهر كاملاً مشخص می شود.

+ نوشته شده در پنجشنبه 25 مهر1387ساعت 11:22 توسط میلاد شهدادنژاد |

گیاهان زینتی ( معرفی ، کاشت ، نگهداری و تکثیر )

● به گل های خود به صورت روزانه رسیدگی کنید
آب داخل ظرف، گلدان و یا محفظه ای کـه گـیـاهان

را در آن قرار داده اید، به صـورت روزانـه

عـوض کرده و داخل ظرف آب تازه بـریزید. اگر حتی

داخل ظرف فوم و یا اسفنج مخصوص هم وجود داشته

باشد، شما باید تا بالای اسفنج و یا فوم آب بـریزید

، با این کار گل ها عمر داراز تری خواهند داشت.
اگر کل آب ظرف را عوض می کنید، بهتر است خود ظرف

را نـیز بشویید. برای اینکه گل های شما مدت زمان

بیشتری تازه و سالم بـمانند مـی تـوانـید از انـواع

مخـتـلف غذاهای مخصوص گل و گیاهی که در بازار موجود

است، استــفاده کنید. به این منظور میـتوانید

مقـداری از غذای مخصوص را در گلدان حاوی گل بریزید.

می توانید این غذاها را از گل فروشی ها تهیه کنید.

این نوع غذاها مواد مورد نیاز گیاه را به آن می رساند،

از رشد باکتری هایی که منجر به مسدود شدن ساقه گیاه

و عدم رسیدن آب به قسمت های بالایی می شوند، جلوگیری

می کنند، جوانه ها و غنچه ها را شکوفا کرده، و به

طور کلی عمر دسته گل شما را افزایش می دهند. استفاده

از این مکمل های غذایی برای گیاهان یکی از بهترین

راههای افزایش طول عمر آنها است، فقط باید دقت داشته

باشید که طبق دستورالعملی که بر روی بسته مکمل نوشته

شده عمل کنید. اگر به طور صحیح از این مکمل ها استفاده

نکنید، امکان آسیب رسیدن به گل ها وجود دارد.
● برش مکرر ساقه ها
هـر چـند روز یکبار، گل ها را از ظرف خود خارج کرده و

سـاقـه هـای آنها را کـوتـاه کـنـید. از انتـهای سـاقه

بـه انـــدازه ۳ تا ۴ سانتیمتر کوتاه کنید. برای اینکه

گیاه بتواند به بالاترین میزان آب را بـالا بکشد، باید

انتـهای سـاقه را بـه صـورت زاویـه دارد ببرید. میـتوانید

از یک چاقوی تیز، یا قیچی باغبانی استفاده
کنید. سعی کنـید بـه ساقـه ی گـل فشـار وارد نـکنید چرا

که هـر آسیــبی که به ساقه برسد از جذب آب ممانعت خـواهـد

کرد. هر گونه شـکوفه و یـا بـرگ آسیـب دیده را نیز از گل

جدا کنید. برای اینکه به ساقه ها آسیبی وارد نشـود مـی توانـید

پیش از درآوردن گل ها از ظرف آنها را با یک نخ به هم متصل
کنید و سپس از داخل گلدان جدا نمایید. سپس آنها را داخل ظرف

جدیدی که با آب تازه و مکمل مورد نظر پر شده است، بگذارید

و نخ را از اطراف آن باز کنید.
● آب را عوض کرده و مکمل غذایی به آن اضافه کنید
ابتـدا بایـد گـلدان را تمـیز کـرده و سپـس آب را بــه دمای

اتاق رسانده و مکمل را به آن اضافه کرده و سپس گلها را در

داخل آن قرار

دهید. باید مطمئن شوید که هیچ گونه خار و خاشاک یا غباری

روی آب قرار نگرفـته باشد (مانند برگ و قسمتهای مختـلفی از

سـاقه) چرا که این امـر مـی تواند بـاعث تشدیـد
رشـد بـاکتری ها در گلدان شده و عمر گل ها را کاهش دهد.
● گل ها را در محیط خنک قرار دهید
دمـای منـاسب برای بیشـتر گـل هــا چیزی در حدود ۶۵ تا

۷۲ درجه فارنهایت (۱۸ تا ۲۲ درجه سلسیوس) بوده و بهتر است

بـه طور مستقیم در زیر تـابش نـور خـورشید گـرمـا و سـرمای

شـدید قرار نگیرند. همچـنـین نباید گـل ها را در زیـر

فـن هـای سقـفی و یـا در بـالای تلویزیـون و مـکان هایی

که اشعه های
گرم از آن ساطع می شود قرار دهید چـرا که این گونه

وسایل از خود گرما تولید کرده و سبب می شوند کـه گـل

آب خـود را از دسـت بدهـد. همـچنین نـباید گـلدان را

در کـنـار میوه های رسیده قرار دهید. چرا که میوه از

خود قدری گاز اتیلن ساطع می کند که می توان برای

گـل ها مضر باشد و آنها را به طور
نابهنگام پژمرده کند.
● آلسترومریا
غنچه های این گل کیپ و سفت هستند. اگر به خوبی از

آنها مراقبت کنید تا آخرین حد باز می شوند. آلسترومریا

جزء گل هایی است که همیشه تشنه ی آب است. به همین دلیل

باید گلدان را دائماً نگاه کنید تا آب آن کم نشده باشد

و اگر داخل گلدان اسفنج گذاشته اید، باید دائماً به آن

سربزنید و از خیس بودن آن اطمینان حاصل کنید. هر بار که

آب گلدان را عوض می کنید باید از غذای مکمل جدید داخل

آن بریزید.
● آماریلیس
شکوفه های این گل نیز تا آخرین حد باز خواهند شد. به

این منظور ساقه های آن باید تمام مدت سرشار از آب باشند.

به همین دلیل زمانی که آب آن را عوض کرده و ساقه ها را

کوتاه می کنید، گل ها را باید برعکس کرده و داخل ساقه

ی آن آب بریزید. انتهای ساقه ها را با دست بگیرید و یا

با نخ پنبه ای ببندید تا وقتی آنها را برعکس می کنید آب

آن به بیرون نریزد و زمانیکه گل ها را مجدداً به گلدان باز گرداندید، نخ را از انتهای ساقه ها با کنید. اگر در طول زمانی که گل ها را از داخل گلدان در آورده اید به آنها آب نرسد احتمال دارد ساقه ها ترد و شکننده شده و به راحتی خم شده و بشکنند. سعی کنید آنها را به طور روزانه هرس کنید. زمانیکه غنچه های جدید باز شدند به آرامی غنچه های قبلی که قدری پژمرده شده اند را از ساقه ی اصلی جدا کنید.
● شقایق
همان مراقبت های متداولی که در بالا توضیح داده شد در مورد شقایق هم صدق میکنند، اما از آنجایی که ساقه های آنها خیلی لطیف و آسیب پذیر می باشند، باید آنها را با ملایمت در دست گرفته و به آرامی کوتاه کنید. طبیعت حساس و لطیف گل های شقایق حاکی از این مطلب است که عمری بیش از ۳ تا ۵ روز ندارند.
● BELLS OF IRELAND (شیپوری)
این گل های کوچک، معطر، سبز رنگ و زنگوله ای شکل به صورت حقه ای در کنار هم چیده شده اند و هر یک از زنگوله ها شکوفه ی سفید رنگی در داخل خود جای داده است. اگر بر طبق دستور العمل هایی که در بالا به آنها اشاره کردیم، عمل کنید مطمئن باشید که شیپورهای شما برای مدت زمانی نزدیک به ۷ تا ۱۰ روز شادابی و طراوت خود را حفظ خواهند کرد.
●BIRDS OF PARADISE
هر شاخه از این گل دارای حداقل ۴ تا ۵ گل می باشد. گاهی اوقات تنها یکی از آنها باز است و بقیه به گونه ای در بخش های دیگر ساقه مخفی شده اند. زمانیکه یکی از گل های موجود به حالت پژمردگی رسید، باید آنرا جدا کرده و اجازه دهید تا گل های دیگر از زیر برگ چه های قایقی شکل گل به بیرون بیاند. اگر گل بیرون نمی آمد، می توانید آنرا به آرامی با دستتان از لا به لاله ی ساقه و برگ خارج کنید. این گل های زیبا به درجه حرارات زیر ۵۰ درجه فارنهایت حساس می باشند به همین دلیل سعی کنید که آنها را در جای گرم نگهداری کنید.
● کالاس (هم انواع بزرگ و هم انواع مینیاتوری)
همان مواردی که در بالا به آنها اشاره شد، برای این قسمت نیز صدق می کنند اما از آنجایی که چمچمه های این گل (قسمت رنگی گل) به سادگی پژمرده می شوند، در زمان دستکاری آنها باید خیلی مراقب بوده و به آرامی با آن برخورد کنید. کالاس دارای ساقه های کلفت و گوشتی می باشد که وقتی از عمر آن می گذرد، در قسمت انتهایی ساقه پیچ می خورد. برای اینکه بالاترین عمر را در داخل گلدان داشته باشند، باید هر دو روز یکبار ساقه های آن را کوتاه کنید. این نمونه از گل نیز از جمله انواع گل های تشنه است به همین دلیل باید آب آن را به صورت مکرر چک کنید.
● میخک صد پر
همان مواردی را که در بالا به آن اشاره کردیم، در مورد میخک هم صدق می کند به علاوه اینکه این گل به گاز طبیعی اتیلن که می تواند از طریق میوه، سبزی، و گل های پژمرده آزاد شود، حساسیت بیشتری نشان می دهد. (این گاز برای انسان و حیوان مضر نیست). برای اینکه بهترین نتیجه را بگیرید این گل ها را به دور از منابع تولید اتیلن نگهداری کنید. زمانیکه ساقه ها را برای ترمیم گیاه، برش می زنید از بالای یکی از گره هایی که بر روی ساقه ایجاد شده این کار را انجام دهید. این امر به گیاه اجازه می دهد تا آب را در حد نیاز خود از ساقه بالا بکشد. بسته به انواع مختلف این گیاه، میخک میتواند عمری در حدود ۷ تا ۱۴ روز داشته باشد.
● داودی
این گل ها در رنگ ها و اشکال مختلف یافت شده و با تعداد گلبرگ های مجزا یافت میشوند. گاهی اوقات در رنگ های غیر معمول دیده شده و با شکوفه های تکی و یا چند تایی در هر ساقه، دارای زیبایی خاصی می باشند. هر یک از گلبرگ ها که زرد شده و یا رو به پلاسیدگی می رفتند، باید از ساقه جدا شوند. برگ های این گل گاهی اوقات از گلبرگ ها نیز زودتر پلاسده می شوند. کوتاه کردن ساقه ها جذب مطلوب آب را افزایش داده و عمر گل را در داخل گلدان افزایش می بخشد. عمر متوسط گل های داودی در گلدان چیزی در حدود ۷ تا ۱۲ روز می باشد.
● نرگس
این گل در آب کم عمق می تواند عمر بسیار درازی داشته باشد؛ به ویژه اگر ساقه های آن را به طور مکرر کوتاه کرده و آب را عوض کنید و غذای مکمل به آن اضافه نمایید. هر دو تا سه روز یکبار تنها در نیمی از گلدان آب بریزید. می توانید پوسته ی محافظ را به حال خود باقی گذاشته و یا آنرا به آرامی از ساقه جدا کنید. زمانیکه ساقه های نرگس را کوتاه می کنید این پوسته ها از خود نوعی شیره در داخل آب ترشح می کنند که عمر سایر گل ها را کوتاه می کنند. برای جلوگیری از این مشکل می توانید پس از برش ساقه ها برای ۱۲ ساعت آنها را در یک گلدان مجزا قرار دهید و سپس با گل های دیگر در یک گلدان قرار دهید. در گل آرایی های جدید دیده می شود که گل نرگس را همراه با پیاز و ریشه آن تزئین می کنند. به این منظور گل روی ریشه ها را با آب شسته و میتوانید از کلیه ی گیاه از ریشه گرفته تا ساقه و برگ و گل لذت ببرید.
● مینا
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها در مورد این گل نیز صدق می کند، تنها با این تفاوت که باید به یاد داشته باشید این گل نیازمند میزان آب زیادی است به همین دلیل باید به طور مکرر گلدان را چک کنید و آن را همیشه پر از آب نگه دارید.
● ارکیده
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها در مورد این گل نیز صدق می کند؛ فقط توجه داشته باشید که این گل بسیار حساس بوده و به هیچ وجه نباید در معرض گاز اتیلن که از میوه ها، سبزی ها، و مواد فاسد شده ی گل ها ساطع می شود قرار بگیرد.
● فریزیا
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها در مورد این گل نیز صدق می کند، فقط باید دقت داشته باشید که این گل ها قرار گرفتن در آب همدما با اتاق را ترجیح می دهند. شکوفه های این گیاه مانند دندانه های شانه در امتداد یکدیگر قرار گرفته و از بزرگ به کوچک ردیف هستند. زمانی که شکوفه ها دوران نخست زندگی خود را طی می کنند و پیر می شوند، باید آنها را از ساقه جدا کنید تا گل همچنان جذابیت و زیبایی خود را حفظ کند.
● جربرا (ژرورا)
ساقه این گیاه به شدت نسبت به باکتری هایی که ساقه را مسدود می کنند حساس است. اگر ساقه هایشان مسدود شوند، سر گل حالت پژ مرده گرفته، خم شده، و به پایین متمایل می شود. برای طولانی تر شدن عمر این گیاه به صورت مکرر آب آن را عوض کرده و هر یک تا دو روز در میان به آن مکمل غذایی اضافه کنید. از آنجایی که این گل ها به شدت به گاز اتیلن و باکتری حساس هستند، سعی کنید گلدان را همیشه تمیز نگه داشته و در محیط خنک و پاک بگذارید.
● سنبل
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها در مورد این گل نیز صدق می کند، اما در ذهن داشته باشید که وقتی ساقه های آنها را می برید، نوعی شیره گیاهی آزاد می کند که عمر سایر گل ها را کاهش می دهد. برای جلوگیری از این امر پس از کوتاه کردن ساقه ها آنها را در یگ ظرف جداگانه قرار داده و پس از ۱۲ ساعت در کنار گل های دیگر بگذارید. در روش های گل آرایی به شیوه ی نوین گل سنبل را با پیاز و ریشه ی آن تزئیین می کنند. خاک را از روی ریشه گیاه می شویند تا از کثیف شدن آب جلوگیری شود.
● ادریس
این گیاه دارای شاخه های چوبی هستند. اگر شکوفه های این گل پیش از شکوفایی پلاسیده شدند، برای اینکه از خراب شدن کلی گیاه جلوگیری کنید، باید آنها را از ساقه جدا نمایید. زمانیکه ساقه ها را کوتاه می کنید می بایست حتماً به قسمت انتهایی آن فرم زاویه دار بدهید و حداقل برای یک ساعات آن را در آب ولرم قرار دهید. با این کار گل دو مرتبه جانی تازه میگیرد و آماده پیوستن به جمع گل های دیگر میشود. برای بدست آوردن بهترین نتیجه، میزان آب موجود در داخل گلدان را تا بالاترین حد افزایش دهید. این نوع گل را همچنین می توانید خشک کنید. برای اینکه گل ها هر چه زیباتر خشک شوند، آنها را سر و ته کرده و در مکانی گرم قرار دهید. البته رنگ گلبرگ ها به مرور زمان کمرنگ تر می شود اما گل های خشک شده را می توانید برای مدت زمانی در حدود ۹ ماه تا یک سال نگهداری کنید.
● زنبق
این گل هم دارای شکوفه های متعدد بسیار کوچکی می باشد که به مرور زمان شکوفا خواهند شد. این شکوفه ها در عرض ۲ روز شکوفا می شوند. شکوفه های زیبا و آبی رنگ این گل در کنار لاله و سوسن از جذابیت خاصی برخوردار می شوند. هر چند عمر کوتاهی دارند اما به گلدان ها زیبایی و جذابیت خاصی می بخشند. آب را تا بالاترین حد گلدان بریزید و از ایجاد باکتری در گلدان جلوگیری کنید. در گلدان در حدود ۳-۵ روز عمر می کنند.
● سوسن
گرده افشانی گل سوسن می تواند سبب ایجاد لکه بر روی لباس و مبلمان شود، به همین دلیل پیش از اینکه آن را با گل های دیگر در داخل گلدان قرار دهید، سعی کنید نرینگی آن را با دستمال به آرامی پا ک کنید. این کار را باید هر چند روز یک بار انجام دهید. کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل را که در بالا به آنها اشاره شده در مورد این گل نیز رعایت کنید و دقت داشته باشید که گل سوسن به راحتی پلاسیده شده و از بین می رود، به همین دلیل هنگامیکه آنها را در دست می گیرید باید مراقب باشید و آنها را به آرامی در دست بگیرید. شکوفه های این گل به ترتیب باز می شوند و شما می توانید گل هایی را که عمر خود را کرده اند و به ساقه ی اصلی نزدیک هستند را جدا کنید.
● لیزیانتوس
دارای شکوفه های پررنگ رزی شکل است که اگر از آن مراقبت مطلوب بعمل بیاید، برای مدت زمانی در حدود ۷ روز شاداب باقی خواهد ماند. بسیاری از شکوفه های باز نشده که دارای رنگ می باشند به طور کامل باز خواهند شد. ممکن است شکوفه های کوچک تر که بی رنگ هستند باز نشوند اما می توانند از شکوفه های دیگر محافظت کنند.
● گل صدتومانی
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل را که در بالا به آنها اشاره شده در مورد این گل نیز رعایت کنید و از قرار دادن این گل در زیر نور مستقیم خورشید خودداری کرده و آنرا در محلی خشک قرار دهید. گلفروش ها این گل ها را معمولاً زمانی که در دسته گل قرار می گیرند، به صورت غنچه می گذارند تا پس از چند روز غنچه هایش باز شوند. غنچه های تازه باز شده بسیار حساس بوده و به سرعت از بین می روند به همین دلیل به آنها فضای کافی داده و فقط در صورت لزوم آنها را حرکت دهید. با مراقبت مناسب در حدود ۷ روز نیز عمر خواهند کرد.
● رز
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل و گیاه را که در بالا به آنها اشاره شده در مورد این گل نیز رعایت کنید و هر گونه گلبرگ بد رنگی را از آن جدا کنید. گلبرگ های پلاسیده و برگ هایی که زیر خط آب قرار داشتند را جدا کنید. برش مکرر ساقه ها سبب افزایش طول عمر رز می شود.
اگر احساس کردید که گل رز شما در حال پلاشیده شدن است، می توانید مجدداً آنها را تر و تازه و شاداب کنید. به این صورت که در حدود ۵ سانتی متر از انتهای ساقه ی آنرا جدا کنید. سپس وان یا ظرفشویی را از آب پر کرده و تمام گیاه را در آن فرو ببرید. اجازه دهید که گلبرگ ها برای ۲۰ تا ۶۰ دقیقه آب جذب کنند و بعد آنها را دو مرتبه داخل گلدان قرار دهید.
گل های رز در جای خنک عمر بیشتری خواهند داشت اما اگر می خواهید غنچه های آن زودتر باز شوند، آنها را به طور موقتی در جای گرم قرار دهید (البته نه در محیطی گرم تر از ۸۰ درجه ی فارنهایت).

+ نوشته شده در چهارشنبه 17 مهر1387ساعت 17:39 توسط علیرضا رجعتی |

▪گل نسترن: dog rose

▪ نام علمی : rosa canina
نسترن كه دركتابهای قدیمی به نام نسرین،نسترن ونستر نیز نامیده شده است درختچهای كوچكی است كه درحاشیه جنگل ها،چاههاوگودال های آب می رویدوارتفاع آن به حدود سه مترمی رسد.
برگهای آن دارای ۷-۵برگچه به رنگ سبز سیر است.گل نسترن مانندگل نسترن مانندگل سرخ بوده وبه رنگهای سفید،صورتی وسرخ می باشدكه به حالت منفردویامجتمع ظاهرمی شود.
میوه آنبیضی شكل وبه رنگ قرمزتیره یاروشن است كه به نام سای نورودون Cynorhodonخوانده می شود.جدار داخلی میوه دارای الیاف باریك وابریشمی است كه درآن فندقه های سختی جادارد.سای نورودون پس ازخشك شدن دارای طعمی قابض وكمی شیرین بابوئی ضعیف می باشد.
▪ تركیبات شیمیای:
قسمت گوشتدار سای نورودون دارای مقدارزیادی ویتامین C،اسید سیتریك،اسیدمالیك،قندوتانن است.
دانه های آن دارای حدود ۱۰%روغن بوده كه به رنگ زردكمرنگ متمایل به قرمزودارای بوئی مطبوع می باشد.البته دانه ها سمی است.
▪ صور داروئی:
۱) دم كرده:۵۰گرم سای نورودون رادریك لیترآب جوش ریخته وبه مدت ۱۰دقیقه دم كرده وسپس آن راصاف كنید.
۲) جوشاندهمقدار۵۰گرم سای نورودون رادریك لیترآب جوش ریخته وبگذاریدبه آرامی برای مدت ۱۰دقیقه بجوشدسپس آن راصاف كنید.این جوشانده به عنوان ضد بیماری اسكوربوت(كمبودویتامین C)به كارمی رود.
۳)جوشانده غلیظ:مقدار۵۰گرم سای نوردون رادریك لیترآب جوش ریخته وبگذاریدبه آرامی بجوشدتاحجم آن نیم لیتر شودسپس آن راصاف كنید.این جوشانده بسیار ادرارآوربوده وبرای برطرف كردن حبس البول بكار می رود.
۴)گرد سای نورودون:مقدار مصرف این گرد۵/۰تا۱گرم می باشدوبه عنوان ضدبیماری اسكوربوت مصرف می شود.
۵)مربای سای نورودون:ابتداباید سای نورودون را به خوبی تمیز كرده،پوست،الیاف داخلی ودانه هارااز آن خارج كنیدودرداخل ظرفی كه سركه داردبریزید وبهم بزنیدتا نرم شودسپس آن راكوبیده وباالك كنید،وقسمت صاف شده رابا۵/۱برابروزنش قندیاشكرمخلوط كرده وبپزیدتابه صورت خمیر یكنواختی درآید.
۶)شربت نسترن:یك گیلوگرم سای نورودون رابا۲۵۰گرم نبات كوبیده یاشكرمخلوط كرده و۵/۱لیترنیزعرق نعناع به آن اضافه كنیدودرجای گرمی بگذاریدبماند.البته هرروزآن راتكان دهیدبعدازدوهفته آن راصاف كنید.مقدار مصرف آن یك فنجان سه بار درروز است.
۷)عرق نسترن:یك چهارم لیوان ازعرق نسترن راعرق نسترن رابایك لیوان آب مخلوط كرده،سپس آن راشیرین كنید.ازاین شربت می توانیدچندلیوان درروز بنوشید
▪ خواص طبی:
گل نسترن ازنظرطب قدیم ایران گرم وخشك است:
۱) سرشارازویتامین Cمی باشد.درصدگرم آن ۶۰۰میلی گرم (۶گرم)ویتامین Cوجوددارددرحالی كه ۱۰۰گرم پرتقال فقط دارای ۵۰میلی گرم ویتامین Cاست بنابراین مقدارویتامین Cگل نسترن۱۲۰برابرپرتقال است.
۲) درمان كننده حبس البول است.
۳) بوی بد بدن رادفع می كند.آنهائی كه عرق زیادمی كنندوبوی بد می گیرندبایدتن خودرابعدازحمام كردن بادم كرده گل وبرگ نسترن آبكشی كنند.
۴) آرام كننده اعصاب است.
۵) اسهال رابرطرف می كند.دم كرده آن راحتی می توان به كودكان برای رفع اسهال داد.
۶) خونریزی ازسینه رابندمی آورد.
۷) سنگ وورم كلیه رارفع می كند.
۸) الیاف داخلی سای نورودون ضدانگل است مخصوصاًكرم اسكاریس راودراین موردباید۵/۰گرم آن رامخلوط باعسل خورد.
۹) اگردرادرارآلبومین وجود داشته باشدبرای برطرف كردن آن ازدم كرده این گیاه استفاده كنید.
۱۰) بی خوابی رابرطرف می كند.
۱۱) انقباض ماهیچه های معده رابرطرف می كند.
۱۲) سرعت جریان خون رادرپوست زیادكرده وباعث لطافت پوست می شود.
۱۳) دررفع غم وغصه مؤثراست.
۱۴) برای رفع طپش قلب ازدم كرده آن بنوشید.
۱۵) معده راتقویت می كند.
۱۶) مصونیت بدن رادر مقابل بیماریها بالا می برد.
۱۷) برای ترمیم شكستگی استخوان ورفع ورم مقعدضمادی ازبرگ این گیاه درست كرده وروی قسمت شكستگی یاتورم قرار دهید.
۱۸) چون گل نسترن شیرین است حشرات رابهخودجذب می كندمخصوصاًحشره مخصوصی به نام سای نیپس Cynipsكه درنیش زدن،برجستگی های كوچكی پوشیده ازتاروبه رنگ سبز مایل به قرمز درآن به وجودمی آوردكه به نام (به دگار)Bedegarمعروف است كه خواص طبی مهمی دارد.مخصوصاًبرای بیماران مسلول تقویت كننده بوده ومانع عرق كردن می شود؛وهمچنین مقدارآلبومین درادرار راكم می كند.(به دگار)اثر آرام كننده اعصاب نیز دارد.
▪ مضرات نسترن:
نسترن به هیچ وجه خطری ندارد وهمه می توانندازآن استفاده كنندولی همانطوركه گفته شددانه های آن سمی است ونبایدمصرف شود.

http://forum.p30world.com

+ نوشته شده در چهارشنبه 17 مهر1387ساعت 17:38 توسط علیرضا رجعتی |

پيچ امين الدوله(LONICERA)

پيچ امين الدوله ، Lonicera از گياهان خانواده كاپريفولياسه Caprifoliacea و جزو گياهان بالارونده و متداول

قديمي بوده و در بيشتر منازل قديمي براي پوشش آلاچيق ، چَپَر ، داربست هاي چوبي از آن استفاده ميكردند . اين گياه به نام امين الدوله صدر اعظم ايران در دوران سلطنت قاجار از اين جهت نامگذاري شده كه گويا اولين بار توسط امين الدوله به ايران آورده شده است در حالي كه نام علمي آن لوني سرا ميباشد .

از انواع مشهور آن عبارتند از :

1 ـ پيچ امين الدوله پريكلي منيوم L.periclymenium: است كه عطري بسيار دلپذير دارد .

گلهاي لوله اي شكل گلدسته اي به رنگهاي سفيد ، كرم و ارغواني ملايم تمام گياه را

مي پوشاند .

شكفتگي گلهايش از اواسط خرداد تا شهريور ماه است .

2 ـ پيچ امين الدوله بلژيكا L.belgica: كه شكفتگي گلهايش زودرس ميباشد.

گلبرگها به رنگهاي گوناگون مشاهده ميشوند و بخصوص قسمت خارجي گلبرگها تيره تر

است .

3 ـ پيچ امين الدوله سرو تينا Serotina: كه شكفتگي گلهايش به كندي وآرام صورت ميگيرد.

از ارقام ديگر اين گياه نوعي دورَگِه وجود دارد كه گلهاي زرد پرتقالي و برگهاي دائمي

دارد.

گلهاي اين گونه بخصوص بدون عطر و داراي دوام طولاني است و ازتيرماه تا آذرماه

ادامه دارد.

دو رَگِه ديگري از اين درختچه وجود دارد كه داراي گلهاي زرد ارغواني بوده و فقط در

تابستان گل ميدهد .

4 ـ پيچ امين الدوله ژاپوني L.japonica: اين گونه از انواع مقاوم و نيرومند است .

از ارديبهشت ماه تا هنگام يخبندان غرق درگلهاي سفيد ميباشد .

در اواخر دوران گلدهي گلبرگهايش به رنگ زرد و يا كِرِم در ميآيند و تا كنون دو رقم ژاپني آن مشاهده شده است .

5 ـ پيچ امين الدوله چيني L.chinensis: داراي گلهاي صورتي و برگهاي ارغواني است و تضاد بين

اين دو رنگ حالت عجيبي بوجود مي آورند .

6 ـ پيچ امين الدوله رتيكولاتا L.Reticulata: از انواع پاكوتاه بوده در سينه مال و خاكهاي شيب دار براي جلوگيري از ريزش خاك و سبز كردن خاك مورد استفاده قرار ميگيرد . تمام انواع اين درختچه پيچنده هستند و شاخه ها بدور پايه انتخاب شده ميپيچند . پايه ها اگر به شكل طاق كوچك يا داربست هاي چوبي كوتاه و بلند انتخاب شوند به تزئين باغچه كمك ميكنند . اين درختچه نياز مبرم به آفتاب و محلهاي آفتابرو دارد . خاك غني و آب فراوان ازاحتياجات اوليه رويش اين گياه ميباشد. احتياج به هرس مفصل ندارد ولي بايد هر چند وقت يكبار هرس كوچكي روي شاخه هاي آن انجام پذيرد تا زماني كه محل خود را پوشيده و سر سبز نگاه دارد .توضیح بیشتر اینکه هر گیاهی را می توان در اطاق نگهداری و پرورش داد ولی ممکن است شرایط زندگی برای بعضی از گیاهان در محلی بجز محل طبیعی زندگی آنان ناسازگار و مشکل باشد و نتیجه مطلوب حاصل نگردد .بطور کلی یاس امین الدوله گیاهی است که در فضای آزاد رشد طبیعی خود را تمام و کمال انجام می دهد در شرایط زندگی در اطاق رشد طبیعی را نخواهد داشت .

+ نوشته شده در چهارشنبه 17 مهر1387ساعت 17:33 توسط علیرضا رجعتی |

استفاده از بافت در طراحی منظر

بافت

بافت به معناي زبري و نرمي سطح است. اين ادراك ، تابعي ازتفاوتهاي سطح ،اندازه قطعات ،شرايط نوري و زمينه و فاصله ديد است . وقتي از فاصله نزديك به سطحي نگاه ميكنيم ، بافت درك شده مربوط به تنوعات سطح است از فاصله ديد دورتر ، ما ديگر قادر به درك بافت سطح نخواهيم بود و در عوض قطعات را درك ميكنيم.از فواصل دور ادراك بافت محدود است به آنچه كه از روي هم قرار گرفتن توده ها القا مي شود.

"رابطه و همبستگی بین مجموعه بخش های مختلف هر جسم ،بافت آن جسم نامیده می شود . در طراحی محوطه کاربرد بافتهای مختلف گیاهان وسایر اجسام ،مانند سطح پیاده روها ،دیوارها و غیره به طرح تنوع می بخشد. ترتیب از سنگین ترین بافت به سبک ترین در محوطه ترکیب جالبی بوجود می اورد. "

(رستم خانی ،پروانه -1382]

 بافت داراي دو جنبه متفاوت است:

-بافت لامسه اي : آنچه كه بوسيله حس لامسه ادراك ميشودتوجه به بافت لامسه اي درختان درمحلهايي مانند محل بازي كودكان يا محل عبور نا بینایان از مسائل ضروري مي باشد.

-بافت بصري:در طراحي به اين جنبه بافت پرداخته ميشودو ازطريق چشم ادراك ميگردد.

 خواص بافت متوسط

از نظر احساسي خنثي است . اشيائي كه بافت متوسط دارند نه جسور و نه محجوب به نظر مي رسند.

اگر در زمينه بافت نرم و سبك قرار بگيرند خصوصيات بافت سنگين را پيدا كرده و جلوتر به نظر ميايند ودر زمينه بافت سنگين بلعكس عمل مي كنند.

 خواص بافت سبك

عناصر با بافت نرم از قسمتهاي كوچكي تشكيل شده اند و سطح صاف و همواري دارند. اين عناصر معمولا ظريف ، عالمانه و حتي شكننده به نظر ميايند.

در تركيب اخرين عناصري هستند كه به چشم ميايند اما اگر در ارتفاع چشم به نمايش در بيايند و از فاصله نزديك ديده شوند ميتوانند توجه بيننده را براي مدت بيشتري به خود معطوف كنند.

اين عناصر در پس زمينه قرار ميگيرند و در كنار بافت خشن عقب تر به نظر مي رسد .

بافت سبك فضا را بزرگتر نشان ميدهد.

 خواص بافت سنگین (درشت)

بافت سنگین دارای خطوط خشن و قسمتهای درشت است .در ترکیب هنگام نظاره منظر جلو می اید و باید در ترکیب بندی در جلو و در پیش زمینه استفاده شود. استفاده از ان در پس زمینه باعث کوچک جلوه دادن فضا خواهد شد.

بافت درشت به خوبی قابل رویت بوده ،مشخص ،قوی مطمئن و جسور و بعضی اوقات روستایی خام به نظر می اید . اشیایی که بافت درشت دارند تنوع رنگ زیادی از روشن به تیره به نمایش می گذارند و معمولا توجه مارا به خود جلب می کنند . انها اولین عناصری هستند که ما به انها توجه می کنیم و به نظر می رشد که در ترکیب دو بعدی یا سه بعدی ،چشم ما از یک بافت درشت به بافت درشت دیگر در حرکت است.

عناصری که بافت درشت دارند ،خطوط پیرامونی نتمنظم و پرانرژِ ایجاد می کنند . به نظر می رسد که این عناصر در فضا جلو می ایند . انها باعث می شوند که فضا کوچکتر به نظر برسد و خود غالب هستند. [ماتلاک-جان.ال -1379]

+ نوشته شده در سه شنبه 1 مرداد1387ساعت 18:9 توسط علیرضا رجعتی |

مدیریت زمان در فضای سبز

در فضای سبز بر خلاف سایر بخش ها با موجود زنده سروکار داریم لذا توجه به زمان حایز اهمیت بیشتری میباشد.عملیات کاشت گیاهان اعم از درخت ودرختچه-گلهای فصلی و دایمی وچمن در یک محدوده زمانی مشخصی انجام میشود و بسته به موقعیت جغرافیایی محل گاه بسیار کوتاه است به طوریکه با گذشت این فاصله زمانی دیگر نمیتوان کاری کرد تا سال بعد..........

یک سال کاری در فضای سبز را میتوان به دو بخش تقسیم کرد که شروع آن از اوایل پاییز میباشد.عموما کار کاشت درختان و درختچه ها در اواخر زمستان و عبور از خطر سرما شروع میشود و حداکثر تا پایان سال طول میکشد.به عبارتی دقیقتر نیمه دوم اسفند ماه.اگر چه تجربه نشان داده که میتوان کاشت درختان ریشه لخت را بسیار زودتر از این زمان(گاه ازاوایل دی ماه) شروع کرد .بسته به موقعیت مکانی میتوان زمان مناسب کاشت را تعیین کرد اما هدف از نگارش این متن توجه به امر دیگریست:

در بهار و تابستان توجه ما بیشتر به نگهداری فضای سبز معطوف است:آبیاری در زمان مناسب-مبارزه با علفهای هرز و هرس شاخه های خشک.عملیات توسعه و ایجا فضای سبز جدید هم غالبا در فصل زمستان انجام میشود لذا فصل پاییز زمان مناسبی برای آماده سازی کار توسعه میباشد.

اغلب مشاهده میشود که در فصل درختکاری جنب و جوش دستاندرکاران فضای سبز بیشتر میشود تا بتوانند حداکثر استفاده را ببرند:فرصت زیادی نداریم-هوا داره کم کم گرم میشه-درختا دارن بیدار میشن-دیر شد......

اینها جملاتیست که با نزدیک شدن به پایان سال در جمع فضای سبزیها شنیده میشود ولی با مدیریت زمان میتوان اغلب کارهای آماده سازی مانند خاکریزی-آبدهی خاک بستر برای نشست خاک-جمع آوری نخاله ها و ..را زودتر انجام داد تا در زمان کاشت ذهنمان به مسایل دیگر از جمله انتخاب گونه های مناسب-کاشت صحیح-آبیاری به موقع ....معطوف شود.

گاه دیده میشود در زمان کاشت درختان خاک مناسب یا کود حیوانی برای کاشت چمن به اندازه کافی نداریم.از خاکهای درجه دو یا سه استفاده کرده یا کود حیوانی تازه بکار میبریم ولی با مدیریت زمان میتوان دو سه ماه زودتر خاک مرغوب در محل کاشت تخلیه کرد و یا کود حیوانی را در شرایط پوسیده شدن گذاشت.

قطعا نتیجه کار بلافاصله با گذشت چند ماه دیده میشود:نیاز به آبیاری بیشتر در بستری که به جای خاک رسی به ناچار از خاک شنی استفاده شده ویا رشد علفهای هرز به واسطه استفاده از کود حیوانی تازه نمونه ای از این موارد است.

خلاصه مطلب آنکه در فضای سبز باید جدول زمانبندی کارها در پیش رویمان باشد.نظر شما چیست؟

------------------------------------------------------

+ نوشته شده در سه شنبه 1 مرداد1387ساعت 18:6 توسط علیرضا رجعتی |

معمای ‌شگفت‌‌انگيز ‌قطرات ‌شبنم‌ بر ‌گلبرگ‌های ‌رز

ايا تا به حال به اين موضوع فكر كرده‌ايد كه چرا قطرات بسيار كوچك شبنم كه روی گلبرگ‌های گل رز ايجاد مي‌شوند، حتی با وارونه كردن شاخه‌های گل هم نمي‌افتند؟ اين معمايی است قديمي كه ساليان طولاني ذهن بسياری از دانشمندان و محققان را به خود مشغول كرده بود، اما بتازگی محققان به يافته‌های جديدی در اين زمينه دست يافته و آن را درخصوص ديگر مواد مصنوعی مورد بررسی و آزمايش قرار داده‌اند.

قطرات شبنم تشكيل شده روی بسياری از برگ‌ها و گل‌ها با كوچك‌ترين لرزش يا ارتعاشی به زمين می‌افتند و به اين ترتيب سطح برگ‌ها را از حشرات بسيار ريز و ذرات گرد و غبار پاك می‌كنند. بسياری از زيست‌شناسان بر اين باورند كه اين فرآيند طبيعی نقش مهمی در پاكسازی سطح برگ‌ها و گلبر‌گ‌ها از آلاينده‌ها دارد.

محققان دريافته‌اند اگرچه گلبرگ‌های رز از ويژگي‌‌های ساختاری مشابه با ديگر انواع گل‌ها برخوردار هستند، اما در ميان سنبله‌های گياه آبراه‌های نسبتا پهنی با شيب ملايم وجود دارد كه عاری از هرگونه پوشش مومی در سطح است. اين سنبله‌ها، ساختار كروی شكلی را در قطرات شبنم تشكيل شده در سطح گلبرگ‌ها به وجود مي‌آورند اما آبی كه به آبراه‌های ميان سنبله‌‌ها نفوذ می‌كند، سبب ايجاد چسبندگي در سطح شده و مانع از حركت قطرات شبنم به اطراف و حتی افتادن آنها می‌شود.

آنها برای استفاده از اين ويژگی‌ در مواد مصنوعی مقداری پليوينيل الكل را در سطح گلبرگ‌های رز قرار دادند و پس از گذشت زمان كوتاهی پوشش پلاستيكی بسيار نازكی را كه در سطح گلبرگ‌ها ايجاد شده بود جدا كردند.

اين غشای نازك پلاستيكی نيز از همان ويژگی‌‌های ساختاری گل‌های رز برخوردار شده بود و می‌توانست حتی در صورت وارونه شدن نيز قطرات كوچكي به قطر 5 3 ميليمتر را در سطح خود نگاه دارد. بنابراين به نظر می‌رسد در ايجاد چسبندگی در مواد مختلف، ويژگي‌های فيزيكی سطح در مقايسه با ويژگي‌های شيميايی آن اهميت بيشتری دارد.

دانشمندان بر اين باورند كه چسبندگی سطح گلبرگ‌های رز نقش مهمي در درخشش قطرات آب در معرض نور خورشيد و به دام انداختن حشرات گرده‌افشان دارد. استفاده از اين ويژگی در ساخت تراشه‌های آزمايشگاهی می‌تواند بسياری از موانع و مشكلات موجود را از ميان بردارد.

+ نوشته شده در یکشنبه 5 خرداد1387ساعت 12:24 توسط علیرضا رجعتی |

کلیاتی درباره معماری و معماران

معماری هنر و علم طراحی و ساخت ساختمان‎ها با استفاده از مصالح پایدار و بر اساس قانون‎مندی‎های معین می‎باشد. هدف معماری تولید ساختمان‎هایی است که از نظر عملکرد متناسب با اهدافشان هستند و از نظر بصری برانگیزاننده حواس آدمی و از نظر زیبایی‎شناسی خوشایند می‎باشند. زیبایی یک شهر عمدتاً به کیفیت معماری آن وابسته است.

معماران انواع زیادی از ساختمان‎ها از قبیل خانه‎ها، مدرسه‎ها، هتل‎ها، بیمارستان‎ها، استادیوم‎ها، کارخانجات، ساختمان‎های اداری، تئاترها و عبادتگاه‎ها را طراحی و خلق می‎کنند. همچنین معماران یادمان‎هایی طراحی می‎کنند که مختص یادبود رویدادها و اشخاص مهم هستند.

معماری یکی از قدیمی‎ترین شکل‎های هنر است و پیشینه آن به دوران قبل از تاریخ بر می‎گردد و تقریباً در تمامی جوامع آثاری از معماری تاریخی یافت می‎شود. از نظر تاریخی، معماری مجموعه‎ای از سبک‎های قابل شناسایی را دنبال کرده است که ممکن است به عنوان گوتیک، باروک یا نئوکلاسیک مشخص شوند یا سبکی از نوع مرتبط با یک فرهنگ خاص از قبیل یونانی، رومی یا مصری باشند.

سبک معماری در یک خانه ییلاقی، کارخانه، هتل، فرودگاه و یا ساختمان مذهبی منعکس کننده ارزش‎ها و نیز نیازهای جامعه‎ای است که آن را تولید کرده است. معماری یک جامعه بازتابی از ارزش‎ها و ایده‎آل‎های مردمان آن است، به عنوان مثال یونانیان باستان بر نظم و توازن در زندگی تأکید داشتند و از این رو آنها سبک معماری را خلق کردند که متوازن و منظم بود. معبد یونانی دارای تناسبات زیبا نشان‎دهنده این تأکید بر توازن است. به عنوان نمونه دیگر قرون وسطی دوره ایمان مذهبی عمیق در اروپا بود و در نتیجه معماران کلیساهای باشکوه با طاق‎ها و برج‎هایی طراحی می‎کردند که گویی به سمت عرش صعود می‎نمودند. همچون معبد یونانی، کلیسای قرون وسطی بر آن بود تا حالتی از احترام و عظمت را در میان عبادت‎کنندگان القاء کند.

اگرچه معماری دارای ویژگی‎های هنری است، اما معماری تنها تابع سلیقه و عرف زیبایی‎شناسی نیست، بلکه تابع محدودیت ناشی از ملاحظات اجرایی وابسته به هم نیز است. این پارامترهای اجرایی در اصل تکنولوژی و مصالح در دسترس هستند. همچنین معماری می‎بایست تعداد زیادی از نیازهای کارکردی مهم و متناسب با اهدافش را نیز برطرف کند، مثلاً یک معمار ممکن است ساختمان اداری طراحی کند که از نظر ظاهری زیبا باشد، اما اگر مردم نتوانند به راحتی و بطور مؤثر در آن کار کنند، آن ساختمان از نظر معماری شکست خورده است.

معماری دارای خصوصیات منحصربفردی است که آن را از سایر هنرها جدا می‎کند. در بیشتر موارد نقاشان، نویسندگان، آهنگ‎سازان و سایر هنرمندان آثارشان را خلق می‎کنند و سپس تلاش می‎کنند تا آنها را بفروشند. اما هزینه‎های ساخت یک ساختمان ممکن است هزاران یا میلیون‎ها دلار باشد. بندرت یک معمار می‎تواند مثلاً یک ساختمان اداری طراحی کند و استطاعت مالی ساخت آن را داشته باشد و سپس اقدام به فروش آن نماید.

برخلاف سایر هنرمندان، معماران بایستی با افراد دیگری همکاری کنند تا طرح‎هایشان را به ثمر برسانند. مثلاً رمان‎نویس‎ها می‎توانند داستان‎هایشان را تنها و با استفاده از قوه دریافت خود خلق کنند، اما غالباً تمام معماران ساختمان را برای یک کارفرما طراحی می‎کنند و بایستی خواسته‎ها و نیازهای کارفرما را در نظر بگیرند. از این رو معماران از نزدیک با کارفرما در طول پیشرفت یک ساختمان کار می‎کنند و تصمیم می‎گیرند چگونه به بهترین وجهی نیازهای کارفرما را برآورده سازند. در نتیجه معماران در چارچوب محدودیت‎های حاصل از خواسته‎ها و نیازهای کارفرما، می‎توانند ایده‎های هنرمندانه شخصی‎شان را در طرح لحاظ کنند.

با توجه به کلیات یاد شده، این پرسش مطرح می‎شود که بین جنبه‎های هنری و علمی معماری چگونه می‎توان یک رابطه منطقی برقرار نمود و در طراحی معماری آیا باید برای یکی از این جنبه‎ها اولویت قائل شد یا اینکه هر دو را در کنار هم باید دید؟

+ نوشته شده در یکشنبه 29 اردیبهشت1387ساعت 17:14 توسط علیرضا رجعتی |

ارگ بم نمادی از معماری و شهرسازی ایرانیان

بم دایره المعارفی از روشهای ساختمان سازی در خاورمیانه قدیم ،خانه ها ،گنبدها ،سه کنجیها ،برج و باروهایی که از خشت خام ساخته شده اند و تکنیک آن ها به دوران کتاب مقدس برمی گردد. این شهر قدیمی از دهه 1930 تا حد زیادی متروکه شده و حتی بخش های بسیاری از آن رو به زوال نهادند.کار بازسازی آغاز شده بود.

در شمال شرقي شهر بم , بربالا و دامنه صخره اي عظيم قلعه اي مستحکم را پي افکنده اند که اهالي محل آن را " ارگ " نامند که در واقع اين بناي سترگ , شهرقديـم بم است , ارگ بــم و شهـــر آن از جمله قلعه هاي نظامي بسيار مهم و تاريخي به شمار مي رود . ارگ بم نمونه کاملي از شيوه هاي معماري ايران است و نمونه هايي از قرنها معماري در آن به چشم مي خورد . ارگ بم که بزرگترين مجموعه خشتي جهان است , به شکل قلعه هاي پرشکوه برفراز تبه اي به ارتفاع 61 متر چونان تاجي مرصع برسربناهاي تاريخي ايران , درخششي جاودانه دارد . پيرامون ارگ بم , حکايتهاي تاريخي که گاه به جرگه افسانه مي گرايد , فراوان است ولي سعي براين است که مستندترين موضوعات باستان شناسي با مدد از تاريخ و معماري در معرفي هرچه بهتر اين بناي بزرگ دخالت داشته است .

سابقه تاريخي ارگ بم به موجب نوشته هاي تاريخي , از جمله حدودالعالم و تاريخ وزيري به دو هزار سال پيش مي رسد . شواهد زيادي از جمله وضعيت پلان مرکـــزي وتعدادي خشت موجود در خانه حاکم و خانه رئيــس سرباز خانه ادعاي فوق را به اثبات مي رساند .

در کل , از مجموع نوشته هاي دوران اسلامي و بررسي هاي مقدماتي معماري و باستان شناسي مي توان نتيجه گرفت که ارگ قبل از حکومت ساساني و احتمالا" در دوره اشکاني ايجاد شده و چند حصار و دروازه در اطراف آن وجود داشته است احتمال مي رود ساکنين قلعه بم معاش خود را از راه کشاورزي و پارچه بافي مي گذرانيده اند پژوهش در امر نحوه زندگي و تاريخ ارگ احتياج به يک سري کاوشهاي منظم باستان شناسي دارد ولي آنچه مسلم است سابقه تاريخي ارگ به قبل از اسلام مي رسد و در طول تاريخ ارگ , بارها مورد يورش قرار گرفته و بازسازي شده است . ارگ بم بااين سابقه طولاني تاحدود 180 سال پيش از اين , محل سکونت عده اي از اهالي بم بوده و بعد از ترک و نقل مکان مردم , به دست فراموشي سپرده شده است . دراين مدت که بيش از 150 سال به طول انجاميده خرابي هاي جبران ناپذيري توسط عوامل انساني و عوامل طبيعي بر پيکره ساختمانها وارد آمده است . مجموعه ارگ بم , شامل شهر قديم و قلعه , قريب به 20 هکتار (طول ضلع غربي ارگ 520 و عرض آن 430 متر مي باشد ) وسعت دارد و مسافت ارگ و قلعه , قريب 6 هکتار است . سه سمت قلعه را باغ و خانه هاي مسکوني و زمينهاي کشاورزي محصور نموده و ضلع شمالي در امتداد رودخانه پشت رود قرار گرفته است. اين شهر قديمي از چهار قسمت تشکيل شده و به طـــور کلي شامل خندق گرداگرد حصـار , برجهاي ديده باني , مدخل قديمي , کوچه ها و خانه ها مي باشد. از سمت شمال شرقي يک حصار و از طرف جنوب چهارحصار قلعه را در بر مي گيرد . ( دورتادور قلعه خندقي ژرف وجود دارد که آن را از يورشها مصون مي داشته است . ) در مجموع 38 برج ديده باني در فواصل معين روي باروها قرار گرفته و آخرين بارو را خندقي عميق از اطراف جدا مي نموده است بدون شک ايجاد قلعه ارگ بم بر بلنداي تپه اي سنگي بايد داراي موقعيت سوق الجيشي مهمي باشد . درميان اين شهر عمارت يا قلعه حاکم نشين برروي صخره اي طبيعي بنا شده است عمارت داراي پنج طبقه است که از خشت خام ساخته شده است . واحدهاي شناخته شده گوناگون اين بنا به ترتيب عبارتند از : ورودي و محله عام نشين , دروازه دوم و اصطبل , دوازه سوم , سربازخانه و تشکيلات مربوط به آن , ساختمان مرکزي يا حاکم نشين . واحدهاي شناخته شده در عامه نشين عبارتند از : راهرو اصلي ( بازار ) , مسجد جامع , نمازخانه , حسينيه , کاروانسرا , آب انبار , ميدان مدرسه , سابات جهودها , حمام و زورخانه ( مقبره ؟) و تعدادي خانه هاي قديمي . در محله عام نشين , خانه هاي عمومي کنار کوه روي زمين مسطح بناگرديده و از نظر شهرسازي و تشکيلات زندگي شهري مجموعه کاملي است که تاحدودي نيازهاي وابسته به اجتماع زنان خود را رفع مي نموده است . برخي از خانه هاي عام نشين از اهميت خاصي برخوردارند , زيرا اين خانه ها شامل بيروني و اندروني , بادگير , ايوان , اتاقهاي زمستاني و تابستاني و محلي جهت نگهداري اسب و احشام بوده و داخل حياط هر خانه چاه آبي در نظر گرفته شده است . تقريبا" بيشتر خانه هاي عمومي متصل به هم ساخته شده غالب آنها به يکديگر راه دارند در بعضي خانه ها حمام اختصاصي به چشم مي خورد و در کنار تعدادي از آنها اصطبل را جدا از محل زندگي ساخته اند . تعدادي از خانه هاي ارگ بدون در نظر گرفتن مقاومت و باربري ستونها دو طبقه ساخته شده اند که اين امر نشانگر روند ازدياد جمعيت در يکي از دوره هاي گذشته است در ميان خانه هاي عمومي تضادهايي از نظر وسعت حجم واستقامت مشاهده مي شود . بعد از ورودي يک راه اصلي تا دروازه دوم کشيده شده , قسمتي از اين شاهراه بازار شهر است که متاسفانه سققهاي بازار منهدم شده و درحال حاضر ستونها و قوسها باقي مانده است آثار مغازه هاي نانوايي , روغنگيري و قفسه هاي خشتي در بازار نشاني از رونق گذشته آن مي باشد به موازات شاهراه , دو راه ديگر به دروازه دوم مي رسد. در دوره اسلامي , درارگ دو مسجد با نامهاي مسجد جامع و مسجد حضرت محمد و حسينيه شامل يک صحن , يک ايوان دو طبقه قرينه هم و چند اتاق ساخته شده است . سه منبر خشتي در حسينيه وجود دارد . زورخانه ارگ به شيوه ساير ورزشگاههاي سنتي از چهار ايوان , يک گنبد و گود تشکيل شده است . در ارگ يک کوچه سرپوشيده وجود دارد که به سابات جهودها شهرت دارد . در محله عامه يک حمام عمومي بوده که براثر بي خبري مردم به منظور استفاده از آجرهاي حمام آن را به کلي منهدم کرده اند . دومين واحد ارگ بعد از دروازه دوم , اصطبل و يک حصار و اطاقهايي براي نگهبانان است . از دروازه دوم تشکيلات مربوط به حاکم نشين واقع شده که اين قسمت از ارگ در شيب و بالاي کوه قرار گرفته است که اصطبل , اولين واحد اين بخش است و در محوطه آن آب انبار و در گوشه جنوب شرقي چاه آب تعبيه شده است . باتوجه به نوشته ها و کتب تاريخي زمان قاجاريه از جمله تاريخ وزيري , دستگيري لطفعلي خان زند و محاربه او با سربازان محمدعلي خان زابلي حاکم قلعه , در اصطبل اتفاق افتاده است . پس از اصطبل دروازه سوم , سرباز خانه و خانه رئيس قشون مستقر در ارگ مي باشد . در برج جنوب غربي سنگ آسيا بادي ديده مي شود. آسياي ارگ تنها آسيابادي است که در منطقه بم ديده مي شود . اين آسيا در دوره قاجاريه ساخته شده است. چاهي عميق در سربازخانه ديده مي شود که اکنون فاقد آب است . از سربازخانه يک راه به طرف منطقه مرکزي قلعه کشيده شده است. اين راه به حياط حاکم نشين مي پيوندد. هسته مرکزي يا حاکم نشين ارگ از دو ساختمان به نام چهار فصل و خانه حاکم تشکيل شده است. برج ديده باني مرکزي, حمام , حوض و چاه آب دراين قسمت وجود دارد . آثار مسير آبي از طرف غرب به سمت شمال و شرق و داخل حصار جنوبي وجود دارد که احتمالا" بخشي از قنات نهرشهر به طور مداوم از ارگ مي گذشته است . عمارت چهارفصل سه طبقه و قصر حکومت بوده و کليه اوامر و احکام مربوط به شهر و توابع آن دراين محل از طرف حاکم صادر مي شده است . در کنار عمارت چهارفصل يک حمام اختصاصي و يک چاه آب ديده مي شود . آب آشاميدني ساکنان ارگ از چاههايي در حياط خانه ها تامين مي شده است . مصالح عمده بناهاي ارگ , خشت خام , ملات , گل رس و کاه و گاه به ندرت در بناي آن سنگ لاشه , آجر و تنه درخت خرما به کار رفته است . ارگ بم تنها يک ورودي داردکه طاق ورودي آن قابل مقايسه با قوسهاي دوره ساساني است و دو برج طرفين و هشتي احتمالا" در دوره صفويه به ورودي الحاق شده است. آثار دروازه ديگري در ضلع شمالي ارگ در محلي موسوم به " کت کدم " به چشم مي خورد که به ظاهر استفاده چنداني از آن نشده و ياکمي بعد از ايجاد حصار مسدود شده است. ارگ بم داراي يک راه اصلي از جنوب به طرف حاکم نشين و دو گذر به موازات آن و چند راسته شرقي و غربي است 60 متر از راه اصلي بازار سرپوشيده بوده و آثار سنگفرش در قسمتهايي از راسته ها به چشم مي خورد. از ويژگيهاي ارگ بم چهار حصاري است که از سمت جنوب , حاکم نشين را برمي گيرد و اولين حصار مطمئن ترين نقطه اتکايي است که مردم را از هجوم مصون مي داشته است , زيرا ارتفاع حصار تا 18 متر مي رسد و در فاصله 30 تا 40 متر برجهايي در نظر گرفته شده و پهناي حصار در مردگرد متجاوز از 6 متر است , برجهاي ديده باني درحصار علاوه بر تقويت و استحکام حصار و تسهيل امر ديده باني , محل استــراحت مامورين و نگهبانان بوده و کنگره ها و ترکشها و برجها در ديده باني و حراست قلعه نقش ارزنده اي داشته اند . حصار بروني ارگ را خندقي احاطه کرده است . ارگ بم به واسطه اينکه در مسير جاده شرق به غرب قرار گرفته هميشه در طول تاريخ مورد توجه بوده و ازاهميت خاصي برخوردار است . آخرين حادثه تاريخي که در اذهان مردم از ارگ به يادگار مانده است. دستگيري لطفعليخان زند بوسيله محمدلي خان زابلي حاکم قلعه بم است. ارگ بم تا سال 1254 هـجري قمري و غائله آقاخان محلاتي مسکوني بوده و تا هشتادسال قبل , از حاکم نشين به عنوان ژندارمري و مرکز قشون نظامي استفاده شده است و به عبارتي زندگي در ارگ از تاريخ ايجاد قلعه تا اواسط دوره قاجار به طور مدوام جريان داشته است. مرمت ارگ بم بيشتر جنبه حفاظتي و نگهداري دارد وسعي برآن است تافرم و شکل و نماي مجموعه هاي ارگ همچنان حفظ و تغييرات کلي در آنها به وجود نيايد , تنها چنداثر مهم به عنوان نمونه سازي مانند مسجد , مجموعه ميرزانعيم , خانه مشهور به خانه احمدي يا زابلي و خانه حاکم و چنداثر ديگر تعمير و احياشده اند . حاکم نشين قلعه درحدود سالهاي 1337 هجري شمسي به بعد توسط اداره باستان شناسي و آموزش و پرورش بم تعمير گرديده است تعميرات اساسي ارگ از سال 1352 هجري شمسي شروع شد و هر سال به طور متوسط شش ماه در ارگ کار شده است . تعميرات انجام شده عبارتست از تعمير و مرمت باروها , مشخص کردن آبروها , زيربندي و مرمت بخشي از ستونها , اندود پشت بام , اصطبل , سربازخانه , خانه حاکم و غيره . اين مجموعه عظيم خشتي امروز بر اساس زلزله 3/6 ريشتري تقريبا بطور كامل ويران شد.

+ نوشته شده در یکشنبه 29 اردیبهشت1387ساعت 17:10 توسط علیرضا رجعتی |

نقشه برداری و فضای سبز

بی شک با توجه به رشد روز افزون فضاهای شهری و تبدیل اراضی به مناطق مسکونی هر روز از میزان فضاهای طبیعی کاسته شده و به مساحت فضاهای مصنوعی شهری افزوده می شود.این مسئله با توجه به نیاز اساسی ساکنان شهرها به فضای سبز اهمیت ایجاد این گونه فضاها را در شهرها و مناطق مسکونی دو چندان می کند.فضاهای سبز به عنوان مجراهای تنفسی شهرها امروزبه عنوان نیاز اساسی فضاهای شهری مورد توجه بسیار قرار گرفته است.

یکی از عمده ترین مشکلات شهرهاو شهر نشینان امروز بروز و افزایش آلودگیهای ناشی از پیشرفت صنعتی است که گستره وسیعی از انواع آلودگیها را در بر می گیرد.از طرفی افزایش جمعیت یعنی تراکم بیشتر در یک فضای محدود و در نتیجه افزایش روز به روز حجم آلاینده ها در آن محدوده که انسان را بیش از گذشته در معرض خطر قرار می دهد.در راستای کاهش آلودگی هوا در زندگی شهری پرداختن به مقوله فضای سبز و افزایش آن امری انکار نا پذیر است.

توسعه فضاهای سبز در شهرها در بسیاری از موارد به صورت تجربی دنبال شده است.این در حالی است که با توجه به نقش فضای سبز در زیبا سازی سیما و منظر شهر لازم است تا با افزایش فضای سبز به صورت مهندسی و صحیح بر خورد کرد.

کاربرد علم نقشه برداری در طراحی مهندسی فضای سبز در یک نگاه کلی می تواند در دو بخش کلی زیر تقسیم بندی شود:

1) استفاده از تکنیکهای نقشه برداری در طراحی فضاهای شهری

2) استفاده از GIS در رقومی کردن طراحی فضای سبز شهری

یکی از مهمترین مسایلی که در کنار ایجاد فضای سبز با توجه به وضعیت و تراکم یک منطقه مورد اهمیت است چگونگی طراحی مهندسی فضای سبز یا مسئله زیبا سازی فضای سبز شهری است.

با در نظر گرفتن روحیه بشر که ذاتا از هرج و مرج و بی نظمی گریزان است طراحی مهندسی فضای سبز اهمیت خویش را دو چندان می کند.

به طور مثال اگر در یک شهر پیش رفته با مکانیزم ساختاری مهندسی و معماری مدرن فضاهای سبز به صورت پراکنده و خارج از چهار چوب طراحی مهندسی ایجاد شود گر چه ممکن است هدف اصلی که همان ترویج فضای سبز و مبارزه با آلودگی هوا است تحقق یابد اما به صرف این که این توسعه به صورت نا منظم انجام شده بر زیبایی محیط شهری تاثیر نا مطلوب دارد.

مراتع و جنگلهای طبیعی نیز فضای سبزی است که هدف اولیه را تامین می کند اما در یک محیط شهری وجود مراتع و جنگل های طبیعی به صورت دست نخورده با فضای طراحی شده شهری منافات دارد.

به همین علت است که طراحان مهندسی شهری به موازات توسعه فضاهای سبز به طراحی مهندسی فضاهای سبز قابل انطباق با زیبایی و منظم سازی شهری اهمیت می دهند.

برای ایجاد یک فضای سبزشهری یا جنگلی ابتدا باید طرح معماری ایجاد فضا به روی زمین پیاده شود.برای این هدف ابتدا باید به وسیله ابزار دقیق نقشه برداری طولها و زوایاوفواصل به صورت دقیق بروی زمین پیاده شود.این امر مستلزم این است که فضاهای سبز به اشکال هندسی گسترش یابند.

با پیشرفت علم نقشه برداری می توان در این عرصه از ابزار رقومی نیز استفاده کرد.یک نقشه رقومی نقشه ای است که اطلاعات مکانی در آن به جای ذخیره در حالت گرافیکی به صورت رقومی نگهداری شده و در هر زمان قابل تبدیل به صورت گرافیکی است.

تهیه نقشه های رقومی در سه مرحله انجام می شود:

1) جمع آوری وبدست آوردن اطلاعات و تبدیل آن به صورت رقومی

2) پردازش اطلاعات

3) ارائه اطلاعات با استفاده از تکنیک های گرافیکی

بدین معنی که اطلاعات یک قطعه زمین مانند مکان و محل مالکیت و آدرس وشماره و ... در یک فایل بنام DATA BASE ذخیره شده و در هر زمان با توجه به نیاز کاربر این اطلاعات قابل نمایش به صورتهای مختلف گرافیکی است.

امروزه استفاده از سیستم GPSدر طراحی فضاهای شهری در کشورهای پیشرفته صنعتی کاربرد بسیاری پیدا کرده است.با در نظر گرفتن عدم وجود محدودیت های متداول در کاربرد دستگاههای کلاسیک نقشه برداری مانند موقعیت جوی و وجود دید بین ایستگاه های نقشه برداری و... استفاده از گیرنده های GPS به صورت وسیع در حال افزایش است.همچنین قیمت نسبتا پایین گیرنده های GPS در مقایسه با ارزانترین دوربین های نقشه برداری یکی از مزیت های این نوع گیرنده ها می باشد.

پس از پیاده سازی نقشه کلی فضای سبز لازم است که تقسیمات داخلی آن مانند تیرهای چراغ برق و صندلیهاوسطل زباله و محوطه بازی کودکان و نظایر آنها آن چنان در داخل فضا پیاده شود که انطباق دقیق با نقشه های معماری طراحی شده داشته باشد که بوسیله هر دو روش نقشه برداری کلاسیک و GPS این مهم قابل انجام است.

به جهت آن که در ایجاد فضای سبز شهری معمولا هزینه زیادی صرف می شود نگهداری این گونه فضاها اهمیت بسیار زیادی پیدا می کند.داده ها و اطلاعات موجود به صورت رقومی و نقشه های GIS می تواند در این مسئله کمک بسیار زیادی به مهندسان فضای سبز باشد.

+ نوشته شده در یکشنبه 29 اردیبهشت1387ساعت 17:1 توسط علیرضا رجعتی |

1. ۱- یالپانیان، علی؛ مجوعه نکات و پرسشهای چهارگزینه‌ای طبقه‌بندی شده کنکور کارشناسی‌ارشد شهرسازی (برنامه‌ریزی و طراحی شهری)؛ 1385.

2. یالپانیان، علی، جزوه خلاصه مباحث کنکور کارشناسی‌ارشد شهرسازی، 1385.

3. زياری، کرامت ا....؛ اصول و روشهای برنامه ريزی منطقه ای؛ يزد: دانشگاه يزد؛ 1378.

4. مشهدی زاده دهاقانی، ناصر؛ تحليلی از ويژگيهای برنامه ريزی شهری در ايران؛ تهران: دانشگاه علم و صنعت ايران؛ چاپ سوم؛ 1378

5. شيعه، اسماعيل؛ مقدمه ای بر مبانی برنامه ريزی شهری؛ تهران: دانشگاه علم و صنعت ايران، مرکز انتشارات، 1379.

6. شیعه، اسماعیل؛ با شهر و منطقه در ايران؛ تهران: دانشگاه علم و صنعت؛ 1378.

7. موريس، جيمز؛ تاريخ شکل شهر، تا انقلاب صنعتی؛ ترجمه: راضيه رضازاده؛ تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت ايران، چاپ دوم، 1374.

8. زياری، کرامت ا...؛ برنامه ريزی شهرهای جديد؛ تهران: سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)؛ 1379.

9. حبیبی، سید محسن؛ از شار تا شهر؛ تهران: دانشگاه تهران؛ 1378.

10. مجتهدزاده، غلامحسين؛ برنامه ريزی شهری در ايران- انتشارات پيام نور

11. کتاب سبز (راهنمای شهرداريها)-جلد پنجم: طرحهای شهری در ايران

12. معصومی اشکوری،سيد حسن؛اصول و مبانی برنامه ريزی منطقه ای؛1376

13. دانشور، تورج، طرح ريزی کالبدی و برنامه ريزی منطقه ای در ايران، آذرخش، چاپ اول 1381

14. احسن، مجيد ، مجموعه قوانين و مقررات شهرسازی، مرکز مطالعات و تحقيقات شهرسازی و معماری ايران، چاپ اول 1382

15. ربانی، رسول، جامعه شناسی شهری، سمت، چاپ اول 1381

16. قريب، فريدون؛ شبکه ارتباطی در طراحی شهری؛ تهران: دانشگاه تهران؛ 1376.

17. استروفسکی، واتسلاف؛ شهرسازي معاصر، از نخستين سرچشمه‌ها تا منشور آتن؛ ترجمه: لادن اعتضادی؛ تهران: مرکز نشر دانشگاهی؛ 1378.

18. برآبادی، محمود؛ الفبای شهر (مجموعه مقالات ماهنامه شهرداریها)؛ تهران: سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور؛ 1384.

19. کامروا، سیدمحمدعلی؛ مقدمه‌ای بر شهرسازی معاصر ایران؛ تهران: دانشگاه تهران؛ 1384.

دو منبع۱-۲برای کسانی بسیار مفید است که با کمبود وقت مواجهند.. اگر منبع دیگری سراغ دارید که مفید میباشد در قسمت نظرات بنویسید

منبع : خانه شهرسازان ایران

| لینک ثابت | موضوع: کارشناسی ارشد شهرسازی | 11 نظر

کتابهای مفید برای طراحی شهری

کتابهای مفید برای طراحی شهری
لیست زیر کتابهای مفید به زبان فارسی برای طراحی شهری است:
فرایند طراحی شهری(سید حسین بحرینی) تئوری شکل خوب شهر(کوین لینچ) سیمای شهر(کوین لینچ) به سوی شکل پایدار شهر(هیلند براند فری) تحلیل فضای شهری(بحرینی) قواعد و معیار های طراحی شهری( محمود توسلی) ساخت شهر در اقلیم گرم و خشک ایران(توسلی) طراحی فضای شهری1و2(توسلی) هنر هندسه(توسلی) مبانی طراحی شهری(ترفسکی) محیطهای پاسخده(بن بنتلی) فضا،زمان،معماری(گیدئون) کندوکاوی در تعریف طراحی شهری(گلکار) مفهوم سکونت(شولتز) شهرسازی واقعیات و تخیلات(شوای) از شار تا شهر(سید محسن حبیبی) سبک شناسی معماری ایران(پیرنیا) معماری اسلامی(پیرنیا) زیبایی شناسی در معماری(گروتر) آفرینش نظریه معماری(جان لنگ) تاریخ شکل شهر(جیمز موریس) راهنمای طراحی فضای شهری در ایران(پاکزاد) فضای شهری(راب کریر) تئوری جدید در طراحی شهری(کریستوفر الکساندر) روان شناسی محیط و کاربرد آن( مرتضوی) تجدد فرا تجدد و پس از آن در شهرسازی(بحرینی) طراحی شهرها(اموند بیکن) گزیده منظر شهری(کالن) تفسیر محیط به روش هرمنوتیک،سنتی،و ساختارگرایی(موگروئر )معماری فرم فضا نظم(چینگ) آشنایی با طراحی محیط و منظر(سازمان پارکها) طراحی شهری در خیابانهای شهری(سازمان پارکها) شهرسازی شهروندگرا(فرانسیس تیبالدز) آفرینش محلات و مکانها در محیطهای انسان ساخت(چپ من) معماری زمینه گرا(برولین) مکتب اصفهان در شهرسازی(اهری) طراحی فضای شهری(مدنی پور) شهرسازی معاصر(اوستروفسکی) انسان شناسی شهری(فکوهی) شهر همچون چشم انداز(ترنر) جامعه شناسی شهر(ممتاز) معماری ایران(پوپ)فارابی و سیر شهروندی در ایران(فلامکی) آرمانشهر در اندیشه ایرانی (اصیل) مبانی طراحی شهرش در بخش مرکزی تهران(توسلی) طراحی شهری در خیابان کارگر(توسلی) طراحی شهری در بافت قدیم شهر یزد(توسلی) بعد پنهان(تی هال) مرمت شهری(حبیبی) باززنده سازی بناها و شهرهای تاریخی ایران(فلامکی) مقدمه ای بر تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران(سلطانزاده) فضاهای شهری در بافت های تاریخی ایران(سلطانزاده) آغاز شهرنشینی در ایران(کیانی) نخستین شهر(وایت هاوس) به سوی شهرسازی انسانگرا(یار احمدی) شکل گیری معماری در تجارب ایران و غرب(فلامکی) نگرشی بر روند تهیه طرحهای تفصیلی در شهرسازی(نوریان) تاریخ معماری مدرن(بنه ولو)تاریخ شهر(بنه ولو) و....

(منبع : نقد شهر) به نقل از شهرسازی ۸۱

| لینک ثابت | موضوع: کارشناسی ارشد شهرسازی | آرشیو نظرات

+ نوشته شده در شنبه 28 اردیبهشت1387ساعت 16:11 توسط علیرضا رجعتی |

برخی از اسامی گیاهان آپارتمانی:

1- ديفن باخيا : بعنوان يک گياه آپارتماني چند ساله تلقي مي شود که درسايزهاي مختلف موجود ميباشد.

2- کوديوم : بعنوان يک درختچه آپارتماني محسوب مي شود و در سايزهاي مختلف موجود ميباشد.

3- آگلونما : بعنوان يک گياه آپارتماني دائمي تلقي ميشود و در سايزهاي مختلف موجود ميباشد.

4- دراسنا : بعنوان يک درختچه داخل آپارتمان تلقي مي شود و در سايزهاي مختلف موجود ميباشد.

5- فيکوس : بعنوان يک درختچه داخل آپارتمان تلقي مي شود و در سايزهاي مختلف موجود ميباشد.

6- يوکا : : بعنوان يک درختچه آپارتماني محسوب مي شود.

7- اسپاتي فيلوم : بعنوان يک گياه هميشگي آپارتمان محسوب مي شود و در سايزهاي مختلف موجود ميباشد.

8- پتوس : : بعنوان يک گياه دائمي آپارتمان تلقي مي شود و در سايزهاي مختلف موجود ميباشد.

9- مارانتا : : بعنوان يک گياه هميشگي آپارتمان تلقي مي شود و تا سايز60cm موجود ميباشد.

10- بذر چمن : بذر گياهان يکساله و دائمي و پيازهاي گل

+ نوشته شده در شنبه 21 اردیبهشت1387ساعت 18:52 توسط علیرضا رجعتی |

چمن

چمن در طراحي و ايجاد فضاي سبز در هر پارک، نقش مهمي را ايفا مي کند و همانند ايجاد زمينة مناسب در يک تابلوي نقاشي است که با انواع درختچه هاي زينتي يا حاشيه هاي گل به طور الوان خلق مي شود. ولي خلق اين زمينة سبز، خود مشکلات و مسائلي را به همراه دارد که رعايت و حراست رشد و نمو آن ضروري مي باشد. زيبايي و لطافت هر پارک هنگامي کامل خواهد شد که سبزي مطبوع چمن زمينه اصلي آن باشد و شايد گياه ديگري نتوان يافت که جايگزين آن گردد.
در مورد نقش چمن و اثرات آن در محيط زيست، آب و هواي شهر و منطقه، همان بس که اجمالاً بگويم وجود گياه چمن مانند تمامي گياهان سبز در ميزان اکسيژن محيط اطراف خود موثر بوده و نوعي تعادل را ايجاد مي کند. ضمناً در تميز شدن هوا و کاهش گرد و غبار محيط به نحو چشم گيري موثر مي باشد و از تبخير شديد آب در سطح زمين جلوگيري مي نمايد. در ميادين و خيابان هائي که سطح چمن همراه با درختان پهن برگ و سوزني برگ باشد، سيستم آبياري چمن و تکرار دفعات آن تا حد زيادي نياز آبي درختان را برآورده مي کند.
از آن جايي که مسائل مربوط به چمن مثل چمن زني، آبياري و مبارزه با علف هاي سبز در پارک ها داراي اهميت زيادي مي باشند، در ادامه به توضيحاتي راجع به آن مي پردازم.
چمن را هم مي توان از طريق کاشت بذر در محل مورد نظر، و هم از طريق جا به جا کردن قطعات چمن کشت شده در محلي ديگر و يا خريد از مؤسساتي که به کشت و پرورش چمن به منظور فروش مي پردازند و قطعات چمن را با ريشه و چند سانتي متر خاک يک جا از زمين بريده و در اختيار خريداران قرار مي دهند تهيه نمود.

- عمليات کشت و کار چمن:
چمن را در خاکي نه چندان سنگين و نه خيلي سبک کشت مي کنند. يک خاک عميق و حاصل خيز و عاري از بذر علف هرز براي چمن کاري مناسب است. جهت کاشت چمن ابتدا خاک را بيل زده، بعد از چند روز کلوخ ها را خرد و سنگ ريزه ها و باقي مانده هاي گياهي را از خاک خارج مي کنيم تا سطح خاک کاملاً صاف شود. اين کار را با کمک يک تخته و يا آسان تر با گرداندن يک بوم غلطان سبک روي خاک انجام مي دهيم. در تهران بهترين فصل بذر کاري چمن ها در اواخر شهريور ماه است، اما مي توان چمن ها را در ارديبهشت ماه نيز کشت و کار کرد. ميزان بذر در هر متر مربع بسته به نوع چمن متفاوت است. چمن هاي درشت مثل لوليوم را بايد 50 گرم و چمن هاي ريز مثل پوآ را 20 تا 30 گرم براي هر متر مربع در نظر گرفت. بذر را بايد يکنواخت در سطح خاک پخش کنيم و به کمک يک شن کش کمي سطح خاک کشت شده را زير و رو کنيم، به طوري که فقط چند ميلي متر خاک روي بذر ها را بپوشاند و بذر چمن با سطح خاک مخلوط شود، سپس روي آن حدود 1 تا 2 سانتي متر کود پوسيده دامي سرند شده و يا خاک برگ سرند شده مي پاشيم. البته بايد در نظر داشته باشيم که اگر خاک يا کود زيادي روي بذر چمن بپاشيم، سبز شدن چمن به تأخير خواهد افتاد و يا چمن اصلاً سبز نخواهد شد. بحراني ترين دوران چمن کاري بعد از کشت بذر و قبل از سبز شدن آن است. در اين دوره بايد چمن را هر روز آبياري کنيم و در هنگام آبياري مراقب باشيم تا خاک سفت نشود و بذر نيز شسته نشود. در مراحل بعدي نيز چون چمن به آبياري منظم نياز دارد آن را روزانه آبياري مي کنيم زيرا آبياري روزانه چمن باعث مي شود تا برگ ها طراوت بيشتري يابند. ميزان آب مورد نياز چمن بستگي به عوامل متعددي از قبيل: نوع خاک، ميزان رطوبت هوا، ميزان بارندگي، حرارت محيط، نوع چمن و ... دارد.
معمولاً چمن ها را در هنگامي که از شدت گرماي روز کاسته مي شد و يا اوائل صبح آبياري مي نمودند. پس از چند روز که چمن ها سبز شدند و ارتفاع آن ها به سه الي چهار سانتي متر رسيد بار ديگر غلطک سبکي روي آن مي زنيم تا ريشه گياه جوان کاملاً با خاک تماس پيدا کرده و توليد ريشه هاي زياد تري نمايد. پس از اين که چمن تا اندازه اي رشد کرد و ارتفاع آن به 5 الي 6 سانتي متر رسيد، چمن را کوتاه مي کنيم. چيدن چمن ها به منظور جلوگيري از به گل رفتن و يکنواخت و پر پشت شدن آن ها صورت مي گيرد. چمن ها را با قيچي يا ماشين چمن زني به کرات کوتاه مي نمايند. ماشين هاي چمن زني که در منطقه استفاده مي شدند از نوع موتوري بودند. آن چه که در چمن کاري حائز اهميت است جلوگيري از تراکم خاک مي باشدکه نفوذپذيري آن در چمن کاري مسطح، در شيب ملايم و شيب تند متفاوت مي باشد.
در فصل پائيز يا در فصل بهار، چمن را کود پاشي مي نمايند. ميزان ازت مورد نياز ساليانة چمن حدود 30 گرم در متر مربع، ميزان فسفر و پتاسيم به ميزان هر يک 15 گرم در متر مربع مي باشد. از آن جايي که کود هاي مختلف از نظر در صد عناصر کودي با هم ديگر متفاوت مي باشند، با در نظر گرفتن درصد اين عناصر در کود ها مقادير آن ها حساب شده و به زمين چمن کاري داده مي شوند.
براي کاشت قطعات چمن بريده شده، قبل از کاشت، زمين مورد نظر را همانند زميني که براي بذر کاري آماده مي کنيم، تهيه مي نماييم. براي آن که ريشه ها بتوانند در آغاز با خاک تماس بيشتري يافته و در خاک نفوذ کنند يک لايه از سطح فوقاني خاک را به وسيله شن کش يا هر وسيلة ديگر نرم و آماده مي کنيم. سپس قطعات چمن آماده را در کنار يکديگر قرار مي دهيم، به گونه اي که بين قطعات فاصله اي وجود نداشته باشد و يا به عبارت ديگر همانند آجر چيني در يک ساختمان که آجر ها در يکديگر قفل و بست مي شوند انجام مي دهيم. نحوة قرار دادن قطعات در کنار هم را به گونه اي در نظر مي گيريم که ارتفاع آن ها در همه سطوح يکسان، و از شيب معين و مشخصي بر خوردار باشند. براي اين که قطعات کاملاً به هم بچسبند به کمک لبة بيل آن ها را کمي فشار داده به هم نزديک تر مي کنيم.
هنگامي که قسمتي از سطح زمين پوشيده از چمن شد به وسيله يک غلطک سبک، کمي آن ها را کوبيده و آبياري مي کنيم. روز بعد، پس از کاهش رطوبت، مقداري خاک غربال شده و نرم روي چمن مي پاشيم تا اگر شکاف هايي وجود داشته باشد آن ها را پر نمايد. گاهي يک يا دو بار عمل غلطک زدن را در چند هفتة اول انجام مي دهيم.
چمن علاوه بر ايجاد پوشش سبز، در انواع تزئينات داخل پارک ها و فضاهاي سبز منطقه به صورت قسمتي از طرح هاي تزئيناتي به کار مي رود. لذا متخصصين بر حسب نوع طرح، سليقه و همچنين وضع درختان يا سطح چمن کاري شده، از سنگ ها يا تخته سنگ هايي براي ايجاد محل عبور در فضاي چمن استفاده کرده اند.
گاهي هم در سطوح وسيع چمن کاري، بر حسب خصوصيات طرح در قسمت هايي از چمن، باغچه هاي همراه به گياهان زينتي پا کوتاه و دائمي چون گل هاي رز،شمعداني و ... احداث کرده اند. همچنين در سطوح وسيع با ايجاد تپه ها يا برجستگي هائي، اشکال کوچکي از طبيعت سبز را پديد آورده اند و در روي آن به طور پراکنده تک بوته هائي غرس نموده اند.

عمل مبارزه با علف هاي هرز چمن از زمان تهية زمين آغاز مي شد، بدين معني که در موقع تهية زمين، کلية ريشه هاي گياهان هرز را هنگام شخم يا بيل زدن و ساير عمليات تهية زمين به هر ترتيبي که ممکن بود از خاک خارج مي نمودند و پس از سبز شدن چمن، دو تا سه مرتبه علف هاي هرز را وجين مي نمودند. به طور کلي بذور علف هاي هرز و خودرو، توسط آب، کودهاي دامي، باد و آلوده بودن بذر چمن انتشار ميابند و پس از مدت کوتاهي گاهي هم زمان با رشد بذور چمن موجب تخريب و نابودي چمن مي شوند.
علف هاي هرز چمن بر دو نوع مي باشند:
1- گياهان هرزي که يک ساله بوده و اگر از دانه بستن آن ها جلوگيري مي شد از بين مي رفتند. چيدن مکرر چمن ها از دانه بستن علف هاي مزبور جلوگيري مي نمود.
2- نباتات هرز دائمي بر دو نوع بودند:
- نباتاتي با ريشه هاي عمقي مانند گل قاصد که حتماً بايد با دست کنده مي شدند و يا به وسيلة مواد شيميايي از بين مي رفتند.
- نوع ديگر، داراي ريشه هاي افشان بودند(مانند مينا چمني) که با آن ها با علف کش هاي انتخابي مبارزه مي نموديم.
اما بعضي از گياهان خانوادة گرامينه از گياهان هرز محسوب مي شدند و آن ها را با چاقو ريشه کن مي نموديم و يا چمن ها را کوتاه چين مي کرديم تا مرکز نموي اين گياهان قطع شده و از بين مي رفتند.
در کل در برنامة مسؤلين در نظر گرفته شده بود که علف هاي هرز موجود در چمن و پارک ها و فضاهاي سبز منطقه قبل از به گل نشستن از زمين خارج و ريشه کن شوند. زيرا پس از گل و تخم بستن، تخم هاي رسيده مجدداً پراکنده شده و آلودگي مجدد را پديد مي آوردند.

عمده ترين بيماري چمن نوعي قارچ به نام زنگ است که معمولاً در روزهاي گرم تابستان و هنگامي که رطوبت خاک زياد است بروز مي نمايد، بيماري مزبور موجب مي شود چمن قطعه قطعه به رنگ زرد در آمده و سوخته جلوه نمايد، همچنين برخي از بيماري هاي قارچي خاکزي در اثر رطوبت زياد خاک، آبياري زياده از حد، يا فقدان زه کشي موجب پوسيدگي و زردي و خشکيدگي چمن مي گردند. براي مبارزه با زنگ چمن از علف کش زينب استفاده مي شود که خوشبختانه به علت رسيدگي و تدبير صحيح مسؤلين، گياهان و چمن هاي منطقه دچار هيچ بيماري و مشکلي نمي باشند.

+ نوشته شده در شنبه 21 اردیبهشت1387ساعت 18:46 توسط علیرضا رجعتی |

19 مهر 1386,ساعت 20:16:39

رنگ در بیان حالت یک مکان بسیار موثر است. برگهایی که به رنگ سبز روشن هستند، فضا را با روح و شادتر می‌سازند، از این جهت محیط و منظرهای بهاری، که رنگ روشنتری دارند، زنده‌تر به نظر می‌رسند. رنگهای روشن شادتر و رنگهای تیره‌تر غم‌انگیزند. رنگ در گیاهان از رنگ گلها، میوه، برگ، پوست و شاخه‌ها حاصل می‌شود. رنگ گلها ممکن است بسیار متفاوت و پویا باشد، اما غالبا این رنگها به صورت ناگهانی بوده و عمر کوتاهی دارند. در بیشتر اوقات سال رنگ گل اهمیتی ندارد. رنگ میوه تضاد جالبی با برگها ایجاد کرده مکمل آنها بوده و به همین دلیل بر کیفیت بصری گیاه برگدار می‌افزاید. به خصوص وقتی که برگها می‌ریزند و میوه‌ها هنوز بر جای خود باقی می‌مانند منظره بسیار جالبی را به وجود می‌آورد. رنگ برگها از روشن تا تیره و از مایه رنگ از سبز مایل به زرد تا سبز مایل به آبی تا برنزی، مسی و بنفش متغیر است. در پاییز مایه‌های رنگ بسیار متنوع‌تر بوده و منظر بدیعی را به وجود می‌آورند. اگرچه مانند رنگ گلها عمر کوتاهی دارند.

پوست درخت و شاخه‌های آن نیز می‌توانند رنگهای جالبی را به نمایش بگذارند. آنها در مقایسه با رنگ برگ، میوه و گل ظرافت بیشتری دارند و به این جهت در فصل زمستان اثر بیشتری در رنگ گیاه دارند. اگر بخواهیم گیاهی از نظر بافت فرم، اندازه یا خط مشخص تر باشد، ویژگی آن باید با استفاده از رنگی که با زمینه تضاد دارد برجسته‌تر شود.

خصوصیت دیگر گیاه که بر ادراک تاثیرگذار است بافت گیاه می‌باشد. منظور از بافت، دانه‌بندی بصری یعنی همواری یا ناصافی سطح ادراک شده است. بافت گیاه نتیجه اندازه و ویژگی لبه برگ، اندازه شاخه‌ها، پوست درخت، نحوه رشد گیاه و فاصله ببیننده تا آن است. گیاهانی که بافت درشت دارند. گیاهانی هستند که برگهای بزرگ، شاخه‌های کلفت، سرشاخه‌های معدود داشته، به صورت آزادانه رشد می‌کنند. این گیاهان هنگامی که در ترکیب با گیاهانی با بافت متوسط و ریز ظاهر می‌شوند، بر آنها به عنوان کانونهای دید سود جست. گیاهان دارای بافت درشت به نظر می‌رسد که به طرف ببیننده جلو آمد، فاصله بین آنها با بیننده کمتر از اندازه واقعی نمایانده می‌شود. بنابراین نباید در فضاهای کوچک یا تنگ ازآنها استفاده کرد.

گیاهانی که دارای بافت ریز هستند، تعداد زیادی برگ نزدیک به یکدیگر دارند. معمولاً به صورت متراکم رشد می‌کنند و دارای شاخه‌های متعدد باریک و سرشاخه های نازک و نرم هستند و برای اینکه بهترین تاثیر را داشته باشند باید از نزدیک مشاهده شوند. در فضاهای کوچک، این گیاهان موجب می‌شوند که فضا بزرگتر از انچه هست به نظر آید. (ماتلاک،1379)

ماتلاک، جان (1379) آشنایی با طراحی محیط و منظر، انتشارات سازمان پارکها و فضای سبز، تهران.

+ نوشته شده در سه شنبه 27 فروردین1387ساعت 12:7 توسط علیرضا رجعتی |

«وفاداری مدار از بلبلان چشم// که هردم بر گلی دیگر سرایند» - سعدی

+ نوشته شده در چهارشنبه 21 فروردین1387ساعت 10:7 توسط علیرضا رجعتی |

+ نوشته شده در چهارشنبه 21 فروردین1387ساعت 10:1 توسط علیرضا رجعتی |

+ نوشته شده در چهارشنبه 21 فروردین1387ساعت 10:0 توسط علیرضا رجعتی |

+ نوشته شده در چهارشنبه 21 فروردین1387ساعت 9:58 توسط علیرضا رجعتی |

[ویرایش] باغ ها و فضای سبز

ورسای دارای بزرگترین مجموعه باغ ها و فضای سبزی است که تا کنون در جهان ساخته شده است. در میان این باغ ها، آبراه ها، حوض ها، فواره ها و مجسمه های زیبایی طراحی شده اند. طراحی تمام این قسمت ها توسط آندره لونتر صورت گرفته است. طراحی فضای سبز به شکلی است که نمای بسیار وسیع و بی انتهایی را به ذهن می آورد. باغ ها نیز در قسمت جنوبی کاخ قرار گرفته اند که نمای فوق العاده ای را از تراس کاخ سلطنتی فراهم می کند. تمامی این فضا بر دو سوی کانال محوری ورسای قرار گرفته اند. در چهار سوی این کانال نیز فواره ها و استخر های عظیمی پدید آمده اند که بعضی از آنها نظیر استخر آپولون و یا استخر لاتونا شهرت جهانی دارند.

+ نوشته شده در چهارشنبه 21 فروردین1387ساعت 9:57 توسط علیرضا رجعتی |

کارشناسی ارشد رشته شهرسازی

به نام قادر بی همتا

منابع کارشناسی ارشد رشته شهرسازی

مواد امتحانی و ضرایب آنها

1-زبان تخصصی ................................................... ضریب درس2

2-مباحث عمومی و شهرسازی ایران......................... ضریب درس2

3-مبانی نظری برنامه ریزی شهری و منطقه ای.......... ضریب درس3

4-تاریخ شهر و شهرسازی..................................... ضریب درس3

5-آمار و ریاضیات................................................... ضریب درس2

** ضرایب درس در گرایش برنامه ریزی شهری و منطقه

دانشگاههای پذیرش کننده :

سراسری: دانشگاه تهران –تربیب مدرس – شهید بهشتی – علم و صنعت- شیراز – هنر اصفهان

آزاد : تهران مرکزی تهران- علوم وتحقیقات - قزوین

+ نوشته شده در یکشنبه 5 اسفند1386ساعت 20:12 توسط علیرضا رجعتی |

ايستگاههای اتوبوس:

داشتن يک ایستگاه اتوبوس مناسب برای تمام سيستم های حمل و نقل درون شهری امری واجب و ضروری می باشد. اما مناسب بودن اين ايستگاهها بسته به نظرات شهروندانی که از آن استفاده می کنند دارد. از ديد مديران شهری که مسئوليت رسيدگی به اين موارد را بر عهده دارند يک ايستگاه مناسب، ايستگاهی است که به مراقبت و نگهداری کمتری احتياج داشته باشد. از ديد شهروندان يک ايستگاه خوب بايد دارای محيط ديد بالا و امکان سوار شدن راحت به اتوبوس را داشته باشد. هر دو اين نظرات خوب و به جا می باشد، زيرا ساختن ايستگاههایی که مورد استفاده کمتری دارند، تنها هدر دادن سرمايه و ايجاد مشکل برای مسئولان است. طراحی و ساخت مناسب آن می تواند مدت زمان انتظار برای اتوبوس را لذت بخش کند.

برای تصميم گيری در مورد اينکه چه نوع ايستگاهی در نقاط مخصوص بايد ساخته شود و کسب اطلاعات پيرامون طراحی و نحوه ساخت، مطالب زير را بررسی می کنيم:

_ آيا به ايستگاه اتوبوس نيازی است؟

_ ايستگاه باید در کجا واقع شود؟

_ چگونه طراحی کردن ايستگاهها؟

_ چگونگی مديريت و نگهداری از ایستگاهها؟

آيا به ايستگاه اتوبوس نيازی است:

مکانهای بسیاری هستند که به علت نداشتن سايه بان، مکان های تجاری پر رفت و آمد، مکانی که آمد و شد افراد سالمند در آنجا بيشتر است و مکان هايی که آب و هوا اعتدال مناسبی نداشته باشد، برای رفاه شهروندان احتياج به نصب ايستگاههای اتوبوس درون شهری است.

ايستگاه باید در کجا واقع شود:

بهترين مکان برای قرار دادن ايستگاههای اتوبوس در نزديکی مغازه ها و در نزديکی تقاطع ها است، که در اين صورت بايد 10 فوت از مسير عبور و مرور عقب تر باشد تا ایجاد ترافيک و برخورد با افراد پياده را نکند.

و چنانچه ايستگاه از تقاط دور باشد، سايه بان ايستگاه بايد 40 فوت از پياده رو عقب تر باشد تا برای ايستادن اتوبوس مشکلی را ايجاد نکند.

ايستگاهها همچنين بايد در مسير موازی با پياده رو ها قرار گيرد تا تداخلی با افرادی که در پياده روها در حال عبور و مرور هستند، پيدا نکند.

طرز قرار گرفتن اين ايستگاهها بايد بصورتی باشد که مردم از باد و باران در فصل زمستان و از تابش اشعه خورشید در فصل تابستان محافظت شوند. هرچند این نکته مهم است که ايستگاه دقيقاً باید به سمت خيابان باشد تا به افراد امکان آمد و شد راحتتر را بدهد.

کيوسک ها يا ديگر مراکز فروش يا دستفروشی بايد در سمت پايين اين ايستگاهها واقع شوند.

طراحی:

ايستگاههای طراحی شده بايد به صورتی باشد که گویای نماد شهری که در آن اين ايستگاه قرار دارد بوده و از موادی که منحصر همان شهر است ساخته شود.

گاهی ايستگاههای استاندارد تماماً از نوع مشخصی از مواد ساخته و طراحی می شوند.

بجز موارد عنوان شده در طراحی اين مراکز بايد ميدان ديد، تسهيلات ، راحتی و دسترسی آسان به اتوبوس را نيز مد نظر داشت.

ميدان ديد مناسب:

ميدان ديد مناسب مردم را قادر می سازد تا آمدن اتوبوس را ببينند. ايستگاههایی که از نظر طراحی ضعيف هستند به سبکی طراحی شده اند که برای ديدن رفت و آمد اتوبوس حتماً بايد ايستگاه را ترک کرد و به لب پياده رو آمد.

دسترسی آسان:

نوع ديگر طراحی بايد به صورتی باشد که سوار شدن اتوبوس برای افراد به راحتی صورت گيرد. اين مورد يکی از موارد مهم در طراحی ايستگاههای اتوبوس می باشد. زيرا مردم دوست دارند به راحتی به اتوبوس مورد نظر خود برسند.

تسهيلات و راحتی:

ايستگاهها بايد دارای مکانی برای نشستن مسافرين باشند تا در مواقع بارانی يا هوای نامساعد احساس راحتی کنند.

اطلاعات:

مردم به اطلاعاتی در مورد زمان ورود و خروج به ايستگاه نياز دارند. وجود تابلوهای اطلاع رسانی در ايستگاه ها برای شهروندان و توريست ها بسيار جالب و مفيد خواهد بود.

روشنايی خيابانها و طراحی آن:

در بسياری از مراکز شهری بخصوص در مراکزی که افراد به ميزان امنيت بيشتری نسبت به ديگر مراکز احتياج دارند مانند پارک ها، مراکز خريد و ديگر مراکز عمومی بايد از تعداد بيشتری از چراغ های روشنايی در خيابان و مکان های فوق استفاده شود. طراحی اين چراغ ها در سطح شهر به فن آوری طراحی این نوع چراغ ها و وسعت خيابان يا مراکزی که اين چراغ ها در آن نصب می شود بستگی دارد.

اگرچه ميزان استفاده بيشتر از اين تمهيدات در شب صورت می گيرد اما از اهمیت ويژه ای برخوردار است.

بطور مثال مواردی که در اين زمينه وجود دارد عبارتند از:

_ چرا روشنايی در سطح شهر اهميت دارد؟

_ روشهای استفاده از روشنايی خيابان ها؟

_ چه تعداد چراغ برای روشنايی در سطح خيابان ها کافی است ؟

_ چه مقدار بايد در بين چراغ ها فاصله باشد؟

اهميت وجود روشنايی در سطح شهر:

_ افزايش ايمنی در سطح خيابان ها بخصوص در مراکز پر رفت و آمد

_ راهنمايی جهت ها در سر تقاطع ها، چهارراه ها، پل ها ، ساختمان ها

_ تشخيص هويت و موقعيت محل

چراغانی شهر:

در بسياری از شهر ها و کشور ها برای جلب بيشتر توجه افراد و برای برگزاری اعياد و مراسم جشن، شهر و درختان آن را چراغانی می کنند که این علاوه بر زيبا سازی شهر به مکان های عمومی نيز روشنايی بيشتری می بخشد.

ايستگاههای وسايط نقليه شهری:

در ايستگاههايی که چراغ های روشنايی آن روشن باشد شهروندان برای انتظار کشيدن احساس امنيت و آرامش بيشتری می کنند.

وجود روشنايی در دربهای ورودی ساختمان:

در کنار درهای ورودی ساختمان های مسکونی نيز وجود چراغ های روشنايی اهميت بسياری در رفت و آمد افراد دارد. حتی وجود چراغ در هنگام تعطيل بودن مراکز نيز از اهميت بسزايی برخوردار است.

ظروف زباله:

ظروف زباله ای که در سطح شهر قرار می گيرند به مصارف مختلفی می رسند. سطل های زباله ای که در سطح شهر قرار می گيرند بايد قابل دسترسی آسان، تعداد زیاد و احتياج به محافظت نداشته باشند.

يکی از اشتباهات مهمی که در شهر ها اتفاق می افتد اين است که سطل های زباله را در جايی قرار می دهند که بتوان به راحتی آنها را خالی کرد نه اينکه به راحتی برای شهروندان قابل دسترسی باشد. و نتيجه آن خيابان های پر از زباله و سطل های خالی است. زيرا مردم وقت خود را برای يافتن سطل زباله صرف نمی کنند. برای تعيين اين که در چه جاهايی بايد سطل زباله قرار بگيرد ، يکسری از موارد را بايد در نظر داشته باشيم. بطور مثال وجود مواردی از مبلمان شهری در خيابان، نوع و موقعيت طبقات اول مانند ساختمانها، فروشگاهها و رستوانها، که همچنين بايد نوع و ميزان زباله های اين مراکز نيز با سطل های گذاشته شده متناسب باشد.

بهترين مکان برای گذاشتن سطل های زباله مکان های تجاری و پر رفت و آمد در حاشيه پياده روها، در نزديکی اغذيه فروشی ها و کنار صندلی های ايستگاهها است. تعداد سطل های زباله که در يک مکان بايد قرار داده شود به تعداد افرادی که در آن مسير رفت و آمد دارند و ميزان زباله های آن محل بستگی دارد.

طراحی:

صدها مدل مختلف سطل زباله وجود دارد هرچند که تعداد معدودی از آنها برای مصارف شهری به درد می خورند.

برخی از موارد را در طراحی سطل های زباله بايد در نظر داشت مانند تفاوت در طراحی سطل های زباله با سطل مواد بدردنخور و بلا استفاده، کيفيت مواد موجود در سطل، نداشتن سر يا دريچه برای ريختن زباله درون سطل، بزرگی سطل، که بستگی به ميزان استفاده و محل قرار گرفتن سطل دارد، همچنين سطل ها بايد محکم باشند تا در اثر نشستن برخی افراد بر روی آنها نشکند.

موارد زير در هنگام ساخت سطل های زباله بايد در نظر گرفته شود:

_ استقامت و دوام،

_ موارد ضد حريق ، رنگ، مقاوم در برابر آلودگی ،

_ لعاب داشتن سطل که شامل رنگی می شود که به راحتی ورقه نشود

_ سطح پر از منفذ

_ آلومينيوم که معمولاً ماده خوبی برای استفاده در اين مورد است

_ پلاستيک های مقاوم

_ ورقه های استيل گالوانيزه

بيشتر سطل ها را بايد بتوان به راحتی توسط مامورين شهرداری تخليه کرد که بيشتر از طرف سر سطل تخليه می شوند. تخليه آن دسته از سطل هايی که از طرفین باز می شود کار سختی است، و در برخی از مواقع موجب شکستن سطل و درب آن می شود.

سطل ها همچنين بايد دارای سطحی باشند که از خروج مايعات درون سطل به بيرون جلوگيری کند که برای رفع اين مشکل از کيسه های داخلی پلاستيک درون آن استفاده می کنند. اين کيسه ها از نوع فلزی خود بهتر می باشند. در پارک ها در قسمت هايی که مخصوص پخت کباب است از لايه های فلزی استفاده می کنند اما در سطح شهر از نوع پلاستيک آن استفاده بيشتری می شود.

اخيراً در نيويورک استانداردهای جدیدی برای کيسه های زباله وضع شده است که از پارگی و نامرغوبی کيسه ها کاسته است و این یک کيسه پلی اتيلنی 30 لیتری به ضخامت 5/ 1 ميليمتر می باشد و قيمت آن تنها 9 سنت است. در هر صورت برقراری يک برنامه صحيح برای محافظت و بهسازی موارد فوق يک ضرورت برای حصول نتيجه بهتر خواهد بود.

+ نوشته شده در چهارشنبه 1 اسفند1386ساعت 10:40 توسط علیرضا رجعتی |

مطالبی در خصوص نحوه زیباسازی و مبلمان معابر و مکان های عمومی نیویورک

شهرداری شهر نيويورک با در نظر گرفتن طراحی و حفظ زيبايی فضاهای شهری سعی در ايجاد محيطی زيبا و شاد برای شهروندان خود دارد و در اين راستا از حوزه های مختلفی کمک می گيرد.

مجهز سازی فضاهای سبز و باز شهری:

در اين پايگاه اطلاعات لازم برای زيبا سازی، طراحی، بالا بردن تسهيلات و قيافه ظاهری پارک ها و فضا های سبز گنجانده شده است که قسمتی از آن را مورد بررسی قرار می دهيم.

در ابتدا نيمکت ها:

در مجهز سازی فضاهای سبز و باز شهری ابتدايی ترين روش برای احساس آرامش و راحتی در پارک ها صندليها و نيمکت های پارک می باشد. طرز قرار گرفتن اين صندليها بايد بصورتی باشد که دسترسی به آنها آسان و راحت بوده يعنی در سراسر پارک و به تعداد زياد موجود باشد. صندلی ها بايد در روبروی مناظر زيبا اما در جايی که در مسير رفت و آمد افراد قرار نگيرد، واقع شود.

صندليهای مراکز عمومی شهر نيز می تواند برای آسايش و راحتی شهروندان در کنار مراکز خاص مانند ايستگاهها، کیوسک ها، باجه های تلفن، ظروف زباله و شيرهای آب قرار بگيرند.

بيشترين جايی که محل قرار گرفتن صندليها در سطح شهر می تواند باشد مراکزی است که رفت و آمد مردم در آنجا زياد است، بخصوص در مکان هايی که برای استراحت و تفريح مردم باشد.

فضاهای باز زيبا و مناسب عمومی به شهروندان اين امکان را می دهد تا در کنار يکديگر از طبيعت اطراف لذت ببرند و با داشتن مکان مناسبی برای نشستن احساس رضايت آنها چندين برابر شود. افراد مختلف نوع های متفاوتی از صندليهای پارک يا فضاهای سبز را می پسندند، که اين سلايق متفاوت نحوه طراحی صندليهای پارک را تعيين می کند و به آن تغييراتی می دهد.

برای مثال جوانان اغلب بر روی بالای صندلی يعنی تکيه گاه آن می نشينند تا بر روی خود صندلی و اين مورد بايد در طراحی صندلی های پارک يا فضاهای آزاد شهری مورد توجه قرار گيرد و صندليهایی را که به اين مراکز اختصاص می دهند از استحکام بيشتری در ناحيه پايه ها برخوردار باشد.

يا بطور مثال برای افراد مسن نيمکت هایی که دارای پشت يا تکيه گاه است راحتتر از نوع بدون پشت آن می باشد.

در صورتی که برای افراد معمولی صندليهای بدون پشت به آنها اين امکان را می دهد تا در دو طرف نيمکت بنشينند.

پس اين را بايد در نظر گرفت که در پارک يا فضاهای سبز شهری که امکان استفاده اقشار مختلف است بايد تمام امکانات رفاهی در نظر گرفته شود و صندليها و نيمکت ها طوری برای اين مکان ها ساخته شوند تا مورد استفاده بيشتری برای همگان داشته باشند.

در همين راستا و برای پيشگيری از خراب کردن مبلمان عمومی شهر بايد به اين نکته توجه داشت که خرابی بيشتر شامل چه چيزهايی می شود، چه زمانی اين خرابکاريها صورت می گيرد و توسط چه کسانی، سپس برنامه های پيشگيری را بکار بست.

+ نوشته شده در چهارشنبه 1 اسفند1386ساعت 10:36 توسط علیرضا رجعتی |

مطالبی در خصوص نحوه زیباسازی و مبلمان معابر و مکان های عمومی نیویورک

مجهز سازی فضاهای سبز و باز شهری:

در ابتدا نيمکت ها:

يا بطور مثال برای افراد مسن نيمکت هایی که دارای پشت يا تکيه گاه است راحتتر از نوع بدون پشت آن می باشد.

در صورتی که برای افراد معمولی صندليهای بدون پشت به آنها اين امکان را می دهد تا در دو طرف نيمکت بنشينند.

+ نوشته شده در چهارشنبه 1 اسفند1386ساعت 10:32 توسط علیرضا رجعتی |

طرح بررسي و انتخاب چمن هاي مقاوم به سايه

هدف :
از آن جائي كه درختان پهن برگ در پارك ها سايه زيادي ايجاد مي‌كنند و كشت چمن در زير آنها با اشكال روبرو مي‌گردد, لذا ضروري است چنين طرحي بررسي و مطالعه شود.

روش پژوهش :
اين طرح در زميني به مساحت 400 متر مربع در پارك لاله به ميزان سايه اي در حدود 50 درصد و در زميني به مساحت 400 متر مربع در پارك شهر با ميزان سايه اي در حدود 95-90 درصد به مدت دو سال اجرا گرديد. هر واريته چمن در سطحي برابر 10 متر مربع با 4 تكرار كشت شد. در طي دوره اجراي طرح در زمان هاي مناسب عمل چين و برداشت, انجام وزن تر و خشك آنها پس از توزين تعيين شد. در عين حال زمان سبز شدن هر واريته, سرعت رشد و ارتفاع رشدي آنها, قدرت پنجه زني و ميزان پر كردن سطح خاك و برخي خصوصيات ظاهري و مورفولوژيكي ديگر اندازه‌گيري شد.

نتايج :
در اين طرح از بين 8 واريته 4 تا از بهترين آنها جهت استفاده در زير درختان معرفي شده است كه عبارتند از:
1- باركردو
2- بارزان
3- بارون
4- مخلوط مقاوم L.S.mixture
اين ارقام به ترتيب از نظر عملكرد و كيفيت در سطح خوبي براي استفاده در شرايط سايه ( 80-60) % مي باشند.

+ نوشته شده در سه شنبه 30 بهمن1386ساعت 20:32 توسط علیرضا رجعتی |

گروه مهندسی فضای سبز

فعالیت علمی این گروه با تأسیس رشته مهندسی فضای سبز در سال 1373برای اولین بار در ایران با پیشنهاد وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آغاز و در حال حاضر دارای 6 نفر عضو هیئت علمی شامل 1 استادیار 4 مربی و یک مربی آموزشیار است که تنها در مقطع کارشناسی دانشجو می‌پذیرد.

هدف رشته

هدف از تأسیس این رشته مطالعه و بررسی در زمینه طراحی، کاشت و پرورش نباتات و تلفیق علوم گیاهی با معماری است. دانش‌آموختگان این رشته به عنوان کارشناس در زمینه‌های مختلف از جمله طراحی پارک و پارکسازی، طراحی محوطه‌های ویژه، طراحی پارکهای ویژه، طراحی کاشت گیاهان زینتی، انتخاب گونه‌های درختی برای مناطق مختلف کشور، جنگلکاری، ایجاد نهالستانهای جنگلی و مدیریت آنها، تولید و پرورش گل، چمن‌کاری و نگهداری آن، تولید و پرورش گیاهان آپارتمانی، مدیریت نگهداری فضای سبز ـ تهیه طرحهای توسعه فضای سبز تبحر پیدا می‌کنند و به عنوان مدیر، مجری و ناظر فضای سبز در مناطق شهری و پارکهای منطقه و ملی و باغهای گیاهشناسی مربوط به بخش دولتی و یا خصوصی منشأ خدمت می‌گردند.

نظر شما (مشاهده نظر دیگران)

+ نوشته شده در یکشنبه 28 بهمن1386ساعت 15:21 توسط علیرضا رجعتی |

تاسيسات گلكاري

تعريف گلخانه

گلخانه ياGreen house به فضاي محدودي اطلاق ميشود كه قابليت كنترل شرايط محيطي مناسب را براي رشد گياهان از نواحي مختلف در طي فصول مختلف يك سال داشته باشد. طبق اين تعريف از جمله عملكرد گلخانه، فراهم كردن شرايط محيطي لازم و مورد نياز محصولي معين است.

گلخانهها بر حسب اينكه چه نوع مصالح ساختماني در آن‌ها بكار برده شده است به نوع ثابت و متحرك تقسيم‌بندي ميشوند. گلخانههاي ثابت و متحرك بنا بر نياز در موقعيت معين، در جايي كه مدنظر ما است احداث ميشوند.

گلخانههاي ثابت، به گلخانههايي گفته مي‌شود كه مصالح ساختماني بكار رفته در آن‌ها از جنس پايدار و با دوام باشد. پس بايد ساليان سال از آن‌ها استفاده كرد. بنابراين نكاتي در ساخت گلخانه‌هاي ثابت بايد در نظر گرفته شود.

نكات مهم در احداث گلخانههاي ثابت

1. فاصله گلخانه تا بازار مصرف؛

2. كيفيت آب از نظر سختي؛

3. وجود بازارهاي فروش محلي؛

4. دسترسي به كارگران متخصص.

انواع گلخانه هاي ثابت

گلخانه يكطرفه: از يك جهت از نور كامل آفتاب بر خوردار است و از جهت ديگر از مصالح ساختماني پوشيده شده است. اين نحوه ساخت و ساز گلخانه براي مناطقي با شرايط محيطي نسبتاً دشوار بسيار مطلوب است. در مناطقي كه سرماي شديد يا يخبندان‌هاي طولاني وجود دارد، ساخت اين گلخانه‌ها به صرفه مي‌باشد.

گلخانه دو طرفه: از دو جهت بطور كامل از نور آفتاب بهرهمند است. اين گلخانه براي كشت و پرورش بسياري از محصولات، ايدهآل و مناسب است. زيرا از جهت نور و درجه‌ي حرارت بطور كامل از نور خورشيد بهره مي‌برد.

گلخانه نيمه دو طرفه: از يك جهت بطور كامل از نور آفتاب برخوردار است و از جهت مقابل تا نيمه از مصالح ساختماني پر شده و نيمه ديگر از جنس شفاف (شيشه) است.

گلخانههاي سه گانه هر كدام براي يك اقليم معين مناسب مي‌باشند. اما بطور كلي براي مناطق مختلف ايران گلخانههاي دو طرفه بسيار مناسب و مطلوب هستند. چرا كه در كشور ما، به علت برخورداري از نور فراوان مخصوصاً در زمستان مي‌توان در مصرف سوخت صرفهجويي بسيار خوب و با ارزشي داشت.

عوامل قابل كنترل در گلخانهها

1.درجه حرارت؛

2.نور؛

3.رطوبت؛

4. مقدار گاز كربنيك(Co₂).

هر كدام از عوامل قابل كنترل در گلخانهها جداگانه توضيح داده مي‌شوند.

درجه حرارت در گل خانه ها

تنظيم درجه حرارت در گلخانهها شرط اوليه براي رشد و نمو بسياري از گياهان است. نياز گياهان به درجه حرارت دامنههاي مختلفي دارد. بعضي از گياهان درجه حرارتهاي بالاتري نياز دارند مثل گياهان مناطق گرمسيري. بعضي ديگر در درجه حرارتهاي كمتر از 20 درجه سانتيگراد هم بخوبي رشد و نمو ميكنند، مانند گياهاني كه از مناطق سردسيري منقل شده‌اند نظير پامچال كه در جنگل‌هاي شمال ديده مي‌شود.

اما چگونگي تنظيم درجه حرارت در گلخانهها بستگي به سيستم گرمايي دارد. انواع بخاري‌ها يا سيستم‌هاي گازي و ... مي‌توانند مورد استفاده قرار بگيرند. اما دو شرط اوليه موجود در عامل گرم ‌كننده عبارتند از:

1- توان توزيع يكنواخت دما در سطح گلخانه را دارا باشد؛

2- فاقد اثرات مخرب زيست محيطي باشد.

نياز نوري گياهان

همه گياهان به يك اندازه به نور نيازمند نيستند. بعضي از گياهان نياز به نور فراواني دارند و بعضي ديگر به نور كمتري نياز دارند. بنابراين گياهان را از نظر نياز نوري به سه گروه بزرگ تقسيم ميكنيم:

گياهان روز بلندLDP: Long Day Plants براي به گل رفتن بين 10 تا 14 ساعت به نور نياز دارند، مانند گياهان فصلي تابستانه نظير آحار، اطلسي، ناز و ميمون.

گياهان روز كوتاه SDP: Short Day Plants براي به گل رفتن نياز نوري كمتر از 12 ساعت دارند. كه در نقطه مقابل گياهان روز بلند قرار مي‌گيرند، مثل گل داودي.

گياهان بي تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants براي نگهداري در منزل بسيار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا يا بگونيا كه حساسيتي نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.

به گل بردن گياهان روز كوتاه در طي ساعات روشنايي، طولاني به موضوع كنترل نور بر ميگردد. در كشور ما با توجه به اينكه روزهاي آفتابي خيلي زياد است بايد نياز نوري گياه شناخته شود تا گياه در طي روزهاي بلند بخوبي از رشد رويشي برخوردار باشد. لذا گياهان روز كوتاه را به وسيله‌ي پايين آوردن ساعات روشنايي، بوسيله يك پرده تيره رنگ، و اصطلاحاً ايجاد شبهاي طولاني به گل ميبريم.

نور در گلخانه ها

در گلخانهها مقدار نور را به وسيله‌ي پوشاندن شيشهها با حصير، پاشيدن گِل و يا رنگ‌هاي قابل شست و شو و يا با استفاده از چادرهاي الكترونيكي، كنترل مي‌كنيم.

كنترل رطوبت در گلخانهها

تأمين رطوبت يكي از پارامترهاي مهم در گلخانهها است. براي رشد و نمو گياهان، البته بايد نيازهاي رطوبتي گياهان را بشناسيم. بعضي از گياهان به رطوبت‌هاي خيلي بالا نياز دارند و بعضي ديگر به رطوبت كمتري نياز دارند، مثل گل كاغذي. بعد از شناخت نياز رطوبتي گياهان، آن‌ها را در گلخانههاي خاص خود جايگزين ميكنيم يعني همه گياهان در يك نوع گلخانه نگهداري نمي‌شوند. در سطوح تخصصي و بزرگ، هر گلخانه براي يك محصول و يا تعدادي محصول مشابه با نيازهاي يكسان در نظر گرفته مي‌شود.

راه‌ها و روش‌هاي مختلفي براي تأمين رطوبت گل‌خانه‌ها وجود دارد كه عبارتست از:

1. آبياري؛

2. پاشيدن آب به سقف و كف و جدار گلخانه؛

3.كاربرد دستگاه‌هاي بخار ساز.

گاز كربنيك در گلخانهها

كاربرد Co₂ تقريباً معادل استفاده از مواد غذايي، كاربرد پيدا كرده است. در كشور ما كه گياهان از لحاظ نوري در وضعيت مناسبي قرار دارند مي‌توان با بالا بردن مصرف Co₂ راندمان محصول را نيز بالاتر برد.

وجود Co₂براي انجام عمل فتوسنتز ضروري است. اين واكنش شيميايي منجر به توليد محصول سبز يا عملكرد گياه ميشود . در اين واكنشCo₂ عامل بسيار مهمي تلقي ميشود.

فرمول فتوسنتز

6 CO₂ + 6 H₂O à C₆H₁₂O₆ + 6 O₂

گلخانههاي ايزوله و با شرايط استاندارد داراي Co₂هستند. لذا گلخانههايي كه ارتباط كمتري با فضاي خارج دارند و يا گلخانههايي كه تبادل گازي كمي دارند و در معرض رفت و آمد‌هاي مكرر و متوالي نيستند براي مصرفCo₂ مناسبتر هستند.

عوامل مؤثر در ميزان مصرف Co₂

1. فصل و موقعيت زماني: در فصل‌هاي گرم و پر نور سال مقدار مصرف Co₂ بيشتر است؛

2.نوع محصول: بسته به نوع محصول نياز به Co₂ نيز متفاوت است؛

سن گياه: گياهان مختلف در سنين مختلف نيازهاي متفاوتي به Co₂3.دارند.

+ نوشته شده در شنبه 27 بهمن1386ساعت 19:23 توسط علیرضا رجعتی |

گلكاری

مقدمه

در اين جلسات با كاشت، نگهداري و ازدياد گياهان زينتي آشنا مي‌شويم. گلکاري يا Flowery cultureدر برگيرنده‌ي عمليات و فرايندهايي است تا مجموعه‌‌اي از گياهان زينتي جوان و با طراوت قابل عرضه به بازار رقابت و عرصه اقتصاد جهاني شود.

”لارسن“ يكي از محققين گلکاري را به اين صورت تعريف مي‌كند : گلکاري حالتي پر زحمت از کشاورزي است که در طي عمل‌آوري و فرايند اين رشته همه عوامل مربوط به اطلاعات تکنولوژيكي، اطلاعات فن‌آوري و دانش‌هاي به روز، اطلاعات مربوط به وضعيت بازار از نظر بازاريابي و نحوه سليقه و خواست بازار، اطلاعات مربوطه به بحران‌هاي سوخت و انرژي و اطلاعات مربوط به تازه‌هاي ارقام معرفي شده به دنيا از نظر نوع محصولات زينتي مورد نياز است.

گلکاري يا Flowery cultureيک مجموعه تشکيلاتي است که نياز به يک گروه کار قوي با تخصص‌هاي مختلف و به روز دارد.

جايگاه گلکاري در ايران

اهميت تاريخي: قدمت کشت و كار و نگهداري گل‌ها در ايران شايد همزمان با شروع کشاورزي بوده است. با نگاهي به تاريخ و فرهنگ ايران بنظر مي‌آيد که همواره ايرانيان در زمينه موضوعات مرتبط با گل‌ها جايگاه خوب و ارزنده‌اي داشته‌اند.

اهميت اقتصادي: شايد قديمي‌ترين گلخانه‌هاي موجود در ايران كه در حال حاضر هم فعال هستند قدمتي در حدود 75 – 70 سال دارند. در حقيقت اهميت اقتصادي اين رشته، سابقه طولاني در ايران دارد. زماني كه بسياري از کشورها نامي در زمينه پرورش گل و گياه نداشته اند کشور ما با داشتن گلخانه‌هاي خوب و قابل قبول در زمان خود وضعيتي مناسب داشته است. کشت و كار پرورش گل‌هاي زينتي در ايران بعنوان يک رشته اقتصادي سابقه‌اي به قدمت احداث گلخانه‌ها ندارد اما از زمان‌هاي گذشته، گلخانه‌دارها کار تکثير و پرورش گياهان را براي سرگرمي، و گذران اوقات فراغت انجام مي‌دادند.

در سال‌هاي اخير بدليل نياز روز افزون بازار و خواست افراد جامعه و بدليل محدود شدن فضاي زندگي مردم اين وضعيت کاملاً تغيير كرده است. بطوري که در سال‌هاي اخير احداث گلخانه‌هاي نسبتاً مجهز و كارآمد بمنظور کشت و پرورش و تكثير گياهان زينتي و نيز توسعه اقتصادي پيشرفت زيادي داشته است.

ايران يکي از خواستگاه‌ها و زادگاه‌هاي طبيعي گياهان زينتي از جمله لاله، سنبل، زنبق، سيکلمه و برخي از درختچه‌ها و تعداد زيادي از درختان ميوه بشمار مي‌آيد، و در منابع علمي دنيا اسناد و مدارک مربوط به اين موضوع موجود است. ولي از نظر اقتصادي و صادرات گل و گياه هنوز موقعيت مناسبي در سطح دنيا ندارد.

جايگاه ايران از نظر جغرافيايي

موقعيت جغرافيايي ايران از دو نظر قابل ارزش است :

- از نظر آب و هوايي

- موقعيت نسبت به كشورهاي همسايه.

1- ايران در يک منطقه پر رود با طول روز بلند و روشنايي کامل آفتاب قراردارد و از اين نظر مي‌تواند در بسياري از هزينه‌هاي مربوط به گرم كردن و روشن نگه داشتن گلخانه‌ها كه براي کاشت و تکثير گياهان زينتي اهميت زيادي دارد، صرفه جويي كند.

2- موقعيت ايران بدليل قرار داشتن در کنار کشورهاي پر مصرف گل و گياه از نظر اقتصادي حائز اهميت است. همسايه‌هاي شمالي و جنوبي ايران از خريداران بسيار خوب گياهان زينتي هستند. ايران با داشتن يک بازار متعادل و نسبتاً ثابت و دائمي قادر است جايگاه واقعي خود را در اين عرصه پيدا کند.

كشورهاي مهم توليد كننده و مصرف كننده گل و گياه

1- هلند	8- ژاپن
2- ايتاليا	9- انگلستان
3- آلمان	10- استراليا
4- سوئيس	11- فرانسه
5- دانمارك	12- اسپانيا
6- بلژيك	13- آمريكا
7- سوئد

همانطور كه در جدول بالا مشاهده مي‌كنيد هلند مقام اول در بين همه كشورها را دارد و بقيه كشورها در رتبه بعدي قرار گرفته‌اند.

از لحاظ موقعيت جغرافيايي و آب و هوايي و هم‌چنين وضعيت نيروي کار، ايران در مقايسه با هلند از موقعيت مناسب‌تر و ارزان‌تري برخوردار است.

ارز آوري گل و گياه براي ايران يک موقعيت انحصاري است. در کشور ما گاهي ارز آوري گل‌هاي شاخه بريده با ارز آوري نفت مقايسه مي‌شود. بطوري كه فروش 2 تا 3 شاخه گل (از بعضي انواع گل‌ها) مي‌تواند ارز‌آوري معادل يك بشكه نفت را داشته باشد و صادرات گل‌ها و گياهان زينتي مي‌تواند جانشين صادرات نفت شود. اما پارامترهاي لازم و شاخص‌هاي قابل قبول بازار جهاني براي پرورش گل و گياه را بايد مهيا کرد.

رشته‌ها و زير شاخه‌هاي متعددي در رابطه با گلكاري يا Flowery culture وجود دارد. يكي از اين موارد استفاده از اندام‌هاي گياهان زينتي مي‌باشد. از لحاظ موقعيت مصرفي گياهان زينتي را به سه دسته تقسيم مي‌کنند :

گياهان يك ساله ياAnnual Plants ؛ گياهان زينتي که بعنوان گل‌هاي فضاي سبز استفاده مي‌شوند. اين گياهان معمولاً مقاوم به سرما نيستند و دوره زندگي نسبتاً کوتاهي دارند. مانند گل اطلسي و آحار.

گل‌هاي دائمي يا Perennial Plants؛ گياهاني که بيش از يک سال در فضاي آزاد قابليت رشد و نمو دارند. مانند گل تاج‌الملوك، داودي و زنبق‌هاي دائمي.

گياهان آپارتماني يا Indoor Plants؛ گياهاني که فقط در فضاي محدود آپارتمان‌ها و گلخانه‌ها قابل نگهداري هستند. مانند برگ انجيلي و فوتوس.

انجام تحقيقات براي صادرات گل‌ها و گياهان زينتي يك امر مسلم و ضروري است. هم‌چنين مجموعه عواملي که در اين راستا بايد مد نظر قرار گيرند عبارتند از :

نوع خاک و بستر مورد پرورش گياهان؛

نوع محصول ارائه شده؛

تداوم توليد در طي يک زمان معين.

انواع گلكاري يا Flowery culture

گياهان گلدار گلداني يا Pot Plant؛ گياهاني که در فضاي مستور آپارتمان رشد و نمو مي‌کنند و بخش زينتي آن‌ها همان گل است. مانند گل حنا، سيکلامن ايراني، آزاليا و ...

گل‌هاي شاخه بريده يا Cut Flowers؛ گروه بسيار بزرگي از گياهان زينتي در اين رده هستند. تعداد زيادي از گياهان زينتي بعنوان بخش‌هاي بريده شده و جدا از پايه مادري قابل عرضه به بازار هستند. نظير انواع ميخک، ژربرا، رز و ارکيده.

بسته به نوع بازار و سليقه خريداران تقريباً همه گياهان Cut Flowers شبيه بهم عرضه مي‌شوند. اينطور که برآورد نشان مي‌دهد معمولاً ميخک، رز و ژربرا سه محصول رده اول تا سوم گل‌ها شناخته شده‌اند.

3) درختان، درختچه‌ها و پيچ‌هاي زينتي يا Trees, Shrubs and Climbers؛ اين مجموعه در کشت و کار گياهان زينتي جايگاه ارزنده‌اي دارد و ايران مي‌تواند در اين قسمت موقعيت خوبي کسب کند.

برگرفته از سایت:www.2.irib.ir

+ نوشته شده در شنبه 27 بهمن1386ساعت 19:22 توسط علیرضا رجعتی |

طراحي كاشت گياهان در فضاي سبز:

درختان، درخچه ها، پيچ هاي زينتي، گياهان پوشي و گلهاي يكساله و چند ساله غالباً مهم ترين عناصر در محوطه سازي و طراحي فضاي سبز به شمار مي روند. انتخاب، بكارگيري و نگهداري از اين گياهان سه عامل اساسي در كارايي فضاي سبز هستند كه بايد همواره توسط طراح مورد توجه قرار گيرند. بنابراين نكته بسيار مهم در طراحي فضاي سبز انتخاب گياهي است كه بتواند بيشتري كارايي ممكن را با حداقل نياز به نگهداري فراهم آورد. نكته ديگر استفاده از گياهان مناسب با توجه به نيازهاي مختلفي است كه طراح با آن روبروست در فرايند طراحي و كاشت، توجه به نوع گياهان و نحوه قرار گرفتن گياهان نسبت به يكديگر در جهت رسيدن به يك طرح زيبا و كارآ ضروري به نظر مي رسد.

گياهان بومي

يك راهكار مهم كه جايگاه ويژه اي در محوطه سازي دارد، استفاده از گياهان بومي مي باشد. اگرچه امروزه افزايش بسيار زيادي در زمينه استفاده از اين گروه گياهان در فضاي سبز ديده مي شود، ولي هنوز راهي بسيار طولاني تا بكارگيري همه پتانسيلهاي موجود وجود دارد. گياهان بومي مقاومت بالاتري نسبت به خشكسالي، آفات و بيماريها دارند كه اين امر هزينه نگهداري فضاي سبز را پايين مي آورد. افزون بر اين، استفاده از اين گياهان سبب پايين آمدن هماهنگي بين فضاي سبز تازه تأسيس و محيط طبيعي فراگيرنده آن مي گردد. طراحان و سازندگان فضاهاي سبز عمومي و خصوصي پيش از تخريب پوشش طبيعي محوطه ها بايد سايت خود را از نظر پوشش گياهي كاملاً ارزيابي نمايند.

نكته بعدي در طراحي كاشت موفق، توجه به عوامل اكولوژيكي منطقه مانند تفاوت در دماها، پستي و بلندي، بافت و ساختمان خاك و ميزان بارش مي باشد تنها با توجه به اين موارد است كه مي توان يك محوطه زيبا و كارا با استفاده از گياهان بومي فراهم آورد.

كنارهم قرار گرفتن گياهان

گياهان اصولاً به صورتهاي تأكيدي يا تكي، خطي، گروهي و توده اي قابل كشت هستند هر يك از اين روشهاي كاشت اثر متفاوتي را در بيننده ايجاد مي كنند. در يك محوطه سازي اصولي كوشش مي شود كه از هر چهار روش ياد شده در جاي مناسب و به ميزان درست بهره گرفته شود.

كاشت منفرد يا تأكيدي

روش كاشت تأكيدي روش مناسب براي تأكيد و نمايش يك درختچه با ويژگي هاي رشدي خاص و يا يك درخت با عادات رشد غير معمول و زيبا مي باشد. اگر به تعداد مناسب از اين نوع كاشت استفاده شود، گياهان تأكيدي باعث ايجاد تنوع و مانع تكرار خسته كننده در طرح مي شوند و ديد بيننده را به نقاط موردنظر طراح معطوف مي‌نمايند. ولي در صورتي كه تعداد زيادي گياه تأكيدي مورد مصرف قرار گيرد. باعث نوعي آشفتگي بصري در طراحي خواهد شد. استفاده از يك گياه تأكيدي و يا يك درخت كوچك در نزديكي ورودي ساختمان مي تواند ايجاد يك نقطه كانوني نمايد و در تقويت و نمايش آن ورودي بسيار كارساز است.

بسياري از گل دهنده مناسب كه به عنوان گياه تأكيدي مورد استفاده قرار مي گيرند.

ارغوان

ابريشم

باران طلايي

سه رنگ

انواعي از كراتوس ها

سدروس ها

كاج ها

نوئل ها

ماگنولياي تابستانه

كاشت درختان رديفي يا خطي
رديف درختان، درختچه ها و ديگر گياهان بطور مؤثري باعث امتداد خطوط معماري بناها در محوطه خارجي آنها مي شود. خطوط مستقيم يا منحني درختان كاشته شده نيز مي تواند محوطه هايي سايه دار و مناسب براي پارك خودروها در گذرگاهها و خانه ها ايجاد كند. همچنين از رديف گياهان مي توان به جاي بادشكن، ديواره جدا كننده، ديوار كاهنده شدت صوت و يا مانعي دربرابر آلودگي هاي بصري استفاده كرد.

در اين نوع كاشت بايد دقت كرد كه از گياهان مقاوم و كاملاً سازگار با محيط استفاده شود. زيرا در صورتي كه يك يا چند گياه دچار مشكل شوند تأثير بصري بسيار نامطلوبي در همه گياهان موجود در آن رديف گياهي خواهد داشت بنابراين اطمينان از يكدست بودن خاك بستر و شرايط زهكشي و نوري محل در طول رديف گياهي بسيار مهم مي‌باشد. گياهاني كه براي اين نوع كشت مناسب مي باشند عبارتند از:

برگ نو

انواع زرشكهاي زينتي

گونه هاي شمشاد

نوش

سرخدار

نارون

تبريزي

گونه هاي نخل

كاشت گروهي
روش كاشت گروهي روشي به نسبت طبيعي تر در استفاده از گياهان مي باشد در اين روش تعدادي درخت و درختچه در نزديكي يكديگر قرار مي گيرند و ايجاد يك توده گياه مي كنند از آنجايي كه گياهان عموماً در اين روش بصورت طبيعي در كنار يكديگر جاي مي گيرند، كاربرد اين سبك كاشت مي تواند بخوبي بين محوطه هاي تازه تأسيس و محيط طبيعي پيرامون آنها ارتباط و همبستگي برقرار نمايد.

انواع سبدها

انواع زغال اخته زينتي

ياس زرد

زرشك سرخ

گل توري

كاشت توده اي

روش كاشت توده اي در واقع نوع گسترش يافت روش كاشت گروهي مي باشد در كاشت توده اي، گياهان هويت انفرادي خود را از دست مي دهند و در قالب يك طرح كلي جاي مي گيرند. توده هاي گياهي بويژه در مرتبط كردن ساختمانهاي بزرگ يا محيط هاي پيراموني آنها مي توانند بسيار سودمند باشند، البته در صورتي كه مقياس و ارتباط مناسب يبن اين توده هاي گياهي و ساختمانهاي مورد نظر وجود داشته باشد. درختچه ها كه بصورت توده اي قابل كاشت هستند.

بداغ

به ژاپني

اسپيره

طاووسي

البته هر يك از گونه هاي نامبرده مي تواند بسته به شرايط و چگونگي تركيب بندي با ديگر گياهان در روش هاي مختلف كاشت مورد استفاده قرار بگيرند.

در قرار گيري گياهان نسبت به يكديگر و همچنين نسبت به محيط فراگيرنده آنها، توجه به شكل كلي، رنگ و بافت گياهان داراي اهميت بسيار زيادي مي باشند. افزودن به اين در كليه مراحل طراحي بايد اصول زيبا شناسي شامل سادگي، ترتيب و تسلسل، تقارن، تنوع، تعادل و توازن، تأكيدي، تكرار و ريتم و مقياس را براي دستيابي به يك طراحي كاشت موفق در نظر داشته باشد.

يك طراحي كاشت موفق با وجود دارا بودن اجزاي تكثير، بايد وحدت و يكپارچگي داشته باشد و مجموعه اجزاي آن بايد بتوانند حس مورد نظر طراح را به بيننده منتقل نمايند.

با توجه به مطالب ذكر شده مي توان مراحل زير را براي يك طراحي كاشت اصولي در نظر گرفت.

Ø بررسي و مطالعه شرايط اقليمي منطقه

Ø شناسايي گياهان بومي و يا سازگار با اين شرايط اقليمي

Ø شناسايي نيازها و محدوديت هايي كه طراح با آن ها روبروست.

Ø انتخاب گياهان مناسب با توجه به شكل كلي، رنگ و بافت آنها

Ø مشخص كردن نحوه كنار هم قرار گرفتن بادر نظر گرفتن اصول زيبا شناسي

در اين صورت يك فضاي سبز موفقي با بيشترين زيبايي بصري، كارايي و پايداري و كمترين هزينه نگهداري بدست خواهد آمد.

الف) خواسته ها
استفاده از گونه هاي چربي به خصوص در فضاي سبز شهري به منظورهاي مختلف صورت مي گيرد كه بطور عمده عبارتند از :

1- آرايش و زيبايي درختان

2- ايجاد سايبان و تلطيف هوا

3- جلوگيري از آلودگي صدا

4- ايجاد بادشكن و جلوگيري از گرد و خاك

5- آشنا كردن مردم با درختان و درختچه هاي مختلف

6- ايجاد ديواره سبز، پرچين و اسپاليد (داربست)

7- آرايش روي چمن

8- ايجاد مكان مناسب براي جلب پرندگان و آشيان گزيني آنها

9- توليد ميوه مناسب براي حيات وحش پرندگان

10- ايجاد پيكره هاي سبز هنري و معماري

11- به نمايش گزاردن ويژگيها، جاذبه ها و زيبايماي اندامهاي درختان

انتخاب درختان براي هر يك از خواسته هاي موردنظر كه ذكر شد لازم است معيارهايي در نظر گرفته شود.

ب) معيارها

در انتخاب درخت براي هر يك از خوسته هاي مورد نظر كه ذكر شد لازم است معيارهايي در نظر گرفته شود.

ب-1- معيارهاي نخستين

Ø عمر طولاني

Ø ابعاد متوسط

Ø سيستم ريشه اي عميق

Ø پاكيزه و بهداشتي بودن آن

ب-2- معيارهاي دومين
بديهي است بسياري از عوامل ديگر كه پس از معيارهاي نخستين مورد توجهند عبارتند از مقاومت در برابر:

Ø آلودگي هاي شيميايي هوا و خاك

Ø خشكي

Ø گرما و سرما

Ø باد و طوفان

Ø آفات و بيماريها

Ø فشردگي خاك

Ø سنگيني برف و شكننده بودن شاخه هاي تاج

Ø شرايط نامناسب بافت خاك و زهكشي آن

Ø غرقابي بودن خاك

Ø نور شب

Ø رقابت

در اينجا براي هر كدام به اختصار مثالهايي ذكر مي گردد.

الف) خواسته ها
1- آرايش و زيبايي خيابانها

انتخاب ابعاد معيني از درخت متناسب با عرض خيابانها، پياده رو و عرض مسير عبور ماشينها در زيبايي و آرايش دادن به خيابان بسيار مهم است. خيابان ها بخصوص زماني كه خود زيبا هستند نبايد بوسيله انبوهي از درختان بلند پوشيده شوند كه در اين صورت درختان نه تنها به زيبايي خيابان نخواهند افزود بلكه منظره آن را زشت خواهند كرد بايد ابعاد درختان، فواصل درختان به گونه اي باشند كه هم حاشيه خيابانها، ساختمانها، مغازه‌ها خود نمايي كنند و هم درختان جلوه گر باشند در خيابانهاي باريك تاج كشيده، در خيابانهاي عريض تاج گسترده زيبايي بيشتري خواهد بخشيد. ارتفاع آنها بستگي به ابعاد خيابان خواهد داشت. زيبايي كشل يا فرم درخت در انتخاب درخت براي آرايش خيابان بسيار مهم است تاج انبوه با شكل هاي كروي يا پهن مانند.

Celtis o idenalis, Carya illinoensis

Celtis caucasica, Quecus cc longipes, Quevcus velutina pistacia mutica, Aesculus carnea, Ulmus densa Juglans regia, Crataegus aronia.

Acer rubrum, Crataegus phaenopyrum, Acerx nigurum, Tilia Americana, Quercus palustris, pyrus syviaca.

براي خيابانهاي مناسب تر از درختان با تاج نامنظم چون

Gleditisia triacanthos, Acer negundo, Aesculus glabra

را مي توان نام برد.

دو گونه بلوط هميشه سبز اروپا و امريكا به ترتيبQuercus virginiana , Q ilex از زيباترين درختان خياباني با تاج كروي هستند كه براي مناطق با زمستان معتدل و مرطوب مناسبند. درختان با تاج هرمي چون Ginkyobiloda fastagiata يا fagus sylvatica fostagiqta نيز بسيار زيبا هستند.

2- ايجاد سايبان

عامل عمده در انتخاب درخت سايبان، شدت يا ژرفاي سايه، انبوهي شاخه ها، انبوهي برگ، بافت برگ و آرايش آن، قطر وارتفاع تاج نقش عمده در ميزان ژرفاي سايه يا شدت آن دارد.

در شهرهايي با آفتاب سوزان، سايه انبوه يا ژرف درختاني چون Morus alba، Carpinus betulus، Parrotia persica و Quercus borealis مناسب است، اما در شهرهايي با تابستان گرم و زمستان سرد كشت درختان با تاج انبوه كه در زمستان خزان مي كنند چون A.hippocastanum، Aesculus carnea، Acer platanoides مناسب ترند.

3- جلوگيري از آلودگي صدا

در جلوگيري از آلودگي صدا عواملي چون اندكس سطح برگ، اسكروفيلي يا چرمي بودن، بافت تاج به خصوص وزن مواد در واحد سطح بسيار مهم هستند. درختاني چون انجيلي، نوش، Qurcus ilex ، Thusa giganxea در كاهش آلودگي صدا بسيار مؤثر مي باشد درخت انجيلي تنها در فصل رويش چنين نقشي را دارد.

4- ايجاد بادشكن و جلوگيري از گرد و خاك

در نواحي كه وزش بادهاي شديد وجود دارد براي حفاظت از تأسيسات، مجموعه‌هاي آسيب پذير و درختان و درختچه هاي پارك هاي درون شهري، احداث بادشكن از درختان ضروري است در انتخاب اين درختان عواملي چون استحكام تنه درخت، ريشه هاي عميق آن، برگها و شاخه هاي مقاوم در برابر باد، تاج بلند و متراكم بايد مورد توجه قرار گيرد. درختاني بلند با تاج انبوه چون Liriodendron talipifera كه تا 30 متر ارتفاع مي رسند به ظاهر بادشكن خوبي به نظر مي رسند اما به علت ريشه هاي نسبتاً سطحي و چوب ضعيف آن در برابر بادها شديد ريشه كن شده و يا مي شكنند، در حالي كه درخت عنبر سايل Liquidambar styraciflua در برابر چنين بادهايي محكم ايستادگي مي كند. درخت بلند بازو مقاومت بسيار خوبي در برابر چنين بادهاي شديد دارد در حالي كه اغلب صنوبرها در مقابل بادهاي شديد بسيار ضعيفند. بسياري از درختان توت براي اين منظور مناسبند.

در جلوگيري از گرد و غبار خصوصيات فيزيكي سطح برگ، وجود پرز، كرك، زايده هاي گوناگون سطح برگ با مجموعه انبوهي برگ تاج در نگهدراي گرد و خاك ملاك تفكيك هستند، چنانكه نارونهايي كه سطح برگ زايده دار دارند مانند Ulmus glabra بيشتر از درختان نمدار كه سطح برگ صاف دارند مي توانند گرد و خاك در خود ذخيره كنند.

5- كشت در گلدانهاي بزرگ براي خيابانها و پاركها يا فضاي بين ساختماني

در بسياري از شهرهاي اروپا و آمريكا درختاني را كه قابل پرورش در گلدانهاي بزرگ بتوني و جابجايي هستند در فصل رويش در خيابانها يا مكانهاي مناسب فضاي شهري قرار داده و سپس در طول فصل سرما آنها را به گلخانه هاي بزرگ منتقل مي كنند. بدين وسيله بعضي گونه هاي بسيار زيبا يا جالب توجه را مي توان مورد استفاده قراز داد مانند انواع مركبات

Casimiroa edulis, laurus nobilis, Eugenia paniculata, ligustrum lucidum, Hymenosporum favum, olea euopea Metrosidros tomentosa, Macadamia tenifolia

و تعداد زيادي از نخلها چون نخل كنتيا، نخل كاناري، نخل ملكه

Areeastrum romonzoffianum

Dicksonia Antarctica سرخس هاي درختي چون

Musa ensete سيكاها و موز

6- آشنا كردن مردم با درختان و درختچه هاي مختلف

با انتخاب گونه هاي مختلف درختي و درختچه اي مي توان شهر را به يك باغ بتانيك بزرگ تبديل كرد. شهر آبادان در جنوب كشور از اين نظر شهرت داشت. در حال حاضر بسياري از شهرهاي جنوب كشور داراي چنين ويژگي مي باشند. درختاني چون

Davidia involucrate, Arbutus unedo, crataegus lavallei, crataegus oxyacantha

مناسبند.

7- ايجاد ديورا سبز، پرچين و اسپاليه (داربست)

كشت رديفي انبوه به اصطلاح «پرده اي» از درختان و هرس آنها به روشهاي فرانسوي، هلندي مي توان پرده اي سبز با ارتفاع بلند بوجود آورد.

اين روش براي درختان ممرز در اروپا بسيار متداول است ضمناً ؤچون نمدار، چنار Ginkyo biloba fastigiana، افرا، راش، سرخدار و بعضي گونه هاي اكاليپتوس مانند E.rudis و درختان تا دانه Celtis australis براي اين منظور بسيار مناسبند نمونه هاي زيبا از ديوار سبز را مي توان در پاريس، كاخ ورسال مشاهده كرد.

در اين فرم پرورش مي توان شكلهاي مختلفي بوجود آورد. درختان مركبات و گونه هايي از افرا چون Acer circinatum و آبشار مالايي Laburnum watereri به عنوان اسپاليته مناسبند.

8- آرايش روي چمن

تعداد از درختان به صورت منفرد يا درگروههاي كوچك زيبايي خاصي به چمن داده و منظره بديعي ايجاد مي كنند درخت Brachyhiton popuhneus بسياري از گونه ها و ارقام سيب زينتي چون Fagas sylvatica، Halesia calolina، Malus floribunda، Carya illinoensis را مي توان نام برد درخت Cafalpa bignonioides روي چمن بسيار زينت بخش است و با تاج انبوه خود سايباني بسيار زيبا ايجاد مي كند، گونه و ارقامي از كركف نيز با سايه انبوه و فرم زيباي تاج بابرگهاي سبز يا رنگين به صورت تك درخت مناسب چمن مي باشد از اين نظر تعدادي از افراهاي زينتي چون Acer palmatum مشهورند.

9- ايجاد مكان مناسب براي آشيان گزيني پرندگان

كشت تعدادي از درختان بلند براي جلب پرندگان و مكاني امن براي آشيان گزيني در پاركها به منظور حمايت از جميعت پرندگان در بعضي كشورهاي اروپايي از قديم متداول بوده است در اين مورد معيار اصلي براي آشيان گزيني پرندگان، تراكم انشعابات تاج يا مكان مناسب در انتخاب تنه درختان است.

نخلهاي بلند در مناطق معتدله و گرم مكان بسيار مناسبي را در انتها تنه براي تخمگذاري پرندگان فراهم مي كنند درختان بلند چون تبريزي، اوجا و شاه بلوط هندي براي آشيان گزيني در شرايط شهري در داخل پاركها مناسب هستند.

10- توليد ميوه مناسب براي حيات وحش پاركها و فضاي سبز نسبتاً بزرگ شهري و جلب پرندگان

حمايت از جانوراني چون سنجاب، با كشت درختان دانه خوراكي مانند Quercus , Carya, Juglans, Fagus و نظاير آن در بسياري از پاركها و فضاي سبز كنار خيابان در بسياري از كشورها متداول است. براي جلب پرندگان، كشت گونه اي از درختان كوچك و درختچه هاي ميوه گوشتي رنگي چون Sorbus, Cerasus, Arvbutus, Ficus, Morus, Ribes, Hetrermeles, Cotolleastor, Berberis, Mahonia, Callicarpa, Lonicera, Diospyros مناسب مي باشد.

11- ايجاد پيكره در هنر معماري سبز

فرمهاي پرورشي درختان به كمك هرس زيبايي اعجاب انگيزي به محوطه ها و پاركها مي دهد تعدادي از درختان بسيار انعطاف پذير و به سهولت شكل پذير هستند از اين نظر گونه هاي چون سرخدار، شمشاد، جل، ممرز و نمدار بسيار مناسبند. تعداد درختچه ها براي اين منظور بسيار زيارند. ضمناً با قطع ساقة اصلي درختان، بسياري از آنها را مي توان بصورت جست زاد با ساقه ها يا جستهاي متعدد نگهداري كرد كه گاهي زيبايي خاصي پيدا مي كنند بعضي ازدرختان بدون هرس فرم اعجاب انگيزي دارند مانند: Fagus sylvatice CV. Peudula

+ نوشته شده در شنبه 27 بهمن1386ساعت 19:12 توسط علیرضا رجعتی |

رابطه مهندسی عمران و مهندسی فضای سبز

سلام

در اغلب شهرذاریها زمانی که تصمیم به احداث یک پارک گرفته میشود پس از مشخص شدن مکان پارک نقشه ای از پارک در حال احداث تهیه میشود.در این نقشه آنچه که در وهله اول مشاهده میشود جانمایی آیتم های عمرانی و ساختمانیست:راههای دسترسی-سرویس های بهداشتی-نشیمنگاه-محل بازی کودکان-نمازخانه-دفتر پارک-اطاق نگهبانی و ........

این موارد با راههای دسترسی به یکدیگر ارتباط دارند و اغلب با جدول گذاری محدوده و موقعیتشان مشخص میشود.پس از تکمیل کارهای عمرانی فضاهای از پیش تعیین شده در اختیار سازمان پارکها قرار میگیرد تا کار فضای سبز پارک را شروع کند.

به عبارتی دیگر واحد فضای سبز در مقابل خود یک فضای از پیش تعیین شده دارد که لاجرم باید آن را سبز کند.در اغلب موارد نتیجه کار رضایت بخش نیست.دلیل این گفته آن است که بر خلاف آنچه که تا کنون رایج بوده است مهندسی فضای سبز با مهندسی عمران (که تنها با آیتم های بجان سروکار دارد)متفاوت است.

کار احداث پارک از همان قدم اول باید در اختیار مهندسی فضای سبز باشد تا در ابتدای کار به آیتم های زنده مجموعه که همان گیاهان(درختان-درختچه ها-گلهای دایمی و فصلی وچمن)توجه کند.

گیاهان و پوشش گیاهی سبز باید بر سازه های عمرانی طرح غالب باشند به طوریکه بیننده در نگاه اول این غلبه را به وضوح ببیند.

در سالهای اخیر مهندسی فضای سبز آنقدر قوی شده است که برای احداث یک پارک عملیات عمرانی کار را خود انجام دهد.این گفته نه به معنی نادیده گرفتن ارزش کار این گروه است بلکه توجه به اهمیت کار فضای سبز و جدا بودن محدوده کاری این دو گروه است:یکی با آیتم های بیجان سرو کار دارد و دیگری باید ترکیبی از دو آیتم جاندار وبیجان را با غالبیت آیتم های جاندار بر بیجان ایجاد کند.

برای یک مهندس عمران تنها نحوه ساخت سرویس های بهداشتی مورد توجه است ولی در مهندسی فضای سبز موارد دیگر ی مانند محل قرار گرفتن سرویسها-فاصله با نشیمنگاهها-دسترسی آسان و ....مورد نظر میباشد.

در مهندسی فضای سبز محل بازی کودکان تنها با مشخص کردن یک فضا و جدول گذاری و چیدن وسایل بازی تکمیل نمیشود بلکه جانمایی دقیق محل بازی-امنیت کودکان در حین بازی-در دید والدین بودن و..........در نظر گرفته میشود.

خوشبختانه در سالهای اخیر ساخت یک پارک یا هر مجموعه فضای سبز به طور کامل در اختیار طراح فضای سبز قرار دارد بر خلاف گذشته که فضایی ایجاد میشد و مجریان فضای سبز فقط در این فضا توان انجام کار با کمترین مانور بودند.

خلاصه مطلب آنکه در احداث فضاهای سبز شهری باید غالبیت آیتم های زنده بر آیتم های بیجان دیده شود که این امر در حیطه وظایف مهندسی فضای سبز است.

مهندسی فضای سبز تلفیقی از هنر و علم میباشد:گیاه شناسی-هوا و اقلیم شناسی-شناخت رنگها-روانشناسی-خاکشناسی-حجم شناسی و............

+ نوشته شده در دوشنبه 26 آذر1386ساعت 11:35 توسط علیرضا رجعتی |

بهترين طراحی فضای سبز آمريکا در سال 2003

مطالبی که در زير می خوانيد؛

فعاليتهای موسسات معروف طراحی فضای سبز در آمريکا می باشد

که موفق به در يافت جايزه ASLA 2003 گرديده اند.

طرح اول متعلق به موسسه ای بنام SWA می باشد که در پی اقدامات خود در زيباسازی محيط کار

در يکی از نقاط دور افتاده ايالت تگزاس، موفق به کسب

جايزه بهترين معماری فضای سبز در سال 2003 شده است.

طراحی شرکت سهامی وست ليک (West lake) در محوطه سازی و فضای سبز برگرفته از مزارع ايالت تگزاس می باشد. اين شرکت با وسعت 650000 فوت مربع زيربنا و پارکينگی با ظرفيت 2700 خودرو، به همراه جنگل، چمنزار و درياچه های کوچک در نزديکی سولانا، بين دالاس و فورت ورث قرار دارد. اين منطقه دارای مزارع فعال و دو درياچه، چمنزاری با گلهای وحشی و زمينی با تپه زارهای کوچک می باشد. اينجا اولين سرزمينی بود که در پيشرفت سريع بزرگراه 114 در شهر وست ليک تحت تاثير قرار گرفت و مزارع آن تحت فشار گسترش شهری آسيب ديدند.

طی توافقات وهمکاريهای نزديکی که بين موسسه طراحی SWA و نماينده خريداران پديد آمد؛ اين موسسه تاکيد کرد که محوطه سازی اين ناحيه بايد از مدل خانه های روستايی تبعيت کند وشامل ساختمان، جاده و پارکينگ در دل طبيعت بکر و فضای بومی باشد. خودروها بايد در پارکينگهای پنج طبقه نگهداری شوند تا از اين راه درختان حفظ گردند و انعطاف لازم برای بوجود آوردن سبزه و چمنزار در خاک بدست آيد. برای جداسازی پارکينگ خودروها از ساختمان اداری، طراحان آندو را دور از هم قرار دادند وبا يک راهرو سرپوشيده (بعنوان سايه بان) آنها را به هم متصل نمودند. گذر از اين راهرو همانند سفری از درون گلها، چمنزارها و درختان اين ايالت است.

بدليل تقاضای خريدار، چمنها و گياهان بومی موجود در اين محوطه، تداعی کننده مرغزارهای شمال تگزاس می باشد. فضای عمومی خارجی متشکل از قلوه سنگ، آبهای چشمه مانند و شمه ای از گياهان سرزمينهای خشک همچون کاکتوس است. کاربرد ماسه سنگ تگزاس، فولاد وشيشه در ساخت محوطه و ساختمان، صحنه ای را بوجود آورده است که در هم آوايی کامل با رنگ و بافت ظريف منطقه است. خيابانها باريک و بدون جدول ساخته شده اند تا يادآور جاده های ايالت باشند و آب را به فضای سبز اطراف خود بازگردانند. چراغهای کنار خيابان بجای پايه بر روی درختان نصب شده اند و از بکار بردن اشيای فلزی تا حد امکان کاسته شده است. هر يک از اجزاء اين طراحی به حفاظت از درختان و گياهان موجود در اين ناحيه تا سر حد امکان کمک می کنند و در بازسازی آب بند، تشکيل مجدد درياچه ها، لايروبی و بازگرداندن ساکنين اطراف به اين محل نقش بسزايی را بازی می کنند. در کنار تمام اينها، حدود 1000 اصله درخت نيز برای نسل آينده جنگل کاشته شده است.

* * * * * * * * * * * *

باغ درختان بلوطی که کاملا رشد يافته اند؛ اطراف راهروی مسقفی که پارکينگ را به ساختمان اداری پيوند می زند؛ جلوه خاصی دارد. گذر از اين راهرو همانند سفری از ميان دشت پر از گل و سبزه و درخت است.

* * * * * * * * * * * *

با استفاده از جنگل، چمنزار و درياچه؛ اين مکان بگونه ای طراحی شده است که نمادی از خصوصيات يک مزرعه روستايی بوجود آيد. اين موفقيت با چيدن 650000 فوت مربع ساختمان اداری ويک پارکينگ با 2700 خودرو ظرفيت در کنار جنگل، چمنزار و درياچه ها به دست آمده است.

* * * * * * * * * * * *

ماسه سنگ، ماده غالب تشکيل دهنده ساختمان و سواحل آبی پيرامون راهرو اصلی است. چنين ترکيبی، اين تصور را در ذهن بيننده بوجود می آورد که ساختمان و درياچه هر دو بخشی از ماسه سنگهای محيط اطراف می باشند.

* * * * * * * * * * * *

رودی که وظيفه زه کشی محوطه را برعهده دارد؛ لذت بصری ناظرين را نيز فراهم می آورد. زير ساخت رودخانه متشکل از قلوه سنگهايی است که بر روی تورهای فلزی در سراسر رود قرار گرفته اند و هنگامی که آب از آنها می گذرد؛ کف می کند و حباب بوجود می آورد وبصورت موجهای کوچک لغزان سطح رود را می پوشانند و بگونه ای تداعی گر چشمه های جوشان محلی است.

* * * * * * * * * * * *

مرغزاری که ساختمان اصلی را باگلهای وحشی در آغوش گرفته است؛ از خاک همين محل پوشيده شده است و در خود فضای سبزی را پرورانيده است که نمايانگر پيشرفت طبيعی دنيای بيرون خود در آينده است.

* * * * * * * * * * * *

گياهان "چند سال زی" آميخته با چمنهای سرسبز، نمونه ای از گلهای وحشی محبوب تگزاس را در برابر چشمهایمان به تصوير می کشند.

* * * * * * * * * * * *

پانزده نوع چمن مختلف، شامل چمنهای بومی و تزئينی، فضای سبز طبيعی را به فضای مصنوعی ساخته انسان پيوند زده اند.

* * * * * * * * * * * *

در مکانی دور از ساختمان اصلی، سايبانی خنک بازديد کنندگان را به گشت وگذار دراين فضا فرا می خواند. لبه درياچه نشانگر سه همخوانی با محيط زيست طبيعی است: اولين آنها ساحلی ساخته شده از سنگهای رسوبی است؛ نمونه دوم ساحلی پوشيده از گياهان آبزی بومی است و آخرين آنها هم ساحلی است پوشيده از نيلوفر آبی که در کنار درياچه های آمريکا می رويد.

»»» برنده جايزه بهترين معماری فضای سبز درپنسيلوانيا در سال 2003 «««

مرکز پل گتی يکی از معروفترين سازمانهای هنری در جهان است که بر روی مکانی برفراز يک تپه در مقياس 110 آکر ساخته شده است. اين مرکز، توسط 600 آکر محيط طبيعی حفاظت شده در دامنه کوههای سانتا مونيکا احاطه شده است. با قابليت پذيرش در حدود 1.4 ميليون بازديدکننده و 1500 کارمند در سال، اين سازمان پيشرفته بخوبی نيازهای خصوصی و عمومی بازديدکنندگان را برآورده می کند. از همان آغاز طراحی، باغها و فضاهای باز از جمله اجزاء کليدی اين مرکز به شمار می آمدند و راهی در جهت ايجاد يک مکمل باارزش به اين مقصد فرهنگی گردشگران و ميراثی برای آيندگان. اين هدف عالی منجر به پديد آمدن فضای سبزی شد که به محيط زيست ارج می نهد و اين ارثيه گرانقدر را محافظت می کند. اين مکان، کاربرد را به لذت بصری پيوند می زند وعلم باغبانی را با زيبايی شناسی ترکيب می نمايد.

فضاهای سبز، چشمه ها و باغهای مرکز گتی بسيار متنوع و پيشرفته اند. اين امکانات از يکسو نشانگر محيط طبيعی جنوب کاليفرنيا هستند و از سوی ديگر معرف دستاورد موسسات فضای سبز جهان در عصر نوين است که ريشه ای در فرهنگ گذشته دارند. ويلاهای تپه ای ايتاليايی در زمان رنسانس الگويی شد برای معماری اين مکان که در آن، زمينهای شيب دار با خانه هايی با کرتهای پله ای، باغها و حياطهای روستايی خودنمايی می کردند. هر چند که اين نوع معماری فضای سبز نشات گرفته از معماری مديترانه ای اسپانيا، فرانسه و ايتاليا است؛ ولی ترکيب آن با محيط طبيعی کاليفرنيا که خصوصياتی همچون دامنه گسترده گياهان، تکنيکهای علمی باغبانی و نياز به پرهيز از فرسايش و آتش افروزی دارد؛ بسيار حائز اهمييت است. در طول سفر به اين نقطه، باغها و چشمه ها رشته ای از آهنگهای موزون، رنگ و صدا را در برابر چشم بينندگان به تصوير می کشند و بافتار، نور و سايه ها به همراه رايحه ای خوش، در ستايش از معماری بر می آيند و جزئيات ظريفی را برای ناظرين مکشوف می نمايند.

با بالا رفتن از تپه، درجه حرارت ورنگ گياهان بخاطر قرار گرفتن بيشتر در معرض آفتاب افزايش می يابد. درختان زيتون در اين ناحيه يادآور شهر آتن و الهه عقل است. در کنار ايجاد اين مرکز، موسسه گتی با ايجاد اين باغها و گياهان نشان داده است که با توجه به ذخاير آبی وآب و هوای جنوب کاليفرنيا، چنين فضای سبزی را نيز می توان ايجاد کرد و الگويی برای مناطق اطراف پديد آورد. چشمه ها نيز همانند باغها، تجربه باغبانی سنتی را با ايجاد چشمه آمفورا که در ديواره های سنگ آهکی حفر شده است و از شکل باستانی برای ايجاد يک غار مدرن بهره جسته است؛ تکرار نموده اند. در کنار تمام اينها، در مرکز محوطه موزه، چشمه های پرآبی در همسايگی هم وجود دارند که تجسم عينی تاريخ کاليفرنيا با آن سنگهای مرمر خاص خود می باشد که از صحرای نوادا آورده شده اند.

* * * * * * * * * * * *

باغ کاکتوس درجنوب پرومونتری

* * * * * * * * * * * *

چشمه حياط موزه

* * * * * * * * * * * *

آگاوس (Agaves)، يوفوربياس (Euphorbias) و ساير گياهان صحرايی بر روی کرتهای جنوبی

* * * * * * * * * * * *

چشمه ای در محل ورودی ميدان عمومی.

استخر بوسيله يک آبشار کوچک پر می شود که از پله های ورودی موزه به پايين جاری می گردد.

»»» طرحهای ديگری که جوايز ASLA 2003 را دريافت کرده اند: «««

خيابان ميشن سانفرانسيسکو:

نمايی زيبا از راه گرانيتی باز آميخته ای که از دو سويش بيشه خيزران روييده و در سنگهای سخت و گلدانهای برنزی فرو رفته است. اين مسير گرانيتی با سطح شيبدارش قابل استفاده برای معلولين نيز می باشد.

گذرگاه خيابان لوييس، لاس وگاس:

پياده رو خيابان لوييس متناوبا از طرق مختلفی شکل گرفته است. زمانی بوسيله يک پل، گاهی بوسيله راهرويی از جنس سيمان گرم ويا مقداری قلوه سنگ معمولی.

خيابان ماپل، کمبريج:

نمايی از مدخل جنوبی خيابان ماپل

+ نوشته شده در یکشنبه 25 آذر1386ساعت 11:35 توسط علیرضا رجعتی |

طراح و محوطه ساز فضای سبز

معرفي

طراح و محوطه ساز سبز کسی است که بتواند از عهده شناخت اقلیم ، طراحی فضای سبز و نقشه کشی در محوطه سازی ، تهیه پروژه و محاسبات آن کاربرد آب در طراحی محوطه ها ، طراحی فضای سبز پارکها و منازل ، طراحی فضای سبز شهرها ، کاربرد تزئینات گیاهی و اجرای مقررات و آیین نامه های شغلی برآید .

نمونه وظايف

1. آشنایی با تعاریف اصولی در طراحی
ترسیم
تصویر منظره
2. آشنایی با وسایل طراحی
وسایل نقشه کشی
دستگاه نقشه کشی
خط کش T
گونیا
3. آشنایی با انواع خطوط
4. آشنا شدن با مقیاس و انواع آن
5. شناسایی اصول ترسیم خط و اشکال هندسی منظم و غیر منظم
6. توانایی طراحی فضای سبز و نقشه کشی در محوطه سازی
7. آشنایی با تعریف فضای سبز
8. آشنایی با تقسیم بندی فضای سبز و انواع آن
9. آشنایی با ضرورت و نحوه مکان یابی فضای سبز در شهرها
10. شناسایی سبکهای مختلف طراحی
11. آشنایی با علائم کاربردی در طراحی فضای سبز
12. آشنایی با طراحی محوطه ها
خط
فرم
بافت
رنگ (کاربرد رنگ در محوطه و چرخه رنگین و کاربرد آن)
13. توانایی و شناخت اقلیم و تطبیق آن با رستنی های

ایران
14. آشنایی با خصوصیات اقلیمی و رستنی های ایران
15. شناسایی تقسیم و تعیین مناطق اقلیمی ایران و

ارتباط با رستنی های آن
16. آشنایی با عوامل موثر محیطی بر و محوطه سازی فضای سبز
17. شناسایی اصول پیدا کردن محل جغرافیایی محوطه مورد نظر
18. استفاده از نقشه
19. بکار بردن قطب نما جهت تعیین سمت و جهت محوطه
20. استفاده از بادنما
21. استفاده از دماسنج جهت تطبیق محوطه و گیاه
22. توانایی شناخت اقلیم و تطبیق آن با رستنی های ایران
23. توانایی طراحی فضای سبز و نقشه کشی در محوطه سازی
24. توانایی تهیه پروژه و محاسبه در محوطه سازی و

طراحی فضای سبز
25. توانایی کاربرد آب در محوطه سازی و طراحی فضای سبز
26. توانایی طراحی فضای سبز پارکها و منازل و محوطه سازی

آنها
27. توانایی طراحی فضای سبز شهرها
28. توانایی کاربرد تزئینات گیاهی در محوطه سازی فضای سبز
29. توانایی اجرای مقررات و آیین نامه های شغلی

شرايط ارتقاء شغل

در گل آرایی گل های تازه بدون ریشه که در زمره مشاغل خصوصی

می باشد. تجربه، پشتکار و ابتکار گل آرا نقش اصلی را برای ارتقاء

شغلی فراهم می کنند و هر چه موارد فوق قوی تر و بالاتر باشد

زمینه دستمزد بالا نیز فراهم می شود.

ويژگي هاي شخصيتي

این کار گر چه در رشته کشاورزی تعریف شده است اما کاری است

که فرد شاغل باید از ذوق هنری بالا و حوصله و دقت برخوردار باشد

بطوری که ترکیب رنگ ها و رنگ های گرم و سرد و خنثی را به خوبی

بشناسد، از تاثیر رنگ ها بر روان انسانها مطلع و چیدمان هندسی را

خیلی خوب درک کند. داشتن وسعت دید و رعایت نکات حمل و نقل

گل ها از گلخانه به محل آرایش نشان دهنده ان است که کسانی

که مشغول به این کار می شوند باید علاقمند به تغییر و تحول و توانایی

کار در شرایط دشوار را داشته باشند.

+ نوشته شده در یکشنبه 25 آذر1386ساعت 11:17 توسط علیرضا رجعتی

تیریک

سلام

روز دانشجو را به تمام دانشجویان ایران تبریک عرض می نماییم

+ نوشته شده در پنجشنبه 15 آذر1386ساعت 18:17 توسط علیرضا رجعتی |

� [طريقه كاشتن درخت]

طريقه كاشتن � درخت را دو نوع مي كارند :

1- سال اول بعد از آماده كردن زمين و قطعه بندي در شهريور و مهر ماه چاله هاي درخت را به طريقي كه فاصله و مسافت آن از چهر متر كمتر نباشد كنده و خاك آن را با بقدري كود مخلوط و بهمان حال مي گذارند تا آذر ماه برسد بعد از اول تا آخر آذر ماه كه مناسب ترين موقع كشت نهال است . به مصداق اين شعر است :

خواهي كه باغ تو شود چون باغ ارم در قوس نهال كار و در حوت قلم

(قوس همان آذر ماه است )

پيوند هاي يك ساله خوب خريداري كرده و با احتياط حمل و در چاله هايي كه تهيه شده مي كارند و اگر هم پيوند دو ساله باشد بايد آن را هرس كرده و بعد بكارند .

طريقه ي دوم :

طريقه ي ديگر كشت و تهيه ي نهال آن است كه هسته يا بذر سالم ميوه جات را تهيه كرده و در آذر ماه به طور خزانه مي كارند و در خرداد سال بعد آنچه قابل پيوند باشد پيوند زده و در آذر ماه همان سال پيوند هايي كه خود عمل آورده از خزانه خارج و در محل هاي معين شده مي كارند .

بذر درخت ميوه هاي دانه دار مانند سيب و به و گلابي را در بهار كاشته در پاييز نهال هاي جوان را به خزانه انتظار برده به فواصل معينمي كارند و سال بعد به موقع آنها را پيوند مي زنند .

براي كاشتن بذر ميوه هاي هسته دار در خزانه خاك را خوب نرم كرده وجوي هاي كوچك و كم عمقي به فاصله ي 30 سانتي متر از يكديگر تهيه مي نمايند . ورودي مرز اين جوي ها به عمق 3 الي 4 سانتي متر بذر را كاشته روي آن را با خاك نرم مخلوط با خاك برگ پوشانيده و يك طبقه نازك از شن هم روي آن مي باشند بعد به مقدار كم و به ملايمت در جويه آب جاري ساخته و تا زماني كه سبز نشده همه روزه بايد سركشي نمود كه كلاغ و ساير طيور دانه ها را از محل خود خارج ننمايند .

از اول بهار نسبت به وجين و از بين بردن علف هرزه بايد مراقبت نمود .

فاصله ي درخت :

فاصله ي درخت ها را از يكديگر براي سال اولي كه كاشته مي شود نبايد در نظر گرفت سال اول چون چوب يك متري بدون شاخ و برگ در زمين ديده مي شود فضاي بين دو نهال جوان مناسب به نظر مي رسد ولي وقتي بزرگ شده و شاخه ها از هر طرف سر بهم بردند باغبان متوجه مي شود كه براي استفاده از نور آفتناب فضاي خالي بين درخت ها وجود ندارد بنا بر اين به واسطه ي اينكه ميوه از نور آفتاب محروم محروم مي ماند خوب نرسيده و درخت هم رشد حسابي نمي كند از طرفي ريشه ي درخت هاي نزديك به هم مواد غذايي كافي در اختيار نخواهد داشت لذا مناسب ترين فاصله بين درخت هاي ميوه به قرار زير است :

هلو 5 الي 6 متر

گوجه و آلو 4 الي 6 متر

گيلاس 5 الي 8 متر

سيب 6 الي 8 متر

انجير 5 الي 7 متر

گلابي 5 الي 8 متر

انار 3 الي 4 متر

به 5 الي 6 متر

زرد آلو 6 الي 8 متر

چنانچه فاصله و مسافت از مقدرا تعيين شده كمتر باشد از سال 8 به بعد درخت به كندي رشد نموده و سال هاي بعد نيز شاخه ي در خت ها به داخل يكديگر فرو رفته و فقط ميوه هاي بالاي درخت خوب مي رسند بقيه به واسطه ي محروم ماندن از نور آفتاب نارس و بد رنگ مي شوند .

طريقه ي علامت گذاري محل چاله ها :

براي تعيين محل چاله ها بايد خطوط موازي به فاصله اي كه مورد نظر است در روي زمين كشيده بعد روي اين خطوط را به وسيله ي طناب با فاصله اي كه درخت ها را بايد بكارند اندازه گرفته و ميخ مي كوبند يا گچ علامت مي گذارند و چون عمليات هر روز ناتمام مانده و ممكن است تا روز بعد باران علامتي را كه با گچ گذرانده محو كند پس بهتر است كه محل چاله ها با ميخ كوبي معلوم شود ، براي كشيدن خطوط مواازي كسي كه محل چاله ها را معلوم مي كند با رسم خطوط هندسي سر و كار دارد لذا بايد در اين مورد دقت زيادي به عمل آيد .

اول از يك طرف شروع نموده ، حدود آنرا تعيين و خط مستقيمي مي كشند اولين خطي كه رسم مي شود مانند الف و ب تابع حاشيه باغ خواهد بود و روي آن هر 6 تا 7 قدم يك ميخ مي كوبند و هر يك از اين ميخ ها محل غرس يك درخت است حال اگر حدود حاشيه ي دوم باغ را تعيين نماييمبه طريقي كه مانند خط ه-د عمود بر خط اول يعني خط الف � ب باشد بقيه كار سهل است .

+ نوشته شده در سه شنبه 13 آذر1386ساعت 8:47 توسط علیرضا رجعتی |

منابع آزمون كارشناسي ارشد معماري منظر

تنها ليستي كه از منابع آمادگي آزمون كارشناسي ارشد معماري منظر به دانشجويان پيشنهاد مي‌شود، در حدود 5 سال پيش تهيه شده و كتاب‌ها‌ و مقالات جديد را دربر نمي‌گيرد. "معماري منظر ايران" تلاش كرده است ليستي جديد ارائه دهد كه شامل منابع به روز و كاملا مربوط به رشته معماري منظر باشد.

1. آريانپور، عليرضا (1365) پژوهشي درشناخت باغ‌هاي ايران و باغ‌هاي تاريخي شيراز، تهران، فرهنگسرا.

2. ابولقاسمي، لطيف (1371) باغ، تهران، سازمان پارکها و فضاي سبز.

3. انصاري، مجتبي و محمودي‌نژاد، هادي (1386) "باغ ايراني تمثيلي از بهشت با تاكيد بر ارزش‌هاي باغ ايراني دوره صفوي" هنرهاي زيبا، ش29، ص-ص48-39.

4. ايراني بهبهاني، هما و سلطاني، حسن (1382) "شاخص ها و ويژگي هاي باغسازي دوران قاجار در تهران" محيط شناسي ، ش29، ص-ص99-81.

5. ايراني بهبهاني، هما (1372) معماري با طبيعت در گذر زمان، تهران، مؤسسه مطالعات محيط زيست دانشگاه تهران.‏

6. بل، سايمون (1382) منظر، ادراك، الگو و فرايند، ترجمه‌امين زاده، بهناز، تهران، دانشگاه تهران.

7. بل، سيمون (1385) عناصر طراحي بصري معماري منظر، ترجمه‌احمدي نژاد، محمد، اصفهان، خاك.

8. پيرنيا، محمدكريم (1373) "باغهاي ايراني" آبادي، ش15، ص-ص9-4.

9. حكمتي، جمشيد (1369) طراحي باغ و پارك، تهران، سياه‌ ‌تيري.

10. ديبا، داراب و انصاري، مجتبي (1374) "باغ ايراني" در آيت الله زاده شيرازي، باقر، مجموعه مقالات اولين كنگره تاريخ معماري و شهرسازي ايران، ج2، تهران، رسانه پرداز.

11. سكويل‌وست، ويكتوريا (1336) "باغهاي ايران" در آربري، ا.ج، ميراث ايران، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ص‌ص399-437.

12. سلطان‌زاده، حسين (1378) تداوم طراحي باغ ايراني در تاج محل، تهران، دفتر پژوهش هاي فرهنگي.

13. كالن، گوردن (1377) گزيده اي از منظر شهري، ترجمه‌طبيبيان، منوچهر، تهران، دانشكاه تهران.

14. ماتلاك، جان (1379) آشنايي با طراحي محيط و منظر، تهران، سازمان پاركها و فضاي سبز شهر تهران

15. متدين، حشمت الله (1378) "ريشه‌هاي مذهبي تحول باغ‌هاي ايراني" در آيت الله زاده شيرازي، باقر، مجموعه مقالات دومين كنگره تاريخ معماري و شهرسازي ايران، جلد پنجم، تهران، رسانه پرداز، ص‌ص407-424.

16. مقتدر، محمد رضا، خوانساري، مهدي و ياوري، مينوش (1383) باغ ايراني، بازتابي از بهشت، ترجمه‌آران، مشاور، تهران، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري.

17. نعيما، غلامرضا (1385) باغ‌هاي ايران، تهران، پيام.

18. ويستون اسپيرن، آن (1384) زبان منظر، ترجمه‌بحريني، سيد حسين و امين زاده، بهناز ، تهران، دانشگاه تهران.

19. ويلبر، دونالد (1383) باغ هاي ايران و كوشك هاي آن، ترجمه‌صبا، مهين دخت، تهران، علمي و فرهنگي.

20. مقالات مجله معماري و فرهنگ (1384) شماره21، بهار.

21. مقالات مجله باغ نظر(1383)شماره 2، زمستان.

22. مقالات مجله آبادي (1385) شماره51، تابستان.

23. مقالات كتاب حكمت كهن، منظر جديد(1383) تهران، موزه هنرهاي معاصر ايران.

24. مقالات مجله معماري ايران(1382) شماره12+13، بهار و تابستان.

25. مقالات نشريه اينترنتي معماري منظر ايران WWW.landscape.ir

+ نوشته شده در شنبه 10 آذر1386ساعت 11:16 توسط علیرضا رجعتی

مهندسی فضای سبز

اطلاعات اولیه

دو لپه‌ایهای جدا گلبرگ Dialypetalae

تالامیفلورها

دیسیفلورها

کالسیفلورها

دو لپه‌ایهای پیوسته گلبرگ Sympetalae

گروه اول

گروه دوم

گروه سوم

دو لپه‌ایهای بی‌گلبرگ Monochlamideae

تکامل و فیلوژنی تک لپه‌ایها

رده بندی تک لپه ایها

راسته Helobiales یا Apocarpales

راسته spadiciflorales

راسته glumales

راسته Liliales

راسته Albominales

راسته Exalbominales

مقدمه

اختصاصات دستگاه رویشی

اختصاصات دستگاه زایشی

جنس گل شیپوری

کاربرد و اهمیت اقتصادی

[ویرایش] باغ ها و فضای سبز

تعريف گل­خانه

فرمول فتوسنتز

جايگاه گلکاري در ايران

نوشته های پیشین

آرشیو موضوعی

نویسندگان

پیوندها

تعريف گلخانه